{"id":10039,"date":"2022-05-02T18:46:07","date_gmt":"2022-05-02T15:46:07","guid":{"rendered":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/?p=10039"},"modified":"2026-04-20T17:43:52","modified_gmt":"2026-04-20T14:43:52","slug":"toplumun-vicdani-ekolojistler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/2022\/05\/02\/toplumun-vicdani-ekolojistler\/","title":{"rendered":"Toplumun vicdan\u0131: Ekolojistler -Yazan: \u0130smail Aky\u0131ld\u0131z"},"content":{"rendered":"<h3 class=\"wp-block-heading\">Acaba bug\u00fcn\u00fcn d\u00fcnyas\u0131nda toplumlar\u0131n etik\/ahlaki de\u011ferleri, adalet duygusu ve vicdan\u0131n\u0131 kimler temsil etmektedir? Din adamlar\u0131 m\u0131? Siyaset\u00e7iler mi? Bilim insanlar\u0131 m\u0131? Hukuk\u00e7ular ya da sendikac\u0131lar m\u0131? M\u00fcnevverler\/ ayd\u0131nlar\/ entelekt\u00fceller mi? \u0130\u00e7ine do\u011fdu\u011fumuz sistemde ya\u015fayan ve s\u00f6z\u00fc edilen kimlikleri ta\u015f\u0131yan birey ve toplumsal gruplar, toplum nezdinde ne kadar g\u00fcvenilir olarak kabul g\u00f6rmektedir? Ne kadar sa\u011fduyulu, adil ve vicdanl\u0131 olarak alg\u0131lanmaktad\u0131r?  <\/h3>\r\n\r\n\r\n\r\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\"><strong><em>Ekoloji aktivisti \u0130smail Aky\u0131ld\u0131z ekolojistlerin toplumsal konumu ve sorumluluklar\u0131 ile ilgili bir yaz\u0131 kaleme ald\u0131. <\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<h3 class=\"has-vivid-red-color has-text-color wp-block-heading\"><strong>Toplumun vicdan\u0131: Ekolojistler&nbsp;<\/strong><\/h3>\r\n\r\n\r\n\r\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"font-size:17px\">Acaba bug\u00fcn\u00fcn d\u00fcnyas\u0131nda toplumlar\u0131n etik\/ahlaki de\u011ferleri, adalet duygusu ve vicdan\u0131n\u0131 kimler temsil etmektedir? Din adamlar\u0131 m\u0131? Siyaset\u00e7iler mi? Bilim insanlar\u0131 m\u0131? Hukuk\u00e7ular ya da sendikac\u0131lar m\u0131? M\u00fcnevverler\/ ayd\u0131nlar\/ entelekt\u00fceller mi? \u0130\u00e7ine do\u011fdu\u011fumuz sistemde ya\u015fayan ve s\u00f6z\u00fc edilen kimlikleri ta\u015f\u0131yan birey ve toplumsal gruplar, toplum nezdinde ne kadar g\u00fcvenilir olarak kabul g\u00f6rmektedir? Ne kadar sa\u011fduyulu, adil ve vicdanl\u0131 olarak alg\u0131lanmaktad\u0131r?<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"font-size:17px\">Hangi toplumsal grup ya da s\u0131n\u0131fsal aidiyetlerden gelirlerse gelsinler insanlar s\u00f6z\u00fc edilen pek \u00e7ok kimli\u011fi ta\u015f\u0131yan birey ve gruplara art\u0131k<em><strong> ku\u015fkuyla<\/strong><\/em> bakmaktad\u0131r! Bu toplumsal gruplar i\u00e7inde yer alan baz\u0131 bireyler genel e\u011filimin aksine istisnai bir konumda olsalar dahi t\u00fcm toplumsal fenomenlerde oldu\u011fu gibi bu konuda da istisnalar\u0131n bulunmas\u0131 saptamam\u0131z\u0131n g\u00fcc\u00fcne g\u00f6lge d\u00fc\u015f\u00fcrmez.  <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p style=\"font-size:19px\" class=\"has-text-color has-vivid-red-color wp-block-paragraph\"><em>&#8220;Tanr\u0131ya, siyasete, bilime, hukuka, eme\u011fe, akla, entelekt\u00fcel birikimin g\u00fcc\u00fcne inanabilir, bu de\u011ferlere ba\u011fl\u0131 kalabilirsiniz; ve fakat her ne kadar y\u00fcksek de\u011fer ifade ediyor olurlarsa olsunlar bu de\u011ferlerin tek ba\u015f\u0131na toplum nezdinde bir de\u011feri ve ge\u00e7erlili\u011fi yoktur, kalmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/em>&#8220;<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"font-size:17px\">Biraz yak\u0131ndan bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bu kavramlar\u0131n ara\u00e7salla\u015ft\u0131r\u0131larak i\u00e7inin fena halde bo\u015falt\u0131ld\u0131\u011f\u0131, s\u0131rlar\u0131n\u0131n d\u00f6k\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, i\u00e7lerindeki \u0131\u015f\u0131ldayan &#8220;Tanr\u0131&#8221;n\u0131n kayboldu\u011funu hemen fark ederiz. &#8220;Kat\u0131 olan her \u015feyin buharla\u015ft\u0131\u011f\u0131&#8221;, b\u00fcy\u00fcs\u00fcn\u00fc, gizemini yitirdi\u011fi bir d\u00fcnyada bu kavramlar\u0131n i\u00e7inde ya\u015fayan &#8220;tanr\u0131\/lar&#8221;, modern filozoflar\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bi\u00e7imde ya &#8220;\u00f6lm\u00fc\u015f&#8221; ya da &#8220;ka\u00e7\u0131p gitmi\u015flerdir&#8221;   <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"font-size:17px\">E\u011fer, \u00e7evreci, ye\u015fil, ekolojist, ekofeminist, do\u011fa korumac\u0131, do\u011fa sava\u015f\u00e7\u0131s\u0131, ya\u015fam yolcusu, ya\u015fam savunucusu, anti n\u00fckleer\/ iklim adaleti  ya da ekoafet  aktivisti, hayvan \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fcs\u00fc, vegan\/vejeteryan gibi aidiyet bi\u00e7imleri; ekolojik tar\u0131m, agroekoloji, eko-k\u00f6y, ekolojik ya\u015fam, kom\u00fcn\/kom\u00fcnal ya\u015fam gibi sistemle gerilim i\u00e7inde olan alternatif ya\u015fam ve eyleme bi\u00e7imleri; Topraks\u0131zlar ve Zapatista hareketleri, Wall Street&#8217;i \u0130\u015fgal Et, HES kar\u015f\u0131t\u0131 hareketler, Gerze ve Gezi Direni\u015fi gibi toplumsal hareketlerin anlam\u0131 \u00fczerine kafa yormam\u0131\u015f, sorgulamam\u0131\u015f ve bunlardan birini -ya da bir ka\u00e7\u0131n\u0131- kimliklerinin, ya\u015fam ve eyleme bi\u00e7imlerinin bir par\u00e7as\u0131 ve <strong><em>normu<\/em><\/strong> haline getirmemi\u015f\/getir-e-memi\u015f bireyler varsa onlar\u0131n toplum nezdinde bir <em><strong>inand\u0131r\u0131c\u0131l\u0131klar\u0131<\/strong><\/em> bir <em><strong>g\u00fcvenirlilikleri <\/strong><\/em>art\u0131k yoktur, kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Her ne kadar &#8220;ye\u015fil kapitalizm&#8221; ve &#8220;ye\u015fil y\u0131kama&#8221; kavramlar\u0131n\u0131n \u0131\u015f\u0131k tuttu\u011fu ekolojik de\u011ferlerin sistem taraf\u0131ndan i\u00e7erilmesi ve kirletilmesi bir vak\u0131a olsa da.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p style=\"font-size:19px\" class=\"has-text-color has-vivid-red-color wp-block-paragraph\">&#8220;<em>Art\u0131k<\/em> <em>sizin laf\u0131n\u0131za bak\u0131lmaz<\/em>&#8220;<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"font-size:17px\">Tanr\u0131ya, siyasete, bilime, hukuka, eme\u011fe, akla, entelekt\u00fcel birikimin g\u00fcc\u00fcne inanabilir, bu de\u011ferlere ba\u011fl\u0131 kalabilirsiniz; ve fakat her ne kadar y\u00fcksek de\u011fer ifade ediyor olurlarsa olsunlar bu de\u011ferlerin tek ba\u015f\u0131na toplum nezdinde bir de\u011feri ve ge\u00e7erlili\u011fi yoktur, kalmam\u0131\u015ft\u0131r. E\u011fer kimlik tan\u0131m\u0131n\u0131zda bu s\u0131fatlar\u0131n yan\u0131na ekolojik de\u011ferlere kar\u015f\u0131l\u0131k gelen bir aidiyet s\u0131fat\u0131 ya da eki (Eko-feminizm, eko-anar\u015fizm, eko-sosyalizm \u00f6rneklerinde oldu\u011fu gibi) hen\u00fcz eklemediyseniz ya da ekle-ye-mediyseniz <em>art\u0131k<\/em> <em>sizin laf\u0131n\u0131za bak\u0131lmaz.<\/em>  <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"font-size:17px\">Bu saptaman\u0131n ard\u0131nda yatan felsefi, tarihi\/sosyolojik, etik\/politik   nedenler hakk\u0131nda derinlemesine sorgulamalar yapmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr, yap\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Biz burada, i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z co\u011frafyada, <strong>durum tespiti<\/strong> olarak bunu ortaya koyuyoruz.  