{"id":12051,"date":"2023-05-05T19:15:20","date_gmt":"2023-05-05T16:15:20","guid":{"rendered":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/?p=12051"},"modified":"2023-05-05T19:34:44","modified_gmt":"2023-05-05T16:34:44","slug":"insan-insan-oldu-mu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/2023\/05\/05\/insan-insan-oldu-mu\/","title":{"rendered":"\u0130NSAN \u0130NSAN OLDU MU?!"},"content":{"rendered":"\n

insanl\u0131\u011f\u0131n tarihsel s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde s\u00fcrekli d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor, geli\u015fiyor olmas\u0131na ra\u011fmen; insanla\u015fma s\u00fcrecine dair o en temel sorunu hala ortada duruyor\u2026Yani g\u00fcn\u00fcm\u00fcz insan\u0131n\u0131n \u2018insanla\u015fma\u2019 s\u00fcrecinde ileride mi yoksa geride mi yer ald\u0131\u011f\u0131 konusu?..<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n

Burada hemen iki soru akla geliyor: birincisi \u2018insan olmak\u2019, \u2018insanla\u015fmak\u2019 bunun kriterleri nelerdir? \u0130kincisi ilkelli\u011fin veya medeniyetin \u00f6l\u00e7\u00fctleri nelerdir?<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u2018insanla\u015fma\u2019 s\u00fcrecinde ilerlemenin \u00f6l\u00e7\u00fctlerinin \u2018\u00dcretim\u2019 ve \u2018t\u00fcketim\u2019 \u00fczerinden belirlenmesi sorunlu bir aland\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunun ard\u0131ndan  \u2018ne u\u011fruna\u2019 \u2018hangi bedeli \u00f6deyerek\u2019 sorusu gelmektedir ki \u2018t\u00fcketebildi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011ferli\u2019 say\u0131lan g\u00fcn\u00fcm\u00fcz insan\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, bu de\u011fer kaymas\u0131 \u2018insanl\u0131\u011f\u0131n insanla\u015fma s\u00fcrecinde\u2019 ciddi bir krize yol a\u00e7maktad\u0131r<\/strong><\/em>.<\/p>\n\n\n\n

De\u011fer \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc, bir kez \u2018ne kadar t\u00fcketim yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131\u2019 \u00fczerinden belirlenmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda, bunun sadece \u2018mal ve hizmet\u2019 t\u00fcketimiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalan boyutunda bile, o mal ve hizmetlere, birilerinin eme\u011fine ra\u011fmen ve art\u0131 de\u011fere el koyma yoluyla, s\u00f6m\u00fcr\u00fclerek ula\u015f\u0131labilece\u011finden, daha ba\u015flang\u0131\u00e7ta en ufak bir irdelemede bile durum sorunlu hale gelmektedir…<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n

D\u00fcnyan\u0131n y\u00fczde 80\u2019inin kaderi, daha \u00e7ok t\u00fcketme imkan\u0131 olan ve t\u00fcketebildi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fer g\u00f6ren y\u00fczde 20\u2019lik az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n keyfine g\u00f6re belirlenmektedir; D\u00fcnyan\u0131n geriye kalan b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu ve buna tabiat\u0131n kendisi de eklendi\u011finde, t\u00fcm canl\u0131lar alemi  y\u00fczde 20\u2019lik bu az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n keyfini s\u00fcrmesini sa\u011flayacak bir d\u00fczen i\u00e7in ya\u015famaktad\u0131rlar.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcn\u00fcn toplumu biraz da kapitalist sisteminin \u00fcretti\u011fi de\u011ferlerin cazibesine kap\u0131larak, ger\u00e7ek insanla\u015fma s\u00fcrecinin ne oldu\u011funu anlamakta zorluk \u00e7ekmektedir\u2026  Bu ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir s\u00fcre\u00e7tir\u2026 S\u00fcrekli eksilerek, t\u00fckenerek yok olan insanl\u0131k dibe vurdu\u011funda ancak -yoklu\u011funda de\u011feri artan \u015feyler gibi- insanl\u0131\u011f\u0131na yabanc\u0131la\u015ft\u0131k\u00e7a ve uzakla\u015ft\u0131k\u00e7a bu yoksunla\u015fman\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 de\u011fersizle\u015fme bunal\u0131m\u0131n\u0131 \u00e7ok daha derinden ya\u015fayacakt\u0131r.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n

