{"id":4730,"date":"2020-05-29T11:36:30","date_gmt":"2020-05-29T08:36:30","guid":{"rendered":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/?p=4730"},"modified":"2020-05-29T11:48:04","modified_gmt":"2020-05-29T08:48:04","slug":"noam-chomsky-hep-bahsettigimiz-sinif-savasi-su-anda-oluyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/2020\/05\/29\/noam-chomsky-hep-bahsettigimiz-sinif-savasi-su-anda-oluyor\/","title":{"rendered":"Noam Chomsky: \u201cHep bahsetti\u011fimiz s\u0131n\u0131f sava\u015f\u0131 \u015fu anda oluyor\u201d"},"content":{"rendered":"\n

<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Chomsky, hem B\u00fcy\u00fck Buhran\u2019\u0131n hem de COVID-19 salg\u0131n\u0131n\u0131n krizi a\u015fmak a\u00e7\u0131s\u0131ndan toplumlara nas\u0131l keskin bir se\u00e7enek sundu\u011funu dile getirdi; \u201cB\u00fcy\u00fck Buhran b\u00fcy\u00fck bir etkiye sahipti, asl\u0131nda bundan \u00e7ok daha k\u00f6t\u00fcyd\u00fc ve iki \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu vard\u0131: \u201cBirinci \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu fa\u015fizmdi. D\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok yerine yay\u0131ld\u0131. Bir ba\u015fka yol da temelde New Deal* tarz\u0131, refah devleti tarz\u0131 demokrasi ve liberalizmdi. Amerika Birle\u015fik Devletleri (1930\u2019larda) ikinci yolu se\u00e7ti. Bunlar iki \u00e7\u0131k\u0131\u015f yoluydu ve \u015fimdi de ayn\u0131 durumday\u0131z.\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Canada\u2019s National Observer<\/em> Genel Yay\u0131n Y\u00f6netmeni Linda Solomon-Wood ile \u00e7evrimi\u00e7i olarak Zoom g\u00f6r\u00fc\u015fmesi <\/a>yapan Noam Chomsky, g\u00fcndeme ili\u015fkin \u00e7arp\u0131c\u0131 de\u011ferlendirmelerde bulundu.\u00d6ne \u00e7\u0131kan ba\u015fl\u0131klar\u0131 sizler i\u00e7in derledik.<\/p>\n\n\n\n

Noeliberalizm’de Covid-19’a maruz kalan kusurlar<\/h2>\n\n\n\n

G\u00f6r\u00fc\u015fmenin ana g\u00fcndemi Koronavir\u00fcs salg\u0131n\u0131 ve ABD y\u00f6netiminin ortaya koydu\u011fu uygulamalard\u0131. Chomsky Amerika\u2019n\u0131n COVID-19 krizine kar\u015f\u0131, karma\u015f\u0131k ve tutars\u0131z m\u00fcdahalesinden bahsederken \u201cher zaman bahsini etti\u011fimiz s\u0131n\u0131f sava\u015f\u0131 \u015fu anda i\u015fliyor\u201d dedi ve ekledi:<\/p>\n\n\n\n

