{"id":3942,"date":"2019-11-26T11:04:06","date_gmt":"2019-11-26T08:04:06","guid":{"rendered":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/?p=3942"},"modified":"2019-11-26T11:04:08","modified_gmt":"2019-11-26T08:04:08","slug":"son-disinin-de-olmesiyle-sumatra-gergedaninin-soyu-malezyada-tukendi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/2019\/11\/26\/son-disinin-de-olmesiyle-sumatra-gergedaninin-soyu-malezyada-tukendi\/","title":{"rendered":"Son di\u015finin de \u00f6lmesiyle Sumatra gergedan\u0131n\u0131n soyu Malezya&#8217;da t\u00fckendi"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>T\u00fcr\u00fcn art\u0131k Sumatra&#8217;n\u0131n adalar\u0131nda par\u00e7alanm\u0131\u015f habitatlarda ya\u015fayan 100&#8217;den az \u00fcyesi kald\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zoologlar d\u00fcnyan\u0131n en k\u00fc\u00e7\u00fck gergedan\u0131 Sumatra gergedan\u0131n\u0131n esaret alt\u0131nda ya\u015fayan son \u00fcyesinin de \u00f6lmesiyle bu hayvan\u0131n soyunun Malezya&#8217;da t\u00fckendi\u011fini bildirdi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><a href=\"https:\/\/www.independentturkish.com\/node\/95876\/haber\/son-di%C5%9Finin-de-%C3%B6lmesiyle-sumatra-gergedan%C4%B1n%C4%B1n-soyu-malezyada-t%C3%BCkendi\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"Independent Turkish (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\">Independent Turkish<\/a><\/em>&#8216;in haberine g\u00f6re; \u00dclkenin do\u011fusundaki Sabah eyaletinin Vah\u015fi Ya\u015fam Dairesi, Borneo adas\u0131ndaki Iman isimli gergedan\u0131n cumartesi g\u00fcn\u00fc kanser nedeniyle \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131klad\u0131. Gergedan Mart 2014&#8217;te yakaland\u0131\u011f\u0131ndan bu yana rahminde \u00e7ok say\u0131da t\u00fcm\u00f6r ta\u015f\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Art\u0131k do\u011fada kalan Sumatra gergedan\u0131 say\u0131s\u0131n\u0131n 100&#8217;\u00fcn alt\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc tahmin edilirken, baz\u0131 tahminler yasad\u0131\u015f\u0131 avlanma ve bir zamanlar gezindikleri do\u011fal habitatlar\u0131n\u0131n end\u00fcstriyel \u00f6l\u00e7ekte ormans\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 sonucu yok olmas\u0131yla bu say\u0131n\u0131n 30&#8217;un bile alt\u0131nda oldu\u011funu \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vah\u015fi Ya\u015fam Dairesi M\u00fcd\u00fcr\u00fc Augustine Tuuga yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada 25 ya\u015f\u0131nda oldu\u011fu s\u00f6ylenen Iman&#8217;\u0131n, t\u00fcm\u00f6rlerin idrar kesesine yapt\u0131\u011f\u0131 artan bask\u0131 nedeniyle ciddi a\u011fr\u0131lar ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn tahmin edilenden erken ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Iman&#8217;\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc \u00fclkedeki tek erkek Sumatra gergedan\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sadece 6 ay sonra ger\u00e7ekle\u015fti. Sabah eyaletinde esaret alt\u0131ndaki bir ba\u015fka di\u015fi gergedan da 2017&#8217;de \u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gergedanlar\u0131 \u00e7o\u011faltmaya y\u00f6nelik giri\u015fimler kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z kalm\u0131\u015f ancak Sabah&#8217;taki yetkililer olas\u0131 bir \u00fcreme i\u015flemi i\u00e7in h\u00fccre numuneleri toplam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sabah Ba\u015fbakan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 ve ayn\u0131 zamanda \u00c7evre Bakan\u0131 Christina Liew, &#8220;Her ne kadar bunun er ya da ge\u00e7 ya\u015fanaca\u011f\u0131n\u0131 bilsek de, bu haber bizi son derece \u00fczd\u00fc&#8221; dedi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Iman&#8217;\u0131n son birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde ani ve a\u011f\u0131r kan kay\u0131plar\u0131 nedeniyle bir\u00e7ok kez \u00f6l\u00fcm\u00fcn k\u0131y\u0131s\u0131ndan d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ifade eden Liew, vah\u015fi ya\u015fam yetkililerinin gergedan\u0131 sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na kavu\u015fturmay\u0131 