\u2018Ben\u2019 ve \u2018benim\u2019 \u00fczerinden \u00fcretilen bu derece bencilce bir  de\u011ferler sistemi s\u00f6z konusu iken ve bunun \u00f6\u011fretisi ve yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131  sistemin olmazsa olmaz ko\u015fullar\u0131 aras\u0131nda yer al\u0131rken, \u2018insan olmak\u2019, \u2018dayan\u0131\u015fma i\u00e7inde ve insanca ya\u015famak\u2019 felsefesinden yola \u00e7\u0131k\u0131larak bir evrensel de\u011ferler sistemi olu\u015fturmak ve bunu  hayata ge\u00e7irmek kapitalist sistem ko\u015fullar\u0131nda m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcnmemektedir.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n

 \u2018Rambo\u2019 misali kahramanlar ya da \u2018ideal hayat perspektifleri\u2019 sunarak, bu hayalin ard\u0131ndan milyonlarca insan\u0131 ko\u015fturabilmesi; hatta bazen bunu insanlara ellerindekini  kaybetme riskiyle yapt\u0131rabilmesi; ya\u015fanan t\u00fcm hayal k\u0131r\u0131kl\u0131klar\u0131 ve y\u0131k\u0131mlardan sonra bile insanlara yeniden umut a\u015f\u0131layabilmesi ve hayallerini canl\u0131 tutabilmesi; en \u00f6nemlisi kendisine her daim hizmet edebilecek, \u00f6zg\u00fcr iradeleriyle emeklerini satan modern k\u00f6leler yaratabilmesi, i\u015fte bu kapitalizmin mucizesidir\u2026<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n

Sahip olmay\u0131 de\u011fil sahip olma ihtimalini sevdirmek\u2026 Bir hayalin pe\u015finden hi\u00e7  b\u0131kmadan, y\u0131lmadan, usanmadan ko\u015fturabilmek insanlar\u0131\u2026<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n

Sadece y\u00fczde 20 insan\u0131n varl\u0131kl\u0131 oldu\u011fu y\u00fczde 80\u2019ninse  m\u00fclks\u00fcz ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00fcnyada, b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011f\u0131, bir g\u00fcn m\u00fclk\u00fc olan o az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n i\u00e7inde yer alabilece\u011fi ihtimaline inand\u0131rmak ve bu \u015fekilde m\u00fclkiyet sistemini me\u015frula\u015ft\u0131rmay\u0131 ba\u015farmak yine kapitalizme \u00f6zg\u00fcd\u00fcr.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n

\u0130nsanla\u015fmak bamba\u015fka bir \u015feydir  oysa; asla kapitalizmle ba\u011fda\u015fmayacak bir \u015feydir\u2026
 
insan\u0131n t\u00fcm esaretlerinden ve zincirlerinden kurtuldu\u011fu, beyniyle, bedeniyle, ruhuyla tamamen \u00f6zg\u00fcr oldu\u011fu bir s\u00fcre\u00e7tir insanla\u015fmak\u2026<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

\u0130NSAN \u0130NSAN OLDU MU?<\/p>\n\n\n\n

\u201cBu d\u00fcnyada bir dev var.
Bu devin \u00f6yle kollar\u0131 var ki, hi\u00e7 g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ekmeden bir lokomotifi kald\u0131rabilir.
Bu devin \u00f6yle ayaklar\u0131 var ki, g\u00fcnde binlerce kilometre ko\u015fabilir.
Bu devin \u00f6yle kanatlar\u0131 var ki, bulutlar \u00fczerinde, ku\u015flar\u0131n \u00e7\u0131kamad\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksekliklerde u\u00e7abilir.
Bu devin \u00f6yle y\u00fczge\u00e7leri var ki, su alt\u0131nda bal\u0131klardan daha iyi y\u00fczebilir.
Bu devin \u00f6yle g\u00f6zleri var ki, g\u00f6r\u00fclmeyenleri g\u00f6r\u00fcr, ba\u015fka bir k\u0131tada konu\u015fulanlar\u0131 i\u015fitir.
Bu dev o kadar g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr ki, da\u011flar\u0131 delip ge\u00e7er ve doludizgin  ak\u0131p giden sular\u0131 durdurur.
Bu dev, yery\u00fcz\u00fcn\u00fc istedi\u011fi gibi de\u011fi\u015ftirir, ormanlar diker, denizleri birle\u015ftirir, \u00e7\u00f6lleri sular.
Kimdir bu dev?
Bu dev insand\u0131r.
M. \u0130L\u0130N \u2013 E. SEGAL<\/p>\n\n\n\n

