{"id":4061,"date":"2020-05-05T13:07:20","date_gmt":"2020-05-05T10:07:20","guid":{"rendered":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/?p=4061"},"modified":"2021-10-26T16:02:44","modified_gmt":"2021-10-26T13:02:44","slug":"muhammet-cihat-ebrari-ile-soylesi-evvel-refik-badel-tarik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/2020\/05\/05\/muhammet-cihat-ebrari-ile-soylesi-evvel-refik-badel-tarik\/","title":{"rendered":"Muhammed Cihad Ebrari ile S\u00f6yle\u015fi: Evvel Refik Badel Tarik"},"content":{"rendered":"\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Ye\u015fil Direni\u015f Ekoloji ve Ya\u015fam Gazetesi &#8220;T\u00fcrkiye&#8217;de Pandemi \u00d6ncesi ve Sonras\u0131 Ekoloji Hareketleri&#8221; ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan s\u00f6yle\u015filer kapsam\u0131nda sorular\u0131m\u0131z\u0131 Muhammed Cihat Ebrari&#8217;ye y\u00f6neltiyoruz. Sorular\u0131m\u0131z\u0131 kapitalizm\/neoliberalizmle bar\u0131\u015f\u0131k olmayan, ekolojik y\u0131k\u0131m\u0131 ve koronavir\u00fcs salg\u0131n\u0131n\u0131 anlamland\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken i\u00e7ine do\u011fdu\u011fumuz sistemi\/d\u00fczeni sorgulayan aktivist ve yazarlara y\u00f6nelttik. Bu s\u00f6yle\u015filerin temel \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131 tam da buras\u0131: Anti-kapitalist duru\u015f.<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"font-size:17px\"><strong>&#8220;\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n temel krizi s\u0131n\u0131flarda ya da s\u0131n\u0131rlarda de\u011fil. Bu krizler sonu\u00e7lard\u0131r. Temel \u00e7eli\u015fki insan-do\u011fa ili\u015fkisindedir. Cennetten kovulma, insan\u0131n do\u011faya yakla\u015f\u0131m\u0131ndaki sapmayla ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r.&nbsp; Do\u011faya ait de\u011fil do\u011faya sahibiz diyen insan, merkezci, uygarl\u0131k\u00e7\u0131, cinsiyet\u00e7i, s\u0131n\u0131fl\u0131 ve s\u0131n\u0131rl\u0131 bir d\u00fcnyan\u0131n temellerini att\u0131. Cennet do\u011fal, cehennem yapayd\u0131r. D\u00f6ng\u00fcsellikten kopan do\u011frusal akl\u0131n s\u0131\u011f\u0131naca\u011f\u0131 tek yer iktidard\u0131r. Yetinmek yerine yapay sahte ihtiya\u00e7lar peyda edilip durdu. Do\u011faya ait de\u011fil sahibiz diyen erk hemen ard\u0131ndan kad\u0131na da ait de\u011filiz sahibiz demi\u015f, ard\u0131ndan s\u0131n\u0131rlar, \u00e7itler \u00e7ekilmi\u015f, merkezler, s\u0131n\u0131flar ve s\u0131n\u0131rlar olu\u015fmu\u015f. Yani ekoloji dedi\u011fimiz mesele ayn\u0131 zamanda ekonomidir, toplumdur. Temel \u00e7eli\u015fkidir, ezilenlerin esas m\u00fccadele alan\u0131d\u0131r. D\u0131\u015far\u0131dan ithal kavramlara ve topra\u011f\u0131m\u0131za, tarihimize yabanc\u0131 odaklar\u0131 merkez bilerek de\u011fil destek bilerek, kaynak ve kazan\u0131m bilerek, orta s\u0131n\u0131ftan de\u011fil a\u015fa\u011f\u0131dan, insan\u0131 savunman\u0131n do\u011fay\u0131 savunmak oldu\u011funu, do\u011fay\u0131 savunman\u0131n da insan\u0131, bar\u0131\u015f\u0131, eme\u011fi savunmaktan ayr\u0131 olamayaca\u011f\u0131n\u0131 i\u00e7selle\u015ftirmi\u015f bir ekoloji hareketi t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131n en acil ihtiyac\u0131 bence. Zaten bar\u0131\u015ftan yana olmayan, insan haklar\u0131na k\u00f6r kalabilen bir ekolojiden ve do\u011fa savunusundan s\u00f6z etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Ayn\u0131 \u015fekilde do\u011fadan yana olmadan da hak