ba\u015fard\u0131klar\u0131n\u0131 ve nesli tehlikedeki t\u00fcrlerin yapay d\u00f6lleme yoluyla \u00e7o\u011falt\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik Endonezya&#8217;yla yap\u0131lacak olas\u0131 bir i\u015fbirli\u011fi i\u00e7in Iman&#8217;\u0131n yumurta h\u00fccrelerinin sakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getirdi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">5 gergedan t\u00fcr\u00fcn\u00fcn en k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fc olan Sumatra gergedan\u0131 Asya boyunca Hindistan&#8217;a dek uzanan co\u011frafyada bulunuyordu ancak yasad\u0131\u015f\u0131 avlanma ve pop\u00fclasyonlar\u0131 birbirinden koparan ormans\u0131zla\u015ft\u0131rma nedeniyle say\u0131lar\u0131 \u015fiddetli bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f ya\u015fad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u00fcnya Do\u011fay\u0131 Koruma Vakf\u0131 (World Wildlife Fund\/ WWF) bu gergedandan \u015fu anda yaln\u0131zca 80 civar\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 tahmin ediyor ve bunlar \u00e7o\u011funlukla Endonezya&#8217;daki Sumatra ve Borneo&#8217;da do\u011fada ya\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sumatra gergedan\u0131 yak\u0131n zaman \u00f6nce Sir David Attenborough&#8217;un seslendirdi\u011fi BBC&#8217;nin Seven Worlds One Planet (Yedi D\u00fcnya, Bir Gezegen) adl\u0131 belgesel dizide yer alm\u0131\u015f ve ucuz palm ya\u011f\u0131na artan talep nedeniyle Endonezya ve Malezya&#8217;da palmiye ekimi i\u00e7in ya\u011fmur ormanlar\u0131nda b\u00fcy\u00fck alanlar a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131n bu t\u00fcr\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc zor duruma dikkat \u00e7ekilmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Uluslararas\u0131 Do\u011fa Koruma Birli\u011fi (IUCN) Sumatra gergedan\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra siyah gergedan ve Cava gergedan\u0131n\u0131 da kritik tehlikedeki t\u00fcrler olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Afrika ve Sumatra gergedanlar\u0131 iki boynuza sahipken di\u011fer t\u00fcrlerde tek boynuz bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">IUCN&#8217;e g\u00f6re toplamda sadece 24 bin 500 gergedan do\u011fada ya\u015fam\u0131n\u0131 devam ettirirken bin 250&#8217;siyse d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda esaret alt\u0131nda tutuluyor. Bunlar\u0131n \u00fc\u00e7te ikisinden fazlas\u0131n\u0131 beyaz gergedanlar olu\u015fturuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gergedanlar, insan\u0131n k\u0131l ve t\u0131rnaklar\u0131ndakine benzer \u015fekilde keratinden olu\u015fan boynuzlar\u0131 nedeniyle \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcyor ve bu boynuzlar Asya&#8217;n\u0131n baz\u0131 b\u00f6lgelerinde geleneksel t\u0131pta kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in y\u00fcksek ra\u011fbet g\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Son 50 y\u0131lda d\u00fcnya genelinde vah\u015fi ya\u015famda y\u00fczde 60&#8217;l\u0131k bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f ya\u015fand\u0131. T\u00fcrlerin bu h\u0131zl\u0131 yok olu\u015f oran\u0131 dinozorlar\u0131n yok olu\u015fundan beri ilk defa ya\u015fan\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcr\u00fcn art\u0131k Sumatra&#8217;n\u0131n adalar\u0131nda par\u00e7alanm\u0131\u015f habitatlarda ya\u015fayan 100&#8217;den az \u00fcyesi kald\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3943,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-3942","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hayvan-haklari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3942","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3942"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3942\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3944,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3942\/revisions\/3944"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3943"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3942"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3942"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3942"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}