{"id":13490,"date":"2025-04-02T17:57:09","date_gmt":"2025-04-02T14:57:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/?p=13490"},"modified":"2025-04-02T18:00:03","modified_gmt":"2025-04-02T15:00:03","slug":"direnis-karnavallari-geziden-universite-isyanlarina-anti-otoriter-sol","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/2025\/04\/02\/direnis-karnavallari-geziden-universite-isyanlarina-anti-otoriter-sol\/","title":{"rendered":"Direni\u015f Karnavallar\u0131: Geziden \u00dcniversite \u0130syanlar\u0131na Anti Otoriter Sol"},"content":{"rendered":"\n

Gezi isyan\u0131nda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz ne\u015fe bizim karnaval\u0131m\u0131zd\u0131 ve k\u00f6kleri Bekta\u015fi ve hoca Nasrettin f\u0131kralar\u0131nda, karag\u00f6z gelene\u011findeydi. Ve o gelenek o orant\u0131s\u0131z zek\u00e2 bug\u00fcnk\u00fc eylemlerde de ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Sokaklarda polisten ka\u00e7an pikachu, dalga ge\u00e7en d\u00f6vizler olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. T\u00fcm bunlar T\u00fcrkiye\u2019nin a\u011f\u0131r ba\u015fl\u0131 direni\u015f ruhu ile \u00e7eli\u015fen gen\u00e7 enerjinin yans\u0131malar\u0131. \u0130kinci bir gezi olarak adland\u0131rmay\u0131 tercih etti\u011fim \u00d6\u011frenci ayaklanmalar\u0131 bu \u00fclkede geni\u015f tabanl\u0131 bir anti-otoriter sol hareketin \u00f6nc\u00fcs\u00fc olma potansiyeline sahip.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"
Dilaver Demira\u011f<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

1968 ayaklanmas\u0131 d\u00fcnya ba\u015fkald\u0131r tarihinde bir \u00f6\u011frenci ayaklanmas\u0131 olarak bilinir. Bizim 1968\u2019imiz de bir \u00f6\u011frenci isyan\u0131yd\u0131 ve Daniel Cohn Bendit\u2019in bizdeki muadili Deniz Gezmi\u015f, Almayandaki Baider Meinhoffun da muadili THKP-C oldu. Ancak Bat\u0131n\u0131n 68\u2019i Anti Otoriter bir kimlik ta\u015f\u0131rken bizimkisi olduk\u00e7a devlet\u00e7i bir Stalinizm \u00fczerine kuruluydu bunun yan\u0131nda ulusal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k\u00e7\u0131 y\u00f6n\u00fcyle de milliyet\u00e7i idi.<\/p>\n\n\n\n