m\u00fccadelesi y\u00fcr\u00fct\u00fclemez. Ekoloji alan\u0131nda koca bir deneyim, m\u00fccadele tarihi, d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00fcretimi ve s\u00f6ylemler Anadolu, Mezopotamya ve genel olarak Ortado\u011fu\u2019da at\u0131l durumda. Bu nedenle \u00fcst\u00fcm\u00fcze d\u00fc\u015fen en \u00f6nemli g\u00f6revlerden biri de \u2018ekolojik\/ye\u015fil hareketi\u2019 yerelle, toprakla ve tarihle yo\u011furmaya ba\u015flamak olmal\u0131. Ki bunu elinden geldi\u011fince yapmaya \u00e7al\u0131\u015fan \u00f6nc\u00fc insanlar\u0131m\u0131z yok de\u011fil.&#8221;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>S\u00f6yle\u015fi: Ye\u015fil Direni\u015f &#8211; Ekoloji ve Ya\u015fam Gazetesi \/ \u0130smail Aky\u0131ld\u0131z \/ 5 May\u0131s 2020<\/em> <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"669\" height=\"808\" src=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/muhammed-cihad-ebrari-roportaj-7.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4066\" srcset=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/muhammed-cihad-ebrari-roportaj-7.jpg 669w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/muhammed-cihad-ebrari-roportaj-7-248x300.jpg 248w\" sizes=\"auto, (max-width: 669px) 100vw, 669px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ye\u015fil\/Ekoloji hareketinin tarihsel birikimi hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015flerinizi merak ediyoruz? B\u00f6yle bir birikimden s\u00f6z edebilir miyiz? E\u011fer yan\u0131t\u0131n\u0131z evet ise bug\u00fcne kadar genel bir de\u011ferlendirme yapman\u0131z m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ekoloji hareketi denilince elbette tarihsel bir bellek ve \u00fczerinde tart\u0131\u015f\u0131labilir bir deneyim s\u00fcrecinden s\u00f6z edilebilir. Hayvanseverlik, \u00e7evrecilik, geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmc\u00fc ya da tasarruf odakl\u0131 yakla\u015f\u0131mlar gibi pek \u00e7ok sistem i\u00e7i \u00e7\u00f6z\u00fcm ve duyarl\u0131l\u0131ktan yana aktivizm de, hayvan \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc hareketler, veganl\u0131k, vejetaryenlik gibi retler de ekoloji hareketine i\u00e7kin de\u011ferlendirilebiliyor. B\u00f6yle olunca yorum ve tespitleri de olabildi\u011fince geni\u015f ele almak gerekiyor. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ekoloji hareketinin kapsam\u0131n\u0131; do\u011fadan, do\u011fal \u00fcretim ve t\u00fcketimden, k\u00fcresel ve hatta evrensel dengeyle\/d\u00f6ng\u00fcyle bar\u0131\u015f i\u00e7inde bir ya\u015famdan yana \u00fcretilen her t\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fcnce, s\u00f6ylem ve eylem olarak belirleyebiliriz. Bu de\u011ferlendirme de bizi son 200 y\u0131ll\u0131k end\u00fcstriyalizmin yak\u0131n tarihinden \u00e7ok daha \u00f6teye, binlerce y\u0131ll\u0131k uygarl\u0131k tarihine g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. Bu ba\u011flamda \u2018ekolojik itirazlar\u0131n\u2019 tarihi, bug\u00fcne kadar hakk\u0131yla ele al\u0131nabilmi\u015f ve de\u011ferlendirebilmi\u015f de\u011fildir. \u00c7a\u011flar \u00f6ncesinden, mevcut uygarl\u0131klara pek \u00e7ok kar\u015f\u0131 hareketler ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f. Binlerce y\u0131ll\u0131k ilahi metinlerde, mitlerde, bilge insanlar\u0131n, dervi\u015flerin deyi\u015flerinde yery\u00fcz\u00fcnde bozgunculu\u011fa kar\u015f\u0131, yetinmeyen ve haddinin a\u015fan insan\u0131n sebep oldu\u011fu bozulmaya