\u201c\u015eimdi d\u00fcnyadaki 5 milyon vakan\u0131n d\u00f6rtte birini olu\u015fturan ve yakla\u015f\u0131k 100 bin can kayb\u0131n\u0131n oldu\u011fu ABD\u2019de salg\u0131n e\u015fitsizli\u011fi art\u0131rd\u0131. Hapishanelerdeki mahkumlar hastal\u0131klara kar\u015f\u0131 korunmak i\u00e7in sabun ve tuvalet ka\u011f\u0131d\u0131n\u0131 kendileri almak zorunda kal\u0131yor. Ancak zengin ve varl\u0131kl\u0131 milyonlarca insan vir\u00fcsten kurtuldu. Bu kriz zaman\u0131nda bile Cumhuriyet\u00e7i liderler b\u00fcy\u00fck \u015firketleri kurtar\u0131rken Demokrat eyaletlerdeki se\u00e7menler ekonomik ac\u0131lar \u00e7ekiyor. Senato\u2019sunda \u00e7o\u011funluk lideri olan Mitch McConnell, bu politikalar\u0131n mimar\u0131. O, y\u00f6netimdeki ger\u00e7ek \u015feytani dahi. Te\u015fvik program\u0131n\u0131n mavi eyaletlere para veremeyece\u011fini s\u00f6yledi. \u201dNew York gibi Demokratlara oy veren yerler i\u00e7in para yok\u201d dedi. McConnell\u2019e g\u00f6re bunun nedeni gelecek nesillerin devlet taraf\u0131ndan yap\u0131lan hatalar\u0131n bedelini \u00f6demeyecek olmas\u0131d\u0131r. \u201d\u00c7ok para harcamak istiyorlarsa biz bunun bedelini \u00f6demeyece\u011fiz \u201d diyor. \u00d6yleyse kime para verdi\u011fimize bakal\u0131m. Ge\u00e7en y\u0131l havayolu \u015firketleri gibi s\u00fcper k\u00e2rlar elde etmesine ra\u011fmen bunu t\u00fcketicilerin yarar\u0131na \u00e7evirmeyen hatta end\u00fcstriyi geli\u015ftirmek i\u00e7in de\u011fil, yat\u0131r\u0131mc\u0131lar i\u00e7in para toplayan \u015firketlere bakal\u0131m.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

Devletler i\u00e7in krizden \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n iki yolu var: Fa\u015fizm veya liberalizm<\/h2>\n\n\n\n

\u201cOla\u011fan s\u0131n\u0131f sava\u015f\u0131n\u0131n salg\u0131n s\u0131ras\u0131nda t\u00fcm h\u0131z\u0131yla devam etti\u011fini ve g\u00fc\u00e7l\u00fclerin zengin ve fakir aras\u0131ndaki bo\u015flu\u011fu her zamankinden daha belirgin hale getirmek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d<\/em> s\u00f6yleyen Noam Chomsky Amerika\u2019daki ekonomik ve politik manzaran\u0131n nas\u0131l de\u011fi\u015febilece\u011fine de de\u011findi. 1930\u2019lar ve bug\u00fcn aras\u0131nda paralellikler oldu\u011funu vurgulayan Chomsky ayr\u0131ca \u201chem B\u00fcy\u00fck Buhran\u2019\u0131n hem de COVID-19 salg\u0131n\u0131n\u0131n krizi a\u015fmak a\u00e7\u0131s\u0131ndan toplumlara nas\u0131l keskin bir se\u00e7enek sundu\u011funu\u201d<\/em> kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131:<\/p>\n\n\n\n

\u201cB\u00fcy\u00fck Buhran b\u00fcy\u00fck bir etkiye sahipti, asl\u0131nda bundan \u00e7ok daha k\u00f6t\u00fcyd\u00fc ve iki \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu vard\u0131: \u201cBirinci \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu fa\u015fizmdi. D\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok yerine yay\u0131ld\u0131. Bir ba\u015fka yol da temelde New Deal* tarz\u0131, refah devleti tarz\u0131 demokrasi ve liberalizmdi. Amerika Birle\u015fik Devletleri (1930\u2019larda) ikinci yolu se\u00e7ti. Bunlar iki \u00e7\u0131k\u0131\u015f yoluydu ve \u015fimdi de ayn\u0131 durumday\u0131z.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

Yakla\u015fan iklim krizi<\/h2>\n\n\n\n

Chomsky iklim krizine ili\u015fkin ise  \u201cK\u0131zg\u0131n ya\u011f yan\u0131\u011f\u0131 olan bir yaray\u0131 ate\u015fe basmak gibi insanl\u0131k ac\u0131 verici bir iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi sorunuyla y\u00fczle\u015fmek zorunda kalacakt\u0131r\u201d<\/em> dedi ve ekledi:<\/p>\n\n\n\n