M. \u0130lin \u2013 E. Segal\u2019in severek ve \u00e7ok \u015fey \u00f6\u011frenerek okudu\u011fum \u2018\u0130nsan nas\u0131l insan oldu\u2019 kitab\u0131n\u0131n giri\u015finde yer al\u0131yor bu yaz\u0131\u2026 Ger\u00e7ekten, d\u00fcnyan\u0131n devasa b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7inde nokta kadar k\u00fc\u00e7\u00fck kalan insan\u0131n hayatta kalabilmek i\u00e7in verdi\u011fi m\u00fccadeleyi, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00fcnyaya uyum sa\u011flama, onu de\u011fi\u015ftirme, d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme ve sonunda kontrol\u00fc alt\u0131na alarak efendisi olma s\u00fcrecini, roman tad\u0131nda ak\u0131c\u0131 bir \u00fcslupla ve bilimsellikten kopmadan anlat\u0131yor \u0130lin ve Segal bu eserlerinde\u2026<\/p>\n\n\n\n

\u0130nsan\u0131n medeniyet yolunda ilerlemesine kimsenin bir itiraz\u0131 olamaz\u2026  Yani insanl\u0131\u011f\u0131n d\u00fcnyada var olmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 andan itibaren biriktirdi\u011fi bilgiye, teknolojiye, d\u00fcnyay\u0131 en ilkel halinden d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrerek devletler, \u015fehirler, medeniyetler kurmas\u0131na; t\u00fcm bunlar\u0131n bir insanl\u0131k mucizesi oldu\u011funa kimsenin itiraz\u0131 olamaz\u2026 \u00dcretme, tasarlama ve d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme yetene\u011finin insan\u0131 di\u011fer canl\u0131lardan farkl\u0131 k\u0131lmas\u0131na, y\u00fcceltmesine, hatta  \u0130lin ve Segal\u2019in de ifade etti\u011fi gibi devle\u015ftirmesine\u2026<\/p>\n\n\n\n

Benim buradaki kayg\u0131m, insanl\u0131\u011f\u0131n tarihsel s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde s\u00fcrekli d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor, geli\u015fiyor olmas\u0131na ra\u011fmen; yani k\u00f6lelik d\u00f6nemindeki \u2018k\u00f6le\u2019 konumundan feodalizmdeki \u2018serf\u2019 konumuna, serflikten kapitalizmdeki \u2018birey\u2019 ya da \u2018vatanda\u015f\u2019 konumuna ge\u00e7i\u015fte \u2018insanl\u0131k konumunun\u2019 s\u00fcrekli olarak geli\u015fiyor, bir  ileri a\u015famaya ge\u00e7iyor olmas\u0131na ra\u011fmen, insanla\u015fma s\u00fcrecine dair o en temel sorunun hala ortada duruyor olmas\u0131\u2026<\/p>\n\n\n\n

Yani g\u00fcn\u00fcm\u00fcz insan\u0131n\u0131n \u2018insanla\u015fma\u2019 s\u00fcrecinde ileride mi yoksa geride mi yer ald\u0131\u011f\u0131 konusu?..<\/p>\n\n\n\n

Burada hemen iki soru akla geliyor: birincisi \u2018insan olmak\u2019, \u2018insanla\u015fmak\u2019 bunun kriterleri nelerdir, bunu kim belirleyecektir? \u0130kincisi ilkelli\u011fin ve medeniyetin \u00f6l\u00e7\u00fctleri neler olacakt\u0131r?<\/p>\n\n\n\n