y\u00fcz tutmu\u015f dengeyi, a\u011fa\u00e7lar\u0131, hayvan haklar\u0131n\u0131 savunanlar, y\u00fcksek yap\u0131lara, da\u011flar\u0131 ta\u015flar\u0131 oymaya, kazmaya y\u00f6nelik itirazlar, m\u00fccadeleler ve bu u\u011furda bedel \u00f6demi\u015f nice can var. H\u0131d\u0131rellezin H\u0131z\u0131r\u2019\u0131 mesela; H\u0131z\u0131r\/H\u0131d\u0131r ye\u015fil insan demektir. Cennet kelime anlam\u0131 olarak m\u00fcdahale edilmemi\u015f, bozulmam\u0131\u015f do\u011fal bah\u00e7e demektir \u00f6rne\u011fin. O y\u00fczden t\u00fcm cennet tasvirleri; sular\u0131n akt\u0131\u011f\u0131, bol yemi\u015flerin oldu\u011fu, m\u00fcdahale edilmemi\u015f bir yery\u00fcz\u00fcnde toplay\u0131c\u0131 olarak ya\u015fanabilen, temel ihtiya\u00e7lar i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmaya gerek olmayan bir bar\u0131\u015f yurdu betimlemesidir. Noel a\u011fac\u0131 bu cennetin, yani bozulmam\u0131\u015f, insan taraf\u0131ndan bozguna u\u011framam\u0131\u015f yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn yani ba\u015fka bir d\u00fcnyan\u0131n sembol\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-3 is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"960\" src=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/muhammed-cihad-ebrari-roportaj-5.jpg\" alt=\"\" data-id=\"4071\" data-link=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/?attachment_id=4071\" class=\"wp-image-4071\" srcset=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/muhammed-cihad-ebrari-roportaj-5.jpg 640w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/muhammed-cihad-ebrari-roportaj-5-200x300.jpg 200w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"600\" height=\"900\" src=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/muhammed-cihad-ebrari-roportaj-8.jpg\" alt=\"\" data-id=\"4063\" data-link=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/?attachment_id=4063\" class=\"wp-image-4063\" srcset=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/muhammed-cihad-ebrari-roportaj-8.jpg 600w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/muhammed-cihad-ebrari-roportaj-8-200x300.jpg 200w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"960\" height=\"720\" src=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/muhammed-cihad-ebrari-roportaj-9.jpg\" alt=\"\" data-id=\"4064\" data-link=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/?attachment_id=4064\" class=\"wp-image-4064\" srcset=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/muhammed-cihad-ebrari-roportaj-9.jpg 960w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/muhammed-cihad-ebrari-roportaj-9-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/muhammed-cihad-ebrari-roportaj-9-768x576.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 960px) 100vw, 960px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"720\" height=\"960\" src=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/muhammed-cihad-ebrari-roportaj-3.jpg\" alt=\"\" data-id=\"4067\" data-link=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/?attachment_id=4067\" class=\"wp-image-4067\" srcset=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/muhammed-cihad-ebrari-roportaj-3.jpg 720w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/muhammed-cihad-ebrari-roportaj-3-225x300.jpg 225w\" sizes=\"auto, (max-width: 720px) 100vw, 720px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n temel krizi s\u0131n\u0131flarda ya da s\u0131n\u0131rlarda de\u011fil. Bu krizler sonu\u00e7lard\u0131r. Temel \u00e7eli\u015fki insan-do\u011fa ili\u015fkisindedir. Cennetten kovulma, insan\u0131n do\u011faya yakla\u015f\u0131m\u0131ndaki sapmayla ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r.