\u201cKutuplardaki buzullar\u0131n erimesinden, deniz seviyelerindeki y\u00fckselmeden ve k\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n di\u011fer son derece zararl\u0131 sonu\u00e7lar\u0131ndan ka\u00e7mayaca\u011f\u0131z. D\u00fcnyan\u0131n s\u00fcper g\u00fc\u00e7 \u00fclkesi ABD, krizi daha da \u015fiddetlendirmek isteyen birinin, asl\u0131nda bir partinin elindedir. Gelecek krizin \u00e7ok yak\u0131nda ve olabildi\u011fince \u015fiddetli olmas\u0131n\u0131 bu konuyla (pandemiyle) ba\u011fda\u015ft\u0131r\u0131yorlar. Bunun olmas\u0131n\u0131 istiyorsak, izleyebilir ve tepki vermeyebiliriz. Kanada bu konuda su\u00e7suz. \u201c<\/em><\/p>\n\n\n\n

Chomsky, bu ba\u011flamda, ABD Ba\u015fkan\u0131 Donald Trump\u2019\u0131n en b\u00fcy\u00fck insanl\u0131k su\u00e7undan bile daha felaket bir \u00f6l\u00fcmle sonu\u00e7lanabilecek durum i\u00e7in imkan yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.:<\/p>\n\n\n\n

\u201cHitler belki de insanl\u0131k tarihinin en b\u00fcy\u00fck su\u00e7lusu. Ailemi, Slavlar\u0131, Romanlar\u0131, e\u015f cinselleri \u00f6ld\u00fcrd\u00fc. Ama Trump ne yapmak istiyor? Organize edilmi\u015f t\u00fcm insan ya\u015fam\u0131 i\u00e7in beklentileri yak\u0131n gelecek i\u00e7in yok etmek istiyor. Fosil yak\u0131tlar\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131 en \u00fcst d\u00fczeye \u00e7\u0131karmak, bu tehlikeyi azaltabilecek veya k\u0131s\u0131tlayabilecek d\u00fczenlemelerin \u00f6n\u00fcn\u00fc kesmek anlam\u0131na geliyor.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

Dilbilimci ayd\u0131n Noam Chomsky ayr\u0131ca bu yolda devam etmek isteyen insanlar\u0131n, krizi azaltman\u0131n yollar\u0131n\u0131 ciddi bir \u015fekilde incelemek yerine ondan kazan\u00e7 sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n\n\n\n

Halk\u0131n rol\u00fc<\/h2>\n\n\n\n

En iyi ihtimalle Chomsky, k\u0131yametin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve insanlar\u0131n ilgilerini pop\u00fclist, organize hareketlere \u00e7evirebilece\u011fini s\u00f6yledi:<\/p>\n\n\n\n

\u201cGe\u00e7mi\u015fte \u00e7ok daha zor \u015feyler yapt\u0131k. Aktivist hareketler, STK \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, k\u00f6lelik kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131, kad\u0131n hareketi ve sava\u015f kar\u015f\u0131t\u0131 hareket \u00fclkeleri b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fi\u015ftirdi. 50 y\u0131l \u00f6nce bile oldu\u011fumuz gibi de\u011filiz. \u00c7ok daha medenile\u015fmi\u015f toplumlar\u0131z. Fosil yak\u0131t end\u00fcstrisine bak\u0131n, petrol fiyatlar\u0131na bir g\u00f6z at\u0131n: ABD, Kanada ve di\u011ferleri sadece end\u00fcstrileri sosyalle\u015ftirebilir, maliyetli olmayan insanlar\u0131 sat\u0131n alabilir ve i\u015ften \u00e7\u0131karabilir. Bir g\u00fcn i\u00e7inde yapamazs\u0131n ama sahip oldu\u011fun kaynaklar\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir enerjiyi geli\u015ftirmeye ay\u0131rabilirsin, ne kadar s\u00fcrer? \u00c7ok iyi ekonomistler taraf\u0131ndan ne kadar olaca\u011f\u0131na dair dikkatli tahminler var. Temelde muazzam \u00e7evresel krizi kontrol alt\u0131na alacak politikalar y\u00fcr\u00fctmenin maliyeti ne kadar olacak zaten.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