Hele medeniyet kavram\u0131n\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn yayg\u0131n kullan\u0131m\u0131ndaki \u2018ideolojik boyutu\u2019 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde\u2026 Modernle\u015fme\u2019yi tart\u0131\u015fmas\u0131z iyi kabul etmenin kendisi de zaten sorunlu bir alan de\u011fil midir?<\/p>\n\n\n\n

Eski \u00e7a\u011f\u0131n avc\u0131l\u0131k, toplay\u0131c\u0131l\u0131k yaparak hayat\u0131n\u0131 idame ettiren, b\u00fct\u00fcn ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 do\u011fal yollardan sa\u011flayan ve do\u011fayla i\u00e7 i\u00e7e, bar\u0131\u015f\u0131k ya\u015fayan \u2018ilkel\u2019  insan\u0131n\u0131n, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz \u2018modern\u2019 insan\u0131ndan daha az mutlu oldu\u011funu ya da ya\u015famdan daha az zevk ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr\u2026  \u0130nsan\u0131n daha \u00e7ok t\u00fcketebilece\u011fi \u015feylerinin olmas\u0131; ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layacak daha geli\u015fmi\u015f daha i\u015flevsel ara\u00e7lar\u0131n\u0131n olmas\u0131, baz\u0131 \u015feyleri eskisinden daha kolay ve h\u0131zl\u0131 yapabiliyor olmas\u0131 onun ilkel insandan daha doyumlu ve daha kaliteli bir ya\u015fam s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn kan\u0131t\u0131 olabilir mi?<\/p>\n\n\n\n

\u2018\u0130nsanl\u0131k stat\u00fcs\u00fcn\u00fcn\u2019 -bir mal gibi al\u0131n\u0131p sat\u0131lan- \u2018k\u00f6le\u2019 konumundan bug\u00fcn
-bir tak\u0131m hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri olan- \u2018birey\u2019 konumuna ula\u015fana kadar ald\u0131\u011f\u0131 yol d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse, insanl\u0131\u011f\u0131n ileri y\u00f6nl\u00fc bir evrim ge\u00e7irdi\u011fi do\u011frudur; \u00e7\u00fcnk\u00fc olay haklar ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler meselesidir ve her yeni kategoride insan\u0131n \u2018insanl\u0131k stat\u00fcs\u00fcnden kaynaklanan\u2019 hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinde bir artma, bir geni\u015fleme  olmu\u015ftur, bu anlamda ilerleme oldu\u011fu bir ger\u00e7ektir\u2026<\/p>\n\n\n\n

Ama s\u0131ra, insan olman\u0131n, \u2018insanla\u015fma\u2019 s\u00fcrecinde ilerlemenin \u00f6l\u00e7\u00fctlerinin \u2018\u00dcretim\u2019 ve \u2018t\u00fcketim\u2019 \u00fczerinden belirlenmesi konusuna geldi\u011finde  olay sorunlu hale d\u00f6n\u00fc\u015fmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunun ard\u0131ndan  \u2018ne u\u011fruna\u2019 \u2018hangi bedeli \u00f6deyerek\u2019 sorusu gelmektedir ki \u2018t\u00fcketebildi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011ferli\u2019 say\u0131lan g\u00fcn\u00fcm\u00fcz insan\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, bu de\u011fer kaymas\u0131 \u2018insanl\u0131\u011f\u0131n insanla\u015fma s\u00fcrecinde\u2019 ciddi bir krize yol a\u00e7maktad\u0131r\u2026
 
Modern insan\u0131n \u2018insanla\u015fma \u00e7\u0131tas\u0131\u2019 gittik\u00e7e d\u00fc\u015fmektedir\u2026<\/p>\n\n\n\n

De\u011fer \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc, bir kez \u2018ne kadar t\u00fcketim yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131\u2019 \u00fczerinden belirlenmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda, bunun sadece \u2018mal ve hizmet\u2019 t\u00fcketimiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalan boyutunda bile, o mal ve hizmetlere, birilerinin eme\u011fine ra\u011fmen ve art\u0131 de\u011fere el koyma yoluyla, s\u00f6m\u00fcr\u00fclerek ula\u015f\u0131labilece\u011finden, daha ba\u015flang\u0131\u00e7ta en ufak bir irdelemede bile durum sorunlu hale gelmektedir. Hele \u00e7\u0131lg\u0131nca t\u00fcketimin pompaland\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcz toplumunda, sadece eme\u011fin de\u011fil, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7evrenin, soludu\u011fumuz havan\u0131n, yediklerimizi, i\u00e7tiklerimizi temin etti\u011fimiz do\u011fan\u0131n ve di\u011fer t\u00fcm canl\u0131 t\u00fcrlerinin ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131n yok edilmesi, kaybedilmesi de bir toplumsal maliyet olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, \u00f6denen bedelin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc apa\u00e7\u0131k ortadad\u0131r\u2026<\/p>\n\n\n\n