&nbsp; Do\u011faya ait de\u011fil do\u011faya sahibiz diyen insan, merkezci, uygarl\u0131k\u00e7\u0131, cinsiyet\u00e7i, s\u0131n\u0131fl\u0131 ve s\u0131n\u0131rl\u0131 bir d\u00fcnyan\u0131n temellerini att\u0131. Cennet do\u011fal, cehennem yapayd\u0131r. D\u00f6ng\u00fcsellikten kopan do\u011frusal akl\u0131n s\u0131\u011f\u0131naca\u011f\u0131 tek yer iktidard\u0131r. Yetinmek yerine yapay sahte ihtiya\u00e7lar peyda edilip durdu. Do\u011faya ait de\u011fil sahibiz diyen erk hemen ard\u0131ndan kad\u0131na da ait de\u011filiz sahibiz demi\u015f, ard\u0131ndan s\u0131n\u0131rlar, \u00e7itler \u00e7ekilmi\u015f, merkezler, s\u0131n\u0131flar ve s\u0131n\u0131rlar olu\u015fmu\u015f. Yani ekoloji dedi\u011fimiz mesele ayn\u0131 zamanda ekonomidir, toplumdur. Temel \u00e7eli\u015fkidir, ezilenlerin esas m\u00fccadele alan\u0131d\u0131r. D\u0131\u015far\u0131dan ithal kavramlara ve topra\u011f\u0131m\u0131za, tarihimize yabanc\u0131 odaklar\u0131 merkez bilerek de\u011fil destek bilerek, kaynak ve kazan\u0131m bilerek, orta s\u0131n\u0131ftan de\u011fil a\u015fa\u011f\u0131dan, insan\u0131 savunman\u0131n do\u011fay\u0131 savunmak oldu\u011funu, do\u011fay\u0131 savunman\u0131n da insan\u0131, bar\u0131\u015f\u0131, eme\u011fi savunmaktan ayr\u0131 olamayaca\u011f\u0131n\u0131 i\u00e7selle\u015ftirmi\u015f bir ekoloji hareketi t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131n en acil ihtiyac\u0131 bence. Zaten bar\u0131\u015ftan yana olmayan, insan haklar\u0131na k\u00f6r kalabilen bir ekolojiden ve do\u011fa savunusundan s\u00f6z etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Ayn\u0131 \u015fekilde do\u011fadan yana olmadan da hak m\u00fccadelesi y\u00fcr\u00fct\u00fclemez. Ekoloji alan\u0131nda koca bir deneyim, m\u00fccadele tarihi, d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00fcretimi ve s\u00f6ylemler Anadolu, Mezopotamya ve genel olarak Ortado\u011fu\u2019da at\u0131l durumda. Bu nedenle \u00fcst\u00fcm\u00fcze d\u00fc\u015fen en \u00f6nemli g\u00f6revlerden biri de \u2018ekolojik\/ye\u015fil hareketi\u2019 yerelle, toprakla ve tarihle yo\u011furmaya ba\u015flamak olmal\u0131. Ki bunu elinden geldi\u011fince yapmaya \u00e7al\u0131\u015fan \u00f6nc\u00fc insanlar\u0131m\u0131z yok de\u011fil. <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"960\" height=\"640\" src=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/muhammed-cihad-ebrari-roportaj-2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4069\" srcset=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/muhammed-cihad-ebrari-roportaj-2.jpg 960w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/muhammed-cihad-ebrari-roportaj-2-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/muhammed-cihad-ebrari-roportaj-2-768x512.