Ayr\u0131ca Chomsky b\u00f6yle b\u00fcy\u00fck bir de\u011fi\u015fikli\u011fin, 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda gereken seferberli\u011fin sadece k\u00fc\u00e7\u00fck bir y\u00fczdesini kapsayaca\u011f\u0131n\u0131, b\u00f6ylece tamamen yerine getirilebilir programlar oldu\u011funu vurgulad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Gen\u00e7lik yap\u0131sal de\u011fi\u015fikliklerin anahtar\u0131n\u0131 elinde tutuyor<\/h2>\n\n\n\n

Bir saatlik video konu\u015fma boyunca National Observer<\/em> izleyicileri Chomsky\u2019e sorular y\u00f6neltti. Sorulardan biri, yeni neslin neler yapabilece\u011fiydi. Chomsky, gen\u00e7lerin asl\u0131nda bug\u00fcn d\u00fcnyadaki de\u011fi\u015fimlerin liderleri ve ana itici g\u00fc\u00e7leri oldu\u011fu cevab\u0131n\u0131 verdi.<\/p>\n\n\n\n

Chomsky, \u201cTrump ve t\u00fcrevleri taraf\u0131ndan d\u00fcnyan\u0131n yok edilmesini \u00f6nlemek i\u00e7in \u00f6n cephede kimin oldu\u011funa bir bak\u0131n: Gen\u00e7ler\u201d<\/em> diyerek \u015f\u00f6yle devam etti: \u201cGe\u00e7en Ekim ay\u0131ndaki iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine bir bak\u0131n. \u00d6n cephede kimler vard\u0131? Gen\u00e7ler.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

ABD Ba\u015fkan\u0131 Donald Trump\u2019\u0131n konu\u015fmas\u0131n\u0131 16 ya\u015f\u0131ndaki \u0130sve\u00e7li iklim aktivisti Greta Thunberg\u2019\u00fcn izledi\u011fi Davos, \u0130svi\u00e7re\u2019deki D\u00fcnya Ekonomik Forumu toplant\u0131s\u0131nda dramatik andan bahsetti. Yakla\u015fmakta olan iklim krizini tan\u0131mlayan \u201cdo\u011fru, dikkatli\u201d bir konu\u015fma yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek Thunberg hakk\u0131nda \u00f6vg\u00fcyle bahsetti: \u201c\u0130klim Grevi sessizce sona erdi, ancak oradaki (Davos) insanlar herhangi bir ya\u015fam umudumuz varsa da yok ediyorlar.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

\u0130klim Krizi\u2019ne kar\u015f\u0131 Thunberg gibi gen\u00e7lerin ve 14 ya\u015f\u0131ndaki izleyicisinin devletlerin politikalar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirme g\u00fcc\u00fcne sahip olduklar\u0131n\u0131 belirten Chomsky \u201cd\u00fcnyas\u0131 yok edilen Greta Thunberg\u2019ler ve 14 ya\u015f\u0131ndakiler d\u00fcnyay\u0131 kurtarmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor, eski nesil ise onlara ihanet ediyor\u201d<\/em> dedi.<\/p>\n\n\n\n

Kaynak: <\/strong>Malum Medya<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Chomsky, hem B\u00fcy\u00fck Buhran\u2019\u0131n hem de COVID-19 salg\u0131n\u0131n\u0131n krizi a\u015fmak a\u00e7\u0131s\u0131ndan toplumlara nas\u0131l keskin bir se\u00e7enek sundu\u011funu dile getirdi; \u201cB\u00fcy\u00fck<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4731,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-4730","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-eco-news"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4730","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4730"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4730\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4734,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4730\/revisions\/4734"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4731"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4730"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4730"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4730"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}