Do\u011frusu bizdeki olduk\u00e7a ciddi 68\u2019e kar\u015f\u0131l\u0131k ABD\u2019li ve Avrupal\u0131 muadilleri olduk\u00e7a ne\u015feli, z\u0131p\u0131r ve romantikti. Hayat\u0131 b\u00fct\u00fcn boyutlar\u0131 ile kapsama arzular\u0131 yan\u0131nda anti-otoriterilerdi. Hi\u00e7bir siyasi partiye e\u011filim duymuyorlard\u0131 kom\u00fcnistler bile onlara son derece b\u00fcrokrat\u00e7a geldi\u011finden \u00f6zellikle Avrupa\u2019da bilhassa da Fransa da sol e\u011filimleri Anar\u015fistlerle bulu\u015ftu ve 68 \u00f6\u011frenci ayaklanmas\u0131 anti-otoriter \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc bir sosyalizm anlay\u0131\u015f\u0131na hayat verdi. ABD\u2019de ise bir kar\u015f\u0131 k\u00fclt\u00fcr \u00fcretti ve modern ekoloji hareketinin hatta 90\u2019lar\u0131n moda felsefi ak\u0131m\u0131 postmodernizmin temellerini att\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Biz de Avrupa\u2019daki 68 gen\u00e7lik hareketi Gezi isyan\u0131yla ba\u015flad\u0131ysa da hem ku\u015faksal mayalanmalar\u0131n\u0131, hem de anti otoriter y\u00f6nelimlerini 90\u2019lardaki ve 2000\u2019lerdeki Ye\u015fil parti tecr\u00fcbelerinden ald\u0131 diyebilirim.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6ncelikle ye\u015filler partisinin ikinci \u00f6rg\u00fctlenmesi gen\u00e7lerin y\u00f6neldi\u011fi bir partiydi 78 ku\u015fa\u011f\u0131ndan kurucular kadar 80\u2019ler de do\u011fan gen\u00e7lerin de kurucusu oldu\u011fu en gen\u00e7 en kad\u0131n partiydi. Ama yanl\u0131\u015f liderlik ve Avrupa \u00f6zellikle de Alman Ye\u015filler partisinin g\u00f6lgesinden kurtulamamas\u0131 \u00f6rg\u00fctlenmesini derinle\u015ftiremedi. \u00d6zellikle sol liberal kimlikli liderlik nedeniyle Ye\u015filler Partisi gezi ayaklanmas\u0131yla bulu\u015famad\u0131 o gen\u00e7leri kendine \u00e7ekemedi. Oysaki gezi isyan\u0131 ideolojik olarak en fazla Ye\u015fillere yak\u0131nd\u0131. \u00d6yle ya da b\u00f6yle Ye\u015filler Partisi d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc liderlik edici bir parti olmasa da Gezi isyan\u0131na ideolojik anlamda \u00e7ok tortu b\u0131rakt\u0131. Hem ilki hem ikincisi. Ama partinin lider kadrosunun ufku militan ruhtan yoksun orta s\u0131n\u0131f konformizmi nedeni ile hareketi al\u0131p s\u00fcr\u00fckleyemedi oysaki bunu yapabilecek tek siyasi partiydi.<\/p>\n\n\n\n

Hem h\u00e2lihaz\u0131rdaki \u00f6\u011frenci gen\u00e7lik ayaklanmalar\u0131ndaki ge\u00e7 z ku\u015fa\u011f\u0131 hem de onlar\u0131n a\u011fabey ve ablalar\u0131 olan Gezi \u0130syanc\u0131lar\u0131 bizlerin yani 78 Ku\u015fa\u011f\u0131 ve devam\u0131n\u0131n \u00e7ocuklar\u0131. Anti-otoriterliklerini b\u00fcy\u00fck oranda yeti\u015fme bi\u00e7imlerinden al\u0131yorlar. 78 Ku\u015fa\u011f\u0131 genel olarak bask\u0131s\u0131z \u00f6zg\u00fcr \u00e7ocuklar yeti\u015ftirdiler. E\u015fit ebeveynler oldular. O y\u00fczden de anne ve babalar\u0131n\u0131n tersine Otorite, bask\u0131 tipolojisi Erdo\u011fan onlar\u0131n nefret sembol\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Z Ku\u015fa\u011f\u0131 CHP ile \u00d6rt\u00fc\u015femedi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye\u2019deki Ye\u015filler Partisi ise kurucu kadrolar olarak 78 ku\u015fa\u011f\u0131n\u0131n bir \u00fcr\u00fcn\u00fc. Gezi isyanc\u0131lar\u0131 da, \u015fimdiki gen\u00e7 isyan da bu ku\u015fa\u011f\u0131n \u00e7ocuklar\u0131. Ye\u015filler Hareketi de Gezi hareketi de esas olarak bir orta s\u0131n\u0131f hareketi. \u015eimdiki gen\u00e7ler de \u00e7o\u011fu kentli orta s\u0131n\u0131f \u00e7ocuklar\u0131. Annelerinden babalar\u0131ndan edindikleri var ebeveynleri de asiydi. Kurulu d\u00fczene ba\u015fkald\u0131rm\u0131\u015flard\u0131 ve \u015fimdi onlar\u0131n \u00e7ocuklar\u0131 da kurulu d\u00fczene bu d\u00fczenin kurucu liderine kafa tutuyor.<\/p>\n\n\n\n