D\u00fcnya elimizden kay\u0131p gitmektedir; hem de bir avu\u00e7 ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n daha \u00e7ok t\u00fcketebilmesi, daha \u00e7ok \u015feye sahip olabilmesi ad\u0131na\u2026<\/p>\n\n\n\n

D\u00fcnyan\u0131n y\u00fczde 80\u2019inin kaderi, daha \u00e7ok t\u00fcketme imkan\u0131 olan ve t\u00fcketebildi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fer g\u00f6ren y\u00fczde 20\u2019lik az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n keyfine g\u00f6re belirlenmektedir; D\u00fcnyan\u0131n geriye kalan b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu ve buna tabiat\u0131n kendisi de eklendi\u011finde, t\u00fcm canl\u0131lar alemi  y\u00fczde 20\u2019lik bu az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n keyfini s\u00fcrmesini sa\u011flayacak bir d\u00fczen i\u00e7in ya\u015famaktad\u0131rlar. \u00dcstelik bu az\u0131nl\u0131k garip bir aymazl\u0131k i\u00e7inde, kendi keyfi ve refah\u0131 bozulmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece, etraf\u0131nda olup bitenlerden, d\u00fcnyan\u0131n geri kalan\u0131n\u0131n yoksullu\u011fundan, yoksunlu\u011fundan ve d\u00fcnyada olu\u015fan tahribat ve kirlilikten hi\u00e7 bir \u015fekilde kendini sorumlu tutmamaktad\u0131r\u2026<\/p>\n\n\n\n

Asl\u0131nda i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 akvaryumu bitirirken insanl\u0131k kendini de bitirmektedir; Kullan\u0131\u015fl\u0131, i\u015fini kolayla\u015ft\u0131rabilece\u011fi, i\u015flevsel, konforlu, y\u00fcksek bedelli, paha bi\u00e7ilmez bir \u00e7ok \u015feye sahip olmak, i\u00e7inde bulundu\u011fu akvaryum soluk al\u0131namaz ve ya\u015fanamaz hale geldi\u011finde insan\u0131n ne i\u015fine yarayacakt\u0131r, bu bilin\u00e7 kapitalist bireyde tam geli\u015fmemi\u015ftir. Ya da bu konudaki sorumlulu\u011fu \u00fcstlenecek kadar ya\u015famsal bir risk hen\u00fcz herkes i\u00e7in ge\u00e7erli de\u011fildir\u2026
  
Kapitalist sistemde tabiata ra\u011fmen, insana ra\u011fmen, hatta sistemin kendisine ra\u011fmen ko\u015fullar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilen ayk\u0131r\u0131 bir s\u00fcre\u00e7 i\u015flemektedir. Sermayenin bencilce, doyumsuzca biraz da ayakta kalma g\u00fcd\u00fcs\u00fcyle yeniden ve yeniden geni\u015fleyerek \u00fcretilmesi bir a\u00e7\u0131dan ya\u015fayabilmesinin ve rakiplerine ra\u011fmen ayakta kalabilmesinin zorunlu ko\u015fuludur. Bu soluksuz rekabet s\u00fcrerken t\u00fcketilen, yok edilen, tahrip edilen, kirletilen do\u011fan\u0131n faturas\u0131n\u0131 sistem ne yaz\u0131k ki topluma \u00f6detmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Sermaye, maliyetleri d\u00fc\u015f\u00fcrmek, kar\u0131 artt\u0131rmak amac\u0131yla ucuz enerji kaynaklar\u0131 bulur, onlar\u0131 yerin alt\u0131ndan \u00e7\u0131kart\u0131r, i\u015fler, kullan\u0131\u015fl\u0131 hale getirir, gerekirse santraller, reakt\u00f6rler kurar; \u00e7evreye zarar veren, zehirli, tahrip edici, yok edici  bu yat\u0131r\u0131mlar\u0131n bedelini topluma \u00f6detir.<\/p>\n\n\n\n