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 960px) 100vw, 960px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Koronovir\u00fcs salg\u0131n\u0131 ekoloji hareketinin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ve geli\u015fimi bak\u0131m\u0131ndan olumlu ya da olumsuz bir rol oynamakta m\u0131d\u0131r\/oynar m\u0131? Salg\u0131n hareketin g\u00fc\u00e7lenmesi i\u00e7in yeni olanaklar do\u011furdu ise bunlar nelerdir? \u0130\u00e7inde bulundu\u011fumuz ko\u015fullar\u0131n avantaj ve dezavantajlar\u0131 nelerdir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Koronavir\u00fcse kar\u015f\u0131 en acil en etkili s\u00f6z ve eylem ekolojik olan s\u00f6z ve eylemdir. Salg\u0131nlar \u00f6zellikle de modern d\u00fcnyada geli\u015fen k\u00fcresel salg\u0131nlar bir boyutuyla de\u011fil tamamen ekolojik krizin sonu\u00e7lar\u0131ndand\u0131r. Salg\u0131nlar do\u011fal bir afet de\u011fil do\u011fadan kopu\u015fun lanetlerindendir. B\u00f6yle ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Kapitalist modernite uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, AVM olan kentlerin y\u0131\u011f\u0131nlarla yo\u011funlu\u011fu, ileti\u015fim, ula\u015f\u0131m, \u00fcretim ve t\u00fcketimdeki h\u0131z\u0131n t\u00fckeni\u015ften ba\u015fka bir \u015fey getirmedi\u011fi g\u00fcn be g\u00fcn ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Salg\u0131n\u0131n temel kayna\u011f\u0131 yo\u011funluk ve h\u0131zd\u0131r. Bu sebeple yo\u011funlu\u011fu azaltma ve yava\u015flama tedbirlerin ba\u015f\u0131nda geliyor. Bu sistemin, kentlerin, \u00fcretim ve t\u00fcketimlerin do\u011fal oldu\u011funu savunan kimse var m\u0131? Yok. Dolay\u0131s\u0131yla do\u011fal ya\u015fanmayan, do\u011fal beslenilmeyen ya\u015famdan do\u011fal ili\u015fki bi\u00e7imleri ve en \u00f6nemlisi do\u011fal, sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir beden, d\u00fc\u015f\u00fcnce, s\u00f6ylem ve ak\u0131l beklenmeyece\u011finin de bilinmesi gerekir. Kalabal\u0131klar i\u00e7inde herkes yaln\u0131z, ili\u015fkiler sahte, bireycilik, anlams\u0131zl\u0131k ve ama\u00e7s\u0131zl\u0131k buhran\u0131 k\u00fcresel ve tarihin en ciddi salg\u0131n\u0131 haline gelmi\u015f durumda. K\u00fcresel \u00e7apta beden ve ak\u0131l sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6k\u00fc\u015fe ge\u00e7ti\u011fi bir s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisindeyiz. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ekolojik olmayan ekonomik de olamaz. Do\u011fal olmayan hel\u00e2l de \u015fifa da olamaz. Yuvalar konutla\u015ft\u0131, yurtlar devletle\u015fti, toprak betonla\u015ft\u0131\u2026&nbsp; D\u00fcnyada \u00e7\u00f6p\u00fc olan tek canl\u0131 insan ve israf dedi\u011fimiz \u015fey asl\u0131nda \u00e7\u00f6pe fazla atmak de\u011fil \u00e7\u00f6p\u00fcn ta kendisidir. Ama biz yine de k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe &#8220;hayvanl\u0131k&#8221;, iyili\u011fe &#8220;insanl\u0131k&#8221; diyoruz. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Toprak, su ve do\u011fadaki insan, h\u0131z ve t\u00fcketim tanr\u0131s\u0131 end\u00fcstriyalizm taraf\u0131ndan soyk\u0131r\u0131ma u\u011framaktad\u0131r. Ba\u015f\u0131m\u0131za musallat olan vir\u00fcs de\u011fil kanser gibi b\u00fcy\u00fcyen kentler, h\u0131zl\u0131 ileti\u015fim ve ula\u015f\u0131mla t\u00fckenen ve t\u00fcketen ili\u015fkilerdir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"702\" height=\"336\" src=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/muhammed-cihad-ebrari-roportaj.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4068\" srcset=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/muhammed-cihad-ebrari-roportaj.jpg 702w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/muhammed-cihad-ebrari-roportaj-300x144.