Ancak bu \u00e7ocuklar bizim ku\u015fa\u011f\u0131n tersine d\u00fcnyaya olduk\u00e7a a\u00e7\u0131klar, \u00e7o\u011fu en az bir yabanc\u0131 dil biliyor. Yani e\u011fitim kaliteleri bizimkinden y\u00fcksek. D\u00fcnyada olup bitenlerin fark\u0131ndalar t\u00fcketim toplumlar\u0131nda istediklerini elde etme duygusuna yani yapabilirsin duygusuna sahipler. Z\u0131p\u0131rl\u0131k bu ku\u015faklar\u0131n ana \u00f6zelli\u011fi, reklam k\u00fclt\u00fcr\u00fcne a\u015fina olduklar\u0131ndan yarat\u0131c\u0131 ve hiciv i\u00e7eren sloganlar\u0131 ve d\u00f6vizleri \u00fcretebiliyorlar. \u00d6zellikle son isyan dalgas\u0131ndaki gen\u00e7ler dijital k\u00fclt\u00fcr\u00fcn i\u00e7ine do\u011fdular. Mobil telefon onlar\u0131n oyunca\u011f\u0131 oldu. \u0130nternet onlar i\u00e7in nefes ald\u0131klar\u0131 hava gibi.<\/p>\n\n\n\n

Tam da bu nedenle CHP ile \u00f6rt\u00fc\u015femediler. Gezideki a\u011fabeyleri de \u00f6rt\u00fc\u015fememi\u015flerdi. HDP\u2019ye y\u00f6nelmi\u015fti. Demirta\u015f bu ku\u015fa\u011f\u0131n diline a\u015finayd\u0131, S\u0131rr\u0131 S\u00fcreyya \u00d6nder dozerin \u00f6n\u00fcnde durmas\u0131yla idol olmu\u015ftu. E\u011fer ger\u00e7ek bir Ye\u015filler Partisi olsayd\u0131 bug\u00fcn gen\u00e7lerle beraber m\u00fccadele veriyor olaca\u011f\u0131ndan gen\u00e7lerin do\u011fal mecras\u0131 olurdu. Ye\u015filler Partisi tam da bu gen\u00e7ler gibi anti otoriter oldu\u011fundan ve hem STK, hem a\u011f bi\u00e7iminde bir hareket gibi oldu\u011fundan ama ayn\u0131 zamanda ta\u015f gibi de bir siyasi parti oldu\u011fundan gen\u00e7lerle bulu\u015fabilirdi. Ama yok yaz\u0131k ki olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in de bu isyan hareketi d\u00fczeni de\u011fi\u015ftirecek bir isyan dalgas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fmedi. Lakin bu gen\u00e7ler bu \u00fclkenin anti-otoriter yeni solunun \u00f6nc\u00fcleriler. Bundan sonra siyasete \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde onlar y\u00f6n verecek onlar\u0131n yan\u0131na \u00e7ekemeyen hi\u00e7bir siyasi partinin ba\u015far\u0131 \u015fans\u0131 yok. Kimbilir belki de Alman Ye\u015fillerine benzeyen anti-otoriter yeni sol \u00f6rg\u00fctlenmeler onlar\u0131n eseri olacak.<\/p>\n\n\n\n

Toparlarsam Avrupa 68 ayaklanmas\u0131 aradan ge\u00e7en 50 y\u0131ldan fazla zamana ra\u011fmen biz de Gezi ile ba\u015flad\u0131. H\u00e2lihaz\u0131rda devam ediyor. Aradaki benzerlikler \u00e7ok \u00e7arp\u0131c\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Karnaval Direni\u015f \u015eenlikli \u0130syan<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Karnaval esas olarak Orta Avrupa k\u00fclt\u00fcr\u00fcne \u00f6zg\u00fcd\u00fcr. Otoritenin ask\u0131ya al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 hazz\u0131n hayata k\u0131sa bir s\u00fcre y\u00f6n verebildi\u011fi bir zamansal kesintiyi ifade eder. 20 y\u00fczy\u0131l\u0131n devrimlerine \u00f6zellikle de sosyalist devrimlere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda Karnaval ruhunu \u015fenlikli \u00f6zellikleri g\u00f6remeyiz. Olduk\u00e7a sert ve otoriter isyanlard\u0131, hepsi devrimle sonu\u00e7lanmasa da sarst\u0131lar. Bat\u0131l\u0131 liberal demokrasi tam da bu direni\u015flerin, devrimlerin bir neticesi olarak do\u011fdu egemen s\u0131n\u0131flar\u0131n kokudan a\u011fz\u0131na gelecek bir hal yaratt\u0131lar. Sermaye s\u0131n\u0131f\u0131 vah\u015fi s\u00f6m\u00fcr\u00fc \u015fartlar\u0131n\u0131 devam ettiremeyece\u011fini bunun kendileri i\u00e7in tamam\u0131 ile kay\u0131plarla sonu\u00e7lanaca\u011f\u0131n\u0131 biliyorlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n