Daha b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekte daha yo\u011fun \u00fcretim yapman\u0131n yollar\u0131n\u0131 bulur, devasa yat\u0131r\u0131mlar, fabrikalar kurar, ba\u015f\u0131 g\u00f6\u011fe de\u011fen bacalar t\u00fctt\u00fcr\u00fcr; havay\u0131 kirletir, kimyasal at\u0131klar\u0131yla denizlerimizde, g\u00f6llerimizde, nehirlerimizde ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131 yok eder, bunu da tekrar topluma \u00f6detir.<\/p>\n\n\n\n

Sonu\u00e7ta fayda\/maliyet analizi yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, t\u00fcm bu ilerleme olarak sunulan geli\u015fmelerin g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde kazan\u0131m olarak haneye yaz\u0131lan k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131n bile arka plan\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck sosyal maliyetler g\u00f6r\u00fcl\u00fcr ve bu da yine topluma \u00f6detilir\u2026<\/p>\n\n\n\n

\u0130nsanl\u0131k tarihi, \u00fcretim ili\u015fkileriyle belirlenebilse bile, insan\u0131 as\u0131l insan yapan \u015fey \u00fcretme ve t\u00fcketme niteli\u011fine sahip olmaktan \u00f6te, daha \u00f6zel bir \u015fey olmal\u0131d\u0131r bana g\u00f6re\u2026<\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcn\u00fcn toplumu biraz da kapitalist sisteminin \u00fcretti\u011fi de\u011ferlerin cazibesine kap\u0131larak, ger\u00e7ek insanla\u015fma s\u00fcrecinin ne oldu\u011funu anlamakta zorluk \u00e7ekmektedir\u2026  Bu ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir s\u00fcre\u00e7tir\u2026 S\u00fcrekli eksilerek, t\u00fckenerek yok olan insanl\u0131k dibe vurdu\u011funda ancak -yoklu\u011funda de\u011feri artan \u015feyler gibi- insanl\u0131\u011f\u0131na yabanc\u0131la\u015ft\u0131k\u00e7a ve uzakla\u015ft\u0131k\u00e7a bu yoksunla\u015fman\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 de\u011fersizle\u015fme bunal\u0131m\u0131n\u0131 \u00e7ok daha derinden ya\u015fayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015fte o zaman insanl\u0131k durumumuz, bizi insanla\u015ft\u0131ran de\u011ferler b\u00fct\u00fcn\u00fc, bug\u00fcnk\u00fcnden \u00e7ok daha ya\u015famsal  ve \u00e7ok daha \u00f6ncelikli olacakt\u0131r\u2026<\/p>\n\n\n\n

Ama asla kapitalist sistem var oldu\u011fu s\u00fcrece de\u011fill!!!<\/p>\n\n\n\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc insanla\u015fma s\u00fcrecinde \u2018bizi bir ad\u0131m ileri g\u00f6t\u00fcrme\u2019 yetene\u011finden bile  yoksun say\u0131labilecek kadar bencil ve g\u00fcd\u00fck bir sistemdir kapitalizm.<\/p>\n\n\n\n

\u2018Ben\u2019 ve \u2018benim\u2019 \u00fczerinden \u00fcretilen bu derece bencilce bir  de\u011ferler sistemi s\u00f6z konusu iken ve bunun \u00f6\u011fretisi ve yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131  sistemin olmazsa olmaz ko\u015fullar\u0131 aras\u0131nda yer al\u0131rken, \u2018insan olmak\u2019, \u2018dayan\u0131\u015fma i\u00e7inde ve insanca ya\u015famak\u2019 felsefesinden yola \u00e7\u0131k\u0131larak bir evrensel de\u011ferler sistemi olu\u015fturmak ve bunu  hayata ge\u00e7irmek kapitalist sistem ko\u015fullar\u0131nda m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcnmemektedir.<\/p>\n\n\n\n