Salt \u00fclkemizde de\u011fil k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte de bunun tam da ortaya koydu\u011fumuz gibi a\u00e7\u0131k olarak g\u00f6r\u00fclebilen bir fenomen oldu\u011funu iddia ediyoruz. Bu duruma neden olan fakt\u00f6rler farkl\u0131 perspektiflerden sorgulad\u0131\u011f\u0131nda birbirinden farkl\u0131 nedenler ortaya konabilir fakat varaca\u011f\u0131m\u0131z sonu\u00e7 yukar\u0131da ifade edilenden farkl\u0131 olmayacakt\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p style=\"font-size:19px\" class=\"has-text-color has-vivid-red-color wp-block-paragraph\"><em>&#8220;Bug\u00fcn d\u00fcnya toplumunun vicdan\u0131n\u0131 ekolojistler temsil etmektedirler&#8221;<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"font-size:17px\">Bug\u00fcn d\u00fcnya toplumunun vicdan\u0131n\u0131 ekolojistler temsil etmektedirler. Kamu vicdan\u0131 en sarih, anla\u015f\u0131labilir, kavranabilir haliyle ekoloji hareketinde ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Di\u011fer b\u00fct\u00fcn kimlikler onun kar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00fc\u00e7 kaybetmi\u015f, de\u011ferden d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, cazibelerini ve t\u0131ls\u0131mlar\u0131n\u0131 yitirmi\u015flerdir. Di\u011fer kimliklerinizden baz\u0131lar\u0131ndan vaz ge\u00e7memi\u015f ya da bu kimliklerinizin ba\u015f\u0131na ekolojist s\u0131fat\u0131n\u0131 ekle-me-mi\u015fseniz ne dedi\u011finiz ne de yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z umursanacakt\u0131r. Bug\u00fcn bir ekolojist de\u011filseniz art\u0131k<em><strong> inand\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131z <\/strong><\/em><strong><em>yoktur hatta olmamal\u0131d\u0131r da!<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p style=\"font-size:19px\" class=\"has-text-color has-vivid-red-color wp-block-paragraph\"><em>&#8220;Ekolojist olmak d\u0131\u015f\u0131nda di\u011fer b\u00fct\u00fcn aidiyet bi\u00e7imleri yerel ve k\u00fcresel ekok\u0131r\u0131m\u0131n s\u00fcreklili\u011fi, b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ve korkun\u00e7lu\u011fu kar\u015f\u0131s\u0131nda eski anlamlar\u0131n\u0131 yitirmi\u015f bamba\u015fka anlamlar y\u00fcklenmi\u015flerdir&#8221;<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"font-size:17px\">Ekolojist olmak d\u0131\u015f\u0131nda di\u011fer b\u00fct\u00fcn aidiyet bi\u00e7imleri yerel ve k\u00fcresel ekok\u0131r\u0131m\u0131n s\u00fcreklili\u011fi, b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ve korkun\u00e7lu\u011fu kar\u015f\u0131s\u0131nda eski anlamlar\u0131n\u0131 yitirmi\u015f bamba\u015fka anlamlar y\u00fcklenmi\u015flerdir. Di\u011fer b\u00fct\u00fcn aidiyet bi\u00e7imlerinin anlam\u0131 ekolojik de\u011ferleri referans alarak yeniden anlamland\u0131r\u0131lmaya muhta\u00e7 hale gelmi\u015ftir. Kendi ba\u015flar\u0131na bir g\u00fc\u00e7leri, s\u00fcr\u00fckleyicilikleri, y\u00f6n veren\/yol a\u00e7an nitelikleri kalmam\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p style=\"font-size:19px\" class=\"has-text-color has-vivid-red-color wp-block-paragraph\"><em>&#8220;Art\u0131k eylemeye\/yapmaya de\u011fer ne varsa ekolojik olmal\u0131d\u0131r&#8221;<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"font-size:17px\">Lewis Mumford&#8217;un 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda <strong>&#8220;Art\u0131k d\u00fc\u015f\u00fcnmeye de\u011fer ne varsa ekolojik olmal\u0131d\u0131r&#8221; <\/strong>diyordu. Bu saptama g\u00fcn\u00fcm\u00fcz i\u00e7in yeterli olmaktan uzakt\u0131r. Ya\u015fanan k\u00fcresel ekolojik y\u0131k\u0131m sonucu gezegenin s\u00fcr\u00fcklendi\u011fi yer daha a\u00e7\u0131k g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden bug\u00fcn salt &#8220;d\u00fc\u015f\u00fcnmenin&#8221; yeterli olmad\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.  