68 Ba\u015fkald\u0131r\u0131s\u0131 ile kendinden \u00f6nceki direni\u015flerin fark\u0131 refah toplumuydu. Anne ve Babalar\u0131n\u0131n sosyalist-kom\u00fcnist direni\u015fleri ve Sovyet tehdidi neticesi uygulanagelen refah devleti politikalar\u0131 ile t\u00fcketim toplumu birlikte geli\u015fen iki olgu oldu. Bunun neticesi bebek patlamas\u0131 oldu. 68 ku\u015fa\u011f\u0131n\u0131n bir di\u011fer ad\u0131 da baby boomer yani bebek patlamas\u0131d\u0131r. Ola\u011fan\u00fcst\u00fc do\u011fumlar nedeni ile bu ad\u0131 ald\u0131lar. Bu do\u011fum patlamas\u0131 ile refah devleti aras\u0131nda do\u011frudan bir ba\u011f var.<\/p>\n\n\n\n

Bu bebekler bar\u0131\u015f ve bir\u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00fclke i\u00e7in iyile\u015fen ekonomi zaman\u0131nda do\u011fdu. Bu, televizyonlar\u0131n evlere girdi\u011fini g\u00f6ren ilk nesildi. Televizyonun bu nesil \u00fczerinde iki \u015fekilde derin bir etkisi oldu. Birincisi, onlara d\u00fcnyaya bakmak i\u00e7in ortak bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 sa\u011flad\u0131. Bu \u00e7a\u011fda b\u00fcy\u00fcyen \u00e7ocuklar yaln\u0131zca televizyonda izledikleri haberleri ve programlar\u0131 payla\u015fmakla kalmad\u0131, ayn\u0131 zamanda birbirlerinin d\u00fcnyalar\u0131na da g\u00f6z att\u0131lar. \u0130kincisi, televizyon onlar\u0131n \u00f6nemli kamusal etkinlikleri deneyimlemelerini sa\u011flad\u0131. Kamusal e\u011fitime daha geni\u015f bir kat\u0131l\u0131m sa\u011flan\u0131yordu ve bu da ba\u015fka bir payla\u015f\u0131lan deneyim yarat\u0131yordu. Zincir ma\u011fazalar ve franchise restoranlar, d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 yerlerindeki insanlara payla\u015f\u0131lan al\u0131\u015fveri\u015f ve yemek deneyimleri getiriyordu.<\/p>\n\n\n\n

1960’lar boyunca ya\u015fanan toplumsal hareket dalgalar\u0131, 1968’de \u00f6\u011frenci olan ku\u015fa\u011f\u0131n de\u011ferlerini \u015fekillendirmeye ba\u015flad\u0131. Amerika’da, sivil haklar hareketi zirvedeydi, ancak ayn\u0131 zamanda en \u015fiddetli d\u00f6nemindeydi, \u0130talya ve Fransa bir sosyalist hareketin ortas\u0131ndayd\u0131. Yeni Sol siyasi hareketi bir\u00e7ok Avrupa ve G\u00fcney Amerika \u00fclkesinde siyasi \u00e7alkant\u0131lara neden oluyordu. \u00c7in’de K\u00fclt\u00fcr Devrimi zirveye ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131. \u0130ngiliz sava\u015f kar\u015f\u0131t\u0131 hareketi g\u00fc\u00e7l\u00fc kalm\u0131\u015f ve Afrika ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k hareketleri say\u0131ca artmaya devam etmi\u015fti. Polonya’da Mart 1968’de, Var\u015fova \u00dcniversitesi’nde \u00f6\u011frenci g\u00f6sterileri, h\u00fck\u00fcmetin Var\u015fova’daki Polonya Tiyatrosu’nda Adam Mickiewicz’in ( Dziady, 1824\u2019te yaz\u0131lm\u0131\u015f) bir oyununun “anti-Sovyet referanslar” i\u00e7erdi\u011fi gerek\u00e7esiyle sahnelenmesini yasaklamas\u0131yla ba\u015flad\u0131. Bu olaylar Mart 1968 olaylar\u0131 olarak an\u0131ld\u0131. Bu daha sonraki \u00f6\u011frenci isyanlar\u0131n\u0131n \u00f6nc\u00fcs\u00fcyd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