\u0130nsan\u0131n yeniden insanla\u015fmas\u0131, kendine olan sayg\u0131 ve sevgiyi yeniden kazanmas\u0131, eme\u011fine, bedenine olan yabanc\u0131la\u015fmadan kurtulmas\u0131 ve yeniden bir b\u00fct\u00fcn haline gelebilmesi i\u00e7in mutlaka ve mutlaka kapitalizmden kurtulmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Vicdanl\u0131 olmak; sevgi dolu sayg\u0131 dolu olmak; \u00e7evreye, insanlara, b\u00fct\u00fcn canl\u0131 t\u00fcrlerine ayn\u0131 mesafede durmak; duyarl\u0131 olmak; bu anlamda yerdeki kar\u0131ncan\u0131n bile ya\u015fam hakk\u0131na sayg\u0131 duymak; birlikte bar\u0131\u015f i\u00e7inde, karde\u015f\u00e7esine, payla\u015farak, b\u00f6l\u00fc\u015ferek ya\u015famak; kendi pay\u0131m\u0131za d\u00fc\u015feni g\u00f6zetirken di\u011ferinin pay\u0131na d\u00fc\u015feni de kollamak; haks\u0131zl\u0131k veya adaletsizlik kar\u015f\u0131s\u0131nda yaln\u0131z kendi  haklar\u0131m\u0131z ve hakl\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in de\u011fil, t\u00fcm insan haklar\u0131 ve hakl\u0131l\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in m\u00fccadele etmek ve bu anlay\u0131\u015f \u00e7er\u00e7evesinde yer alan bir hayat felsefesinde asgari m\u00fc\u015fterekte birle\u015febilmektir insanl\u0131k\u2026<\/p>\n\n\n\n

Kapitalizmse insani bir sistem de\u011fildir; bunun her f\u0131rsatta de\u015fifre edilmesi gerekmektedir\u2026 Kapitalizmin vicdan\u0131m\u0131z\u0131n ve insanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6n\u00fcne \u00e7ekti\u011fi perde ortadan kalkmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece, onun o sahte imaj ve maskelerle \u00f6rtt\u00fc\u011f\u00fc ger\u00e7ek y\u00fcz\u00fc a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kart\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece; \u00f6l\u00fc-sevici, yok edici, meta-tap\u0131c\u0131, kan  emici, insan yiyici \u00e7irkin y\u00fczlerinden herhangi birisine, istemeden de olsa  herhangi birimizin bir g\u00fcn kap\u0131l\u0131p gitmemesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n

Kapitalizmin her \u015feye ra\u011fmen kendisini cazip k\u0131labildi\u011fi bir tak\u0131m ideolojik ayg\u0131tlar\u0131 bulunmaktad\u0131r. Bu ideolojik ayg\u0131tlar sayesinde kendi anlay\u0131\u015f\u0131na ve \u00e7\u0131karlar\u0131na uygun de\u011ferler sistemini olu\u015fturabilmektedir. E\u011fitim kurumlar\u0131, inan\u00e7 sistemleri, din, ahlak, geleneksel kurumlar, siyasi partiler, sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri, yaz\u0131l\u0131 ve s\u00f6zl\u00fc bas\u0131n, medya, sanatsal olu\u015fumlar, hatta devletin kendisi bile kapitalizmin bu konuda ba\u015fvurdu\u011fu ideolojik ayg\u0131tlar i\u00e7inde yer almaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

 \u2018Rambo\u2019 misali kahramanlar ya da \u2018ideal hayat perspektifleri\u2019 sunarak, bu hayalin ard\u0131ndan milyonlarca insan\u0131 ko\u015fturabilmesi; hatta bazen bunu insanlara ellerindekini  kaybetme riskiyle yapt\u0131rabilmesi; ya\u015fanan t\u00fcm hayal k\u0131r\u0131kl\u0131klar\u0131 ve y\u0131k\u0131mlardan sonra bile insanlara yeniden umut a\u015f\u0131layabilmesi ve hayallerini canl\u0131 tutabilmesi; en \u00f6nemlisi kendisine her daim hizmet edebilecek, \u00f6zg\u00fcr iradeleriyle emeklerini satan modern k\u00f6leler yaratabilmesi, i\u015fte bu kapitalizmin mucizesidir\u2026<\/p>\n\n\n\n