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 702px) 100vw, 702px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Toprakla var olan insanl\u0131k aldat\u0131c\u0131 uyu\u015fturuculara ba\u011f\u0131ml\u0131 hale getirilerek topraktan kopar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Do\u011fadan, do\u011fal ya\u015famdan kopan insan\u0131n bedenen ve ruhen son derece zay\u0131flad\u0131\u011f\u0131, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n geriledi\u011fi bilimsel bir\u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fmayla ortadad\u0131r. Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 can evinden vurulan insanl\u0131k yapay kentlerde yapay besinlerle do\u011fal d\u00fc\u015f\u00fcnemez ve en basit ger\u00e7ekleri g\u00f6remez hale gelmi\u015ftir. \u0130nsan, \u00e7ok a\u00e7\u0131k ve kolay \u00e7\u00f6z\u00fcmleri klasik ba\u011f\u0131ml\u0131 tepkileriyle elinin tersiyle itmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Salg\u0131ndan sonra \u00f6nce Hong Kong\u2019ta bir metro istasyonu duvar\u0131nda sonra \u015eili\u2019de <em>&#8220;Normale d\u00f6nmemeliyiz \u00e7\u00fcnk\u00fc normalimiz sorunun ta kendisi&#8221; <\/em>\u015feklindeki duvar yaz\u0131lar\u0131 b\u00fcy\u00fck be\u011feni ald\u0131 ve ilgi g\u00f6rd\u00fc. \u0130nsanlar \u2018normal gidi\u015fat\u0131n\u2019 k\u00f6t\u00fc bir gidi\u015fat oldu\u011funun fark\u0131nda. Bu fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fctmek de bizlerin g\u00f6revi.&nbsp; Evrensel d\u00f6ng\u00fcye uyup dayan\u0131\u015fma ve payla\u015f\u0131mla d\u00f6ng\u00fcye kat\u0131lmak yerine &#8216;ileri ileri&#8217; dedi\u011fimiz s\u00fcrece ve bu gidi\u015fat normalimiz oldu\u011fu s\u00fcrece daha \u00e7ok \u00f6ld\u00fcrecek ve daha \u00e7ok \u00f6lece\u011fiz. Normale kar\u015f\u0131 k\u00fcresel bir isyan ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Bu isyan\u0131n ekoloji odakl\u0131 olmas\u0131 da ka\u00e7\u0131n\u0131l\u0131lmazd\u0131r. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7\u00f6z\u00fcm, sorunun kaynaklar\u0131ndan olan sistem, sermaye ve devletlerde de\u011fil toplumda, toplumsal dayan\u0131\u015fmada ve do\u011faya, topra\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015ftedir. <br>\n\u015eifam\u0131z do\u011fada, do\u011fal ya\u015famda. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>K\u00fcresel ekolojik kriz T\u00fcrkiye&#8217;ye ne \u015fekilde yans\u0131makta? Bug\u00fcn \u00fclkenin en \u00f6nemli ekoloji sorunlar\u0131 -\u00f6ncelik s\u0131ralamas\u0131na g\u00f6re- nelerdir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00fcrkiye bizlere neden bar\u0131\u015f ve do\u011fa hareketlerinin bir b\u00fct\u00fcn olmas\u0131 gerekti\u011fi ile ilgili net bir \u00f6rnek. \u00dclkemizin \u00e7ok acil iki ayakl\u0131 ve ekolojistlerin \u00f6nc\u00fc oldu\u011fu bir bar\u0131\u015f hareketine ihtiyac\u0131 var. Bir aya\u011f\u0131 &#8220;insanla bar\u0131\u015f&#8221; di\u011fer aya\u011f\u0131 &#8220;do\u011fayla bar\u0131\u015f&#8221; \u015feklinde birbirini besleyen ve ileri g\u00f6t\u00fcren bu iki ayakla i\u00e7inde oldu\u011fumuz krizlerden bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu m\u00fcmk\u00fcn olabilir. Do\u011fayla sava\u015fan insanla bar\u0131\u015famaz. \u0130nsanla sava\u015fan da do\u011fayla bar\u0131\u015famaz. T\u00fcrkiye, kurulu\u015funda \u2018bo\u015fa akan su\u2019 ve \u2018demir a\u011flarla d\u00f6rt bir yan\u0131 \u00f6rme\u2019 ifadeleri ve talimatlar\u0131 ard\u0131ndan bug\u00fcn de &#8220;mal\u0131m\u0131z, helalimiz&#8221; denilerek do\u011fayla sava\u015f h\u0131z\u0131na h\u0131z katarak ilerleyen(!) bir \u00fclke. Maalesef son y\u0131llarda sava\u015f politikalar\u0131na tam y\u00f6nelim ile beraber ekonomik ve ekolojik krizler de \u015fahlanm\u0131\u015f durumda. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ne kadar y\u00fczeysel ve art niyetli y\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015f ve sonucu ba\u015far\u0131s\u0131z olmu\u015f olsa da &#8220;\u00e7\u00f6z\u00fcm s\u00fcreci&#8221; denilen &#8220;bar\u0131\u015f s\u00fcreci&#8221; olmasa Gezi Park\u0131 hassasiyeti asla \u00f6yle bir ayaklanmaya ve toplumsalla\u015fmaya el vermezdi \u00f6rne\u011fin. Ne kadar tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r olsa dahi o s\u00fcre\u00e7 bug\u00fcne kadar y\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015f olsa Hasankeyf d\u00fcnyan\u0131n g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnde yok edilmeyecekti. Hasankeyf yok edilmeseydi Kazda\u011flar\u0131, Salda ve niceleri hunharca soyk\u0131r\u0131m giri\u015fimine maruz kalmayacakt\u0131. <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"960\" height=\"540\" src=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/muhammed-cihad-ebrari-roportaj-4.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4070\" srcset=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/muhammed-cihad-ebrari-roportaj-4.jpg 960w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/muhammed-cihad-ebrari-roportaj-4-300x169.jpg 300w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/muhammed-cihad-ebrari-roportaj-4-768x432.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 960px) 100vw, 960px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015euan \u00fclkemiz do\u011fas\u0131 i\u00e7ler ac\u0131s\u0131 bir halde, bizler belki onlarcas\u0131n\u0131 biliyoruz, g\u00fcndemle\u015ftirebiliyoruz ancak y\u00fczlerce binlerce dere, nehir, orman, da\u011f, ta\u015f, toprak talan ediliyor. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ki\u015filerin, kurumlar\u0131n yapay de\u011ferlerine, yap\u0131lar\u0131na bir zarar vermek vandall\u0131k oluyor, bir yanda \u00f6l\u00fcm di\u011fer yanda s\u0131n\u0131r oldu\u011fu i\u00e7in tercihlerini ya\u015famdan yana kullanan g\u00f6\u00e7menler ve ka\u00e7ak\u00e7\u0131lar su\u00e7lu oluyor, mevcut hukuklar a\u011f\u0131r cezalar getiriyor. Ama do\u011faya, do\u011fal olana her t\u00fcr zarar\u0131n sald\u0131r\u0131n\u0131n ad\u0131 kalk\u0131nma oluyor, te\u015fvikler, vergi bor\u00e7lar\u0131n\u0131 silmeler, destek fonlar\u0131 vesaire.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ekoloji hareketinin bundan sonra nas\u0131l bir y\u00f6nelimi olacakt\u0131r\/olmal\u0131d\u0131r? Ne yapmal\u0131y\u0131z? Ne yapmamal\u0131y\u0131z. <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Adlar\u0131n\u0131 bile bilmedi\u011fimiz nice yerlerde i\u015f makinalar\u0131 sava\u015f tanklar\u0131ndan farks\u0131z bir \u015fekilde tahribat veriyor. Maalesef kar\u015f\u0131lar\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00f6rg\u00fctl\u00fc bilin\u00e7li bir \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fck, bir toplumsal itiraz yok. \u2018Sava\u015f, \u015fiddet, nefret var ama bize dokunan bir \u015fey yok\u2019 deme l\u00fcks\u00fcne kimse sahip de\u011fil. Sava\u015f, \u015fiddet, nefret var ve hepimiz \u00f6yle ya da b\u00f6yle pay\u0131m\u0131za d\u00fc\u015feni alaca\u011f\u0131z, al\u0131yoruz. En b\u00fcy\u00fck pay da do\u011faya kal\u0131yor. Bar\u0131\u015f\u0131 savundu\u011fumuz kadar do\u011fay\u0131 yani kendimizi savunabilmekten s\u00f6z edebiliriz. Bar\u0131\u015f hareketinin olmad\u0131\u011f\u0131 yerde ekoloji hareketinden de s\u00f6z edilemez. Velhas\u0131l kelam ekoloji i\u00e7in bar\u0131\u015f hareketi en acil ihtiya\u00e7. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ortado\u011fu\u2019da g\u00fczel bir deyi\u015f vard\u0131r, \u2018evvel refik badel tarik\u2019 yani; \u00f6nce yolda\u015f sonra yol. Yap\u0131lmas\u0131 gerekenleri ve al\u0131nacak yolu anlatan\u0131m\u0131z, yazan\u0131m\u0131z, konu\u015fan\u0131m\u0131z \u00e7ok. Kendince yolda\u015f\u0131n\u0131 ve yolunu bulup yola koyulan da \u00e7ok. Ama nicelikler yetmiyor, nitelik i\u00e7in de bir araya gelmek, bir\/cem olmak gerekiyor. Yol belli; oda yoldan \u00e7\u0131kmak, \u2018normale\u2019, \u2018genele\u2019 itiraz etmek. Ama \u00f6nce yolda\u015f olmak yolda\u015f bilmek, tan\u0131mak, dokunmak gerek. T\u00fcrkiye ekoloji hareketi , di\u011fer \u00fclkelerdeki ekoloji hareketlerine k\u0131yasla, bir \u00e7ok nedenden \u00f6t\u00fcr\u00fc hi\u00e7bir yerde olmad\u0131\u011f\u0131 kadar birbirine yabanc\u0131, ileti\u015fimsiz, kontaks\u0131z, meclissiz, muhabbetsiz bir mecra. Acil ve en \u00f6nemli g\u00f6revlerimizden biri de bu eksikli\u011fimizi daha ge\u00e7 olmadan gidermek.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Muhammed Cihad Ebrari kimdir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pakistan\u2019da Mevdudi Enstit\u00fcs\u00fc ve \u00dcrd\u00fcn\u2019de Amman \u00dcniversitesi\u2019nde Siyasal Bilgiler, Dinler Tarihi ve Arap\u00e7a \u00fczerine e\u011fitim ald\u0131. D\u00fcnyan\u0131n pek \u00e7ok sava\u015f, kriz ve afet b\u00f6lgesinde insani yard\u0131m ve insan haklar\u0131 alanlar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fctt\u00fc. Filistin, Suriye ve L\u00fcbnan ba\u015fta olmak \u00fczere uzun y\u0131llar Ortado\u011fu\u2019nun muhtelif yerlerinde ya\u015fad\u0131 ve bar\u0131\u015f aktivisti olarak ba\u011f\u0131ms\u0131z ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecilik yapt\u0131. Lahey, Amsterdam ve Hamburg\u2019ta sunumlar ger\u00e7ekle\u015ftirdi. Ortado\u011fu, inan\u00e7lar, bar\u0131\u015f, do\u011fa-ekoloji \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na devam etmektedir. \u0130nsan Bar\u0131\u015fla Ya\u015far kitab\u0131n\u0131n yazar\u0131d\u0131r. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ye\u015fil Direni\u015f Ekoloji ve Ya\u015fam Gazetesi &#8220;T\u00fcrkiye&#8217;de Pandemi \u00d6ncesi ve Sonras\u0131 Ekoloji Hareketleri&#8221; ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan s\u00f6yle\u015filer kapsam\u0131nda sorular\u0131m\u0131z\u0131 Muhammed Cihat<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4065,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[57],"class_list":["post-4061","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-soylesiler","tag-kovid-19"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4061","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4061"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4061\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8881,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4061\/revisions\/8881"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4065"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4061"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4061"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4061"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}