Kad\u0131n kurtulu\u015f hareketi, nesiller boyu kad\u0131nlar\u0131n k\u00fcresel olarak e\u015fitsiz bir \u015fekilde g\u00fc\u00e7lendirilmesinin stat\u00fckosunu sorgulamas\u0131na neden oldu ve sava\u015f sonras\u0131 baby boomer ku\u015fa\u011f\u0131 evlilik ve annelikle ilgili \u00f6nceliklerini yeniden de\u011ferlendirip tan\u0131mlamaya ba\u015flad\u0131. Bar\u0131\u015f hareketi, otoriteyi her zamankinden daha fazla sorgulamalar\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131. \u00dcniversiteye ba\u015flad\u0131klar\u0131nda, gen\u00e7lerin \u00e7o\u011fu kendilerini d\u00fczen kar\u015f\u0131t\u0131 bir k\u00fclt\u00fcrle \u00f6zde\u015fle\u015ftirdi ve bu, kamp\u00fcslerde ve t\u00fcm d\u00fcnyada yay\u0131lan isyan ve yeniden hayal etme dalgas\u0131n\u0131n itici g\u00fcc\u00fc oldu. 1968’deki \u00fcniversite \u00f6\u011frencileri ilerici, liberal siyaseti benimsediler. \u0130lerici e\u011filimleri ve otoriteye olan \u015f\u00fcphecilikleri, 1968’deki k\u00fcresel protestolar\u0131n \u00f6nemli bir itici g\u00fcc\u00fcyd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

1960’lar\u0131n sonlar\u0131na do\u011fru, Fransa’n\u0131n \u00fcniversite sistemi b\u00fcy\u00fcyen \u00f6\u011frenci n\u00fcfusunu bar\u0131nd\u0131rmak i\u00e7in m\u00fccadele ediyordu ve akademinin kat\u0131 yap\u0131s\u0131, muhafazak\u00e2r toplumsal normlara y\u00f6nelik daha geni\u015f bir ho\u015fnutsuzluk ortas\u0131nda \u00f6\u011frencileri hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011frat\u0131yordu. Kar\u015f\u0131-k\u00fclt\u00fcrel, anti-emperyalist, Marksist ve anar\u015fist ideolojilerden ilham alan \u00f6\u011frenciler, kendilerini giderek kapitalizme ve otoriterli\u011fe kar\u015f\u0131 devrimci bir m\u00fccadelenin par\u00e7as\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcyorlard\u0131. Ayn\u0131 zamanda, Frans\u0131z i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131, b\u00fcy\u00fcmeye ra\u011fmen durgun \u00fccretlerden ve k\u00f6t\u00fc \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131ndan memnun de\u011fildi. Ba\u015fkan Charles de Gaulle’\u00fcn Be\u015finci Cumhuriyeti taraf\u0131ndan y\u00f6netilen siyasi d\u00fczen, bir\u00e7ok ki\u015fi taraf\u0131ndan modas\u0131 ge\u00e7mi\u015f ve bask\u0131c\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Mizah\u0131n Ba\u015fkald\u0131r\u0131s\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

68 Ba\u015fkald\u0131r\u0131s\u0131 bu anti-otoriter iklimde do\u011fdu\u011fundan h\u0131nz\u0131r ve \u015fenlikli protestolar\u0131yla daha sonra kar\u015f\u0131 k\u00fcreselle\u015fme hareketinde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz karnavalesk yani ne\u015feli, hazc\u0131 ve muhafazak\u00e2rl\u0131k kar\u015f\u0131t\u0131 bir renk ta\u015f\u0131d\u0131. Karnaval kahkahan\u0131n otoriteyi alt\u00fcst etti\u011fi alt\u00fcst olmu\u015f bir d\u00fcnyad\u0131r. 68 ba\u015fkald\u0131r\u0131s\u0131ndaki mizahi ton, barikatlarda \u00e7alan m\u00fczik, \u00f6p\u00fc\u015fen gen\u00e7 \u00e7iftler t\u00fcketim k\u00fclt\u00fcr\u00fcne direnirken bile onun ayartmac\u0131, hazc\u0131 ve yapabilirsin deyip s\u0131n\u0131rlar\u0131 ge\u00e7me \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n kapitalist niteli\u011finden s\u0131yr\u0131lm\u0131\u015f haliydi. T\u00fcketim k\u00fclt\u00fcr\u00fc karnaval gelene\u011finin asala\u011f\u0131 olsa bile o gelene\u011fin \u00fczerinde y\u00fckselir.<\/p>\n\n\n\n