Sahip olmay\u0131 de\u011fil sahip olma ihtimalini sevdirmek\u2026 Bir hayalin pe\u015finden hi\u00e7  b\u0131kmadan, y\u0131lmadan, usanmadan ko\u015fturabilmek insanlar\u0131\u2026<\/p>\n\n\n\n

Sadece y\u00fczde 20 insan\u0131n varl\u0131kl\u0131 oldu\u011fu y\u00fczde 80\u2019ninse  m\u00fclks\u00fcz ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00fcnyada, b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011f\u0131 bir g\u00fcn m\u00fclk\u00fc olan o az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n i\u00e7inde yer alabilece\u011fi ihtimaline inand\u0131rmak ve bu \u015fekilde m\u00fclkiyet sistemini me\u015frula\u015ft\u0131rmay\u0131 ba\u015farmak yine kapitalizme \u00f6zg\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131 bu derece \u2018kendisi i\u00e7in s\u0131n\u0131f\u2019 olma bilincinden kopartarak
\u2018kendinden koyunlar\u2019 haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilmek yine kapitalizmin \u00f6zelli\u011fidir.<\/p>\n\n\n\n

Locke\u2019un \u201cahlak\u201d olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 \u2018kendi bedenine sahip olma hakk\u0131\u2019n\u0131 yine kendi iradesi ile sermayeye devretti\u011fi halde bunu \u00f6zg\u00fcrl\u00fck olarak kabul ederek bununla \u00f6v\u00fcnebilen ve yaln\u0131zca kendi vatanda\u015flar\u0131n\u0131 de\u011fil t\u00fcm d\u00fcnya halklar\u0131n\u0131 da ayn\u0131 y\u00f6ntemlerle s\u00f6m\u00fcrebilen en geli\u015fmi\u015f sistem yine kapitalizmdir\u2026<\/p>\n\n\n\n

\u0130nsanla\u015fmak bamba\u015fka bir \u015feydir  oysa; asla kapitalizmle ba\u011fda\u015fmayacak bir \u015feydir\u2026
 
insan\u0131n t\u00fcm esaretlerinden ve zincirlerinden kurtuldu\u011fu, beyniyle, bedeniyle, ruhuyla tamamen \u00f6zg\u00fcr oldu\u011fu bir s\u00fcre\u00e7tir insanla\u015fmak\u2026<\/p>\n\n\n\n

Bunun d\u0131\u015f\u0131nda, varm\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnen b\u00fct\u00fcn  hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin hepsi bir yan\u0131lsamad\u0131r: Paras\u0131 olmayan bir \u00e7ocu\u011fa \u2018ekmek almakta \u00f6zg\u00fcrs\u00fcn\u2019 demek gibi\u2026 Karn\u0131n\u0131 zorla doyurabilen bir babaya \u2018\u00e7ocu\u011funu en iyi okullara g\u00f6ndermekte \u00f6zg\u00fcrs\u00fcn\u2019 demek gibi; daha bir barakas\u0131 bile  olamayan bir insana \u2018istersen Bo\u011fazdan bir villa sat\u0131n alabilmekte  \u00f6zg\u00fcrs\u00fcn\u2019 demek gibi\u2026<\/p>\n\n\n\n

Her \u015fey bir yan\u0131lsamad\u0131r\u2026<\/p>\n\n\n\n

\u0130nsan \u2018insan oldu mu\u2019 ger\u00e7ekten\u2026<\/p>\n\n\n\n

____________<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u00dc\u2019de Yrd. Do\u00e7. Dr \/ Kas\u0131m 2008 https:\/\/acikgazete.com\/nsan-insan-oldu-mu\/<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

insanl\u0131\u011f\u0131n tarihsel s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde s\u00fcrekli d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor, geli\u015fiyor olmas\u0131na ra\u011fmen; insanla\u015fma s\u00fcrecine dair o en temel sorunu hala ortada duruyor\u2026Yani g\u00fcn\u00fcm\u00fcz<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":12052,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-12051","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-forum"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12051","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12051"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12051\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12060,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12051\/revisions\/12060"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12052"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12051"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12051"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12051"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}