Zaman d\u00fc\u015f\u00fcnmekten daha \u00e7ok eylem zaman\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla bug\u00fcn 21.y\u00fczy\u0131l\u0131n ilk \u00e7eyre\u011fi tamamlanmak \u00fczere iken &#8220;<strong>Art\u0131k d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ve eylemeye de\u011fer ne varsa ekolojik olmal\u0131d\u0131r<\/strong>&#8221; diyoruz. Bizce bu s\u00f6z mottolar\u0131m\u0131zdan biri, hatta en \u00f6nemli mottomuz olmal\u0131d\u0131r. <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"font-size:17px\">Son olarak \u015fu saptamay\u0131 rahatl\u0131kla yapabiliriz: Art\u0131k toplumlar\u0131n temel de\u011fer koyucular\u0131n\u0131n ekolojistler oldu\u011fu anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu bak\u0131mdan toplumsal normlar\u0131 ortaya koymak  ve bu konuda sorumluluk \u00fcstlenen ki\u015filer ekolojisler olmal\u0131d\u0131r.  Kamu vicdan\u0131n\u0131 ekolojistler, daha a\u00e7\u0131k bir ifadeyle ekoloji aktivistleri temsil etmektedirler.  Yerel, ulusal, k\u00fcresel d\u00fczey ve zeminlerde kolektif hareket edebilme kabiliyetini geli\u015ftirmekte olan ekolojistler yar\u0131n\u0131n d\u00fcnyas\u0131n\u0131 el birli\u011fiyle kurmaktad\u0131r, kuracaklard\u0131r. <em><strong>Ba\u015fka bir yol, ba\u015fka bir \u0131\u015f\u0131k, ba\u015fka ufuk yoktur! <\/strong><\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"164\" src=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1a8d8f2c-9fad-440c-8721-f19beaffd3d6-e1651512436210-300x164-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-10257\"\/><\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"font-size:15px\">(G\u00f6rseldekiler Aysin ve Ali Ulvi B\u00fcy\u00fcknohut\u00e7u \u00e7ifti. G\u00f6rseli yapan: Halime \u015eaman. )<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p style=\"font-size:15px\" class=\"has-text-color has-very-dark-gray-color wp-block-paragraph\"><em><strong>Not:<\/strong> Yukar\u0131daki yaz\u0131 yay\u0131mlanmadan \u00f6nce okuyan bir arkada\u015f\u0131m \u015f\u00f6yle bir de\u011ferlendirme yapt\u0131; &#8220;Bundan sonra a\u015fklar bile ekolojik olmal\u0131d\u0131r; yoksa o a\u015fk olmayacakt\u0131r diye de ekleyebilirsin ve hatta \u00f6yle bitirebilirsin&#8230;&#8221;<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p class=\"wp-block-paragraph\"> <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p class=\"wp-block-paragraph\">  <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p class=\"wp-block-paragraph\"> <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p class=\"wp-block-paragraph\"> <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p class=\"wp-block-paragraph\">  <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p class=\"wp-block-paragraph\">    <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p class=\"wp-block-paragraph\">  <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p class=\"wp-block-paragraph\">   <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p class=\"wp-block-paragraph\"> <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Acaba bug\u00fcn\u00fcn d\u00fcnyas\u0131nda toplumlar\u0131n etik\/ahlaki de\u011ferleri, adalet duygusu ve vicdan\u0131n\u0131 kimler temsil etmektedir? Din adamlar\u0131 m\u0131? Siyaset\u00e7iler mi? Bilim insanlar\u0131<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":10248,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[72],"tags":[],"class_list":["post-10039","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dava"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10039","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10039"}],"version-history":[{"count":105,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10039\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14490,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10039\/revisions\/14490"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10248"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10039"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10039"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10039"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}