Bizdeki gezi isyan\u0131nda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz ne\u015fe de bizim karnaval\u0131m\u0131zd\u0131 ve k\u00f6kleri zen koanlar\u0131n\u0131 and\u0131ran rasyonel akl\u0131 dumura u\u011fratan Bekta\u015fi mizah\u0131n\u0131n, hoca Nasrettin f\u0131kralar\u0131n\u0131n, karag\u00f6z gelene\u011finin bu \u00e7a\u011fdaki ve\u00e7hesiydi t\u00fcm bu sayd\u0131klar\u0131m bizim karnaval\u0131m\u0131zd\u0131 ve gezi ruhunda o karnaval t\u00fcm dirili\u011fi ile ayaktayd\u0131. Gezi direni\u015fi boyunca s\u00fcrekli olarak g\u00fcndeme gelen \u201cisyanc\u0131lar\u0131n\u201d ve \u201cdireni\u015f\u00e7ilerin\u201d ortaya koydu\u011fu mizahi performans\u0131yd\u0131. Afi\u015flerle, duvar yaz\u0131lar\u0131yla, \u015fark\u0131larla, sloganlarla, Twitter tema\u015fas\u0131yla, sosyal medya payla\u015f\u0131mlar\u0131, web siteleri ile direni\u015fin mizahi y\u00f6n\u00fc \u00f6n plandayd\u0131. Direni\u015f\u00e7iler eylemler boyunca \u0130stanbul sokaklar\u0131n\u0131, Gezi Park\u0131\u2019n\u0131 ve T\u00fcrkiye\u2019yi bir eylem ve karnaval mek\u00e2n\u0131na \u00e7evirdiler.<\/p>\n\n\n\n

Ve o gelenek o orant\u0131s\u0131z zek\u00e2 bug\u00fcnk\u00fc eylemlerde de ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Sokaklarda polisten ka\u00e7an pikachu, gaz maskeli semazen isyan g\u00f6sterisi olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. Ya da gaz yemekten s\u00f6z eden \u015fark\u0131lar, mizahi d\u00f6vizler. T\u00fcm bunlar T\u00fcrkiye\u2019nin a\u011f\u0131 ba\u015fl\u0131 direni\u015f ruhu ile \u00e7eli\u015fen gen\u00e7 enerjinin yans\u0131malar\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Gezinin bug\u00fcne el vermesinde yine ODT\u00dc\u2019n\u00fcn \u00f6n planda olmas\u0131, devrimci gelenekle mizah\u0131n e\u015fsiz bulu\u015fmas\u0131 ODT\u00dc\u2019y\u00fc bir \u0130syan mek\u00e2n\u0131 k\u0131larken anti-otoriter sol ruhun da mayaland\u0131\u011f\u0131 alan.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

\u00c7evre Hareketi, Gen\u00e7 Enerji ve Anti Otoriter Sol<\/strong><\/p>\n\n\n\n

T\u00fcm bu e\u015fsiz malzeme Ekoloji Hareketi ile bulu\u015fabilseydi bizde ger\u00e7ek bir ye\u015fil politikaya ve e\u015fsiz ilerici bir kar\u015f\u0131 modernite k\u00fclt\u00fcr\u00fcne hayat verebilirdi ama yaz\u0131k ki bizdeki ekoloji hareketi b\u00fcy\u00fck oranda \u00e7evreci. Bu da \u00f6nemli bir k\u0131s\u0131t getiriyor. Dahas\u0131 \u00e7evre hareketinde ye\u015fil politikadaki radikal ruh eksik oldu\u011fu gibi gen\u00e7 pop\u00fclasyon eksikli\u011fi de halihaz\u0131rdaki \u00f6\u011frenci isyan\u0131n\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcp devrimci bir ba\u015fkald\u0131r\u0131ya y\u00f6neltmesinin de imkan\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131yor. Zaten Ye\u015fil Direni\u015fi saymazsak T\u00fcrkiye\u2019deki \u00e7evre hareketi gezi ruhunun bir yans\u0131mas\u0131 de\u011fil. Daha \u00f6nce yazd\u0131\u011f\u0131m bir yaz\u0131da bahsetti\u011fim gibi \u00e7evre hareketinin y\u00fcz\u00fc ihtiyar hem ana akt\u00f6rler olan k\u00f6yl\u00fcler, hem de STK\u2019lar\u0131n \u00e7o\u011funun y\u00f6neticileri olarak. Dahas\u0131 \u00e7evre hareketi hayvan haklar\u0131 hareketine oranla daha bir erkek.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcm bunlar T\u00fcrkiye\u2019nin kendine \u00f6zg\u00fc ko\u015fullar\u0131ndan kaynaklan\u0131yor ve san\u0131r\u0131m \u00e7evre hareketinin a\u011f\u0131r ba\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131, s\u00f6ylemleri, eylemlerdeki art\u0131k kan\u0131ksanm\u0131\u015f ve klasikle\u015fmi\u015f protesto tarz\u0131 ile (Ye\u015fil Direni\u015f\u2019i yine d\u0131\u015far\u0131 da tutuyorum o tamam\u0131 ile Gezinin bir devam\u0131) gen\u00e7lere hitap edemiyor. Ama buna kar\u015f\u0131l\u0131k direni\u015fin \u00f6n saf\u0131nda kad\u0131nlar var ve hareketin d\u0131\u015fa yans\u0131yan y\u00fcz\u00fc kad\u0131ns\u0131. Bunda hareketin daha az hiyerar\u015fik olmas\u0131 \u00f6nemli bir paya sahip ve dahas\u0131 \u00e7evre hareketi olduk\u00e7a modern bir hareket ve Kemalist cumhuriyet hem ideoloji, hem ya\u015fam tarz\u0131 olarak \u00e7evre hareketinde g\u00fc\u00e7l\u00fc bir pozisyonda.<\/p>\n\n\n\n

H\u00e2s\u0131l\u0131 s\u0131n\u0131fsal, kimliksel olarak olduk\u00e7a modern ve ilerici olmas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k \u00e7evre hareketi tam olarak Radikal de\u011fil ve daha a\u011f\u0131r ba\u015fl\u0131, 78 ku\u015fa\u011f\u0131n\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131kta olmas\u0131 nedeni hareket olmas\u0131 gerekti\u011fi kadar gen\u00e7 de\u011fil. Oysaki ideolojik olarak gen\u00e7lere CHP\u2019den de HDD\u2019den de daha yak\u0131nlar. Ancak \u00e7evre hareketi T\u00fcrkiye\u2019nin en kapsaml\u0131 muhalefet hareketi olarak bundan sonraki y\u0131llarda da etkin olmak istiyorsa hem dilini, hem kimli\u011fini, hem pop\u00fclasyonunu gen\u00e7le\u015ftirmek zorunda ve \u015fimdiki direni\u015f\u00e7i gen\u00e7leri kendine \u00e7ekebilmeli.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6zetlersem \u015fu s\u00fcre\u00e7te ikinci bir gezi olarak adland\u0131rmay\u0131 tercih etti\u011fim \u00d6\u011frenci ayaklanmalar\u0131 bu \u00fclkede geni\u015f tabanl\u0131 bir anti-otoriter sol hareketin \u00f6nc\u00fcs\u00fc olma potansiyeline sahip.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Gezi isyan\u0131nda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz ne\u015fe bizim karnaval\u0131m\u0131zd\u0131 ve k\u00f6kleri Bekta\u015fi ve hoca Nasrettin f\u0131kralar\u0131nda, karag\u00f6z gelene\u011findeydi. Ve o gelenek o orant\u0131s\u0131z<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13498,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[26],"tags":[513,514,512,516,515],"class_list":["post-13490","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-forum","tag-513","tag-direnis-ruhu","tag-gezi-direnisi","tag-karnaval","tag-mizah"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13490","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13490"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13490\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13499,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13490\/revisions\/13499"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13498"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13490"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13490"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13490"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}