{"id":4735,"date":"2020-05-29T17:32:15","date_gmt":"2020-05-29T14:32:15","guid":{"rendered":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/?p=4735"},"modified":"2025-07-30T17:44:46","modified_gmt":"2025-07-30T14:44:46","slug":"sultan-guner-ile-soylesiaman-siyasi-sloganlar-atmayalim-uyarisi-bana-hep-cok-ironik-gelmistir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/2020\/05\/29\/sultan-guner-ile-soylesiaman-siyasi-sloganlar-atmayalim-uyarisi-bana-hep-cok-ironik-gelmistir\/","title":{"rendered":"Sultan G\u00fcner ile s\u00f6yle\u015fi: “Aman ‘siyasi’ sloganlar atmayal\u0131m uyar\u0131s\u0131 bana hep \u00e7ok ironik gelmi\u015ftir!”"},"content":{"rendered":"

Ye\u015fil Direni\u015f Ekoloji ve Ya\u015fam Gazetesi\u2019nin \u201cT\u00fcrkiye\u2019de Koronavir\u00fcs \u00d6ncesi ve Sonras\u0131 Ekoloji Hareketleri\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan s\u00f6yle\u015fileri\u00a0eylem alanlar\u0131nda tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z foto-aktivist Sultan G\u00fcner ile devam ediyor;<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

“Canl\u0131 ya\u015fam\u0131n devam ettirilmesinin iki ba\u015fat unsurunu, yani kad\u0131n ve do\u011fay\u0131 savunanlar bir yolunu bularak birle\u015fip b\u00fcy\u00fck bir g\u00fc\u00e7 olu\u015fturmal\u0131. Kad\u0131n ve do\u011fa, yery\u00fcz\u00fcnde \u00fcretici g\u00fcce sahip olan iki varl\u0131k, \u201cToprak Ana\u201d dememiz bundan olsa gerek. \u00dcretkenlikleriyle var olan bu iki olgu DO\u011eA ve KADIN \u00e7ok geni\u015f kapsama alan\u0131n\u0131 i\u00e7eriyor. Dolay\u0131s\u0131yla eko-Feministlerin \u00e7o\u011fald\u0131\u011f\u0131, \u201cbisikletin\u201d t\u00fcm ya\u015fam merkezlerimizde yayg\u0131nla\u015ft\u0131\u011f\u0131 yeni bir d\u00fczeni hedeflemeli ekoloji hareketleri”<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

S\u00f6yle\u015fi: \u0130smail Aky\u0131ld\u0131z \/ 29 May\u0131s 2020 \/ Ye\u015fil Direni\u015f \u2013 Ekoloji ve Ya\u015fam Gazetesi<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

“Topra\u011f\u0131na, suyuna sahip \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131, m\u00fccadele edip haklar\u0131n\u0131 arad\u0131klar\u0131 i\u00e7in polis ve jandarman\u0131n \u015fiddetine, gaz\u0131na maruz b\u0131rak\u0131lan \u00e7evreci aktivistler ve k\u00f6yl\u00fcler, bu direni\u015fleriyle sadece kendi sa\u011fl\u0131klar\u0131n\u0131n de\u011fil, gaz s\u0131kan polis ve jandarmalar\u0131n aileleri ve \u00e7ocuklar\u0131 ile duyars\u0131z halk kesimlerinin de nefesinin g\u00fcvencesidir”<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\"\"
Kazda\u011flar\u0131 Direni\u015fi<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Ye\u015fil\/Ekoloji hareketinin tarihsel birikimi hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015flerinizi merak ediyoruz? B\u00f6yle bir birikimden s\u00f6z edebilir miyiz? E\u011fer yan\u0131t\u0131n\u0131z evet ise bug\u00fcne kadar genel bir de\u011ferlendirme yapman\u0131z m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Ekoloji konulu s\u00f6yle\u015filer dizinizin \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc okudum. \u00c7ok de\u011ferli akademisyenler ve \u00e7evreci\/ekolojist arkada\u015flar \u00e7evre hareketinin tarihsel evrimini de\u011fi\u015fik boyutlar\u0131yla anlatt\u0131lar. Ben ise yak\u0131n zamanlarda genelde eylem alanlar\u0131nda g\u00f6zlemledi\u011fim geli\u015fmeleri ba\u011f\u0131ms\u0131z belgesel foto\u011fraf\u00e7\u0131 olarak sizlerle payla\u015fmay\u0131 ve bu vesile ile g\u00f6r\u00fcp hissettiklerimi aktarmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. G\u00f6zlemlerime gelince, \u00f6ncelikle \u015funu belirtmem gerek: toplumlar kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131klar\u0131 olumsuzluklarda e\u011fer bire bir zarar g\u00f6ren kendileriyse ya tepki vermeye ya da iktidar erkinden korktuklar\u0131 i\u00e7in sessiz kalmaya e\u011filimleniyorlar. Yak\u0131n bir zamana kadar sol-sosyalist gruplar\u0131n en az\u0131ndan belli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde \u2018\u00e7evre m\u00fccadelesini\u2019 sistem m\u00fccadelesiyle  harmanlama ve sistem de\u011fi\u015fti\u011finde \u00e7evre sorunlar\u0131n\u0131n da bitece\u011fine ili\u015fkin kestirme \u00e7\u0131karsamalar yapma gibi toptanc\u0131  bir yakla\u015f\u0131m\u0131n egemen oldu\u011funu biliyoruz. Her ne kadar ekolojik sorunlar\u0131n kapitalist toplumsal yap\u0131dan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak analiz edilmesi m\u00fcmk\u00fcn olmasa da, do\u011faya y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar\u0131n en az\u0131ndan \u00f6telenmesi i\u00e7in bug\u00fcnden ba\u015flayacak direni\u015flerin ne denli gerekli ve \u00f6nemli oldu\u011fu da yads\u0131namaz bir ger\u00e7ek. \u00d6zellikle \u201cdarbeler \u00e7a\u011f\u0131\u201d olarak bilinen 1970\u2019li ve 1980\u2019li y\u0131llarda t\u00fcm d\u00fcnyada ve T\u00fcrkiye\u2019de bask\u0131c\u0131 y\u00f6netimler demokrat, muhalif ve d\u00fc\u015f\u00fcnen t\u00fcm kesimlerin \u00fczerinden silindir gibi ge\u00e7ti ve halklar\u0131 derinden sindirme politikalar\u0131nda ne yaz\u0131k ki g\u00f6reli de olsa ba\u015far\u0131l\u0131 oldu. Fakat darbeler \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n yasaklar\u0131na, a\u011f\u0131r cezalar\u0131na ra\u011fmen irili ufakl\u0131 pek \u00e7ok \u00e7evre hareketi kendilerini b\u00f6yle bir d\u00f6nemde bile var etmeyi ba\u015fard\u0131. Bu ba\u015far\u0131lar yer yer ve zaman zaman tarihe not d\u00fc\u015fme \u015feklinde ya\u015fand\u0131. \u00d6rne\u011fin \u00fclkemizde 2013\u2019de ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u201cGezi Park\u0131 Direni\u015fi\u201d bir yandan toplumsal birikimi a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131rken bir yandan da d\u00fcnyadaki b\u00fct\u00fcn hareketlere \u00f6rnek olacak y\u00fcksek vol\u00fcml\u00fc bir toplumsal devinim olarak tarihteki yerini ald\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Yine T\u00fcrkiye \u00f6zeline d\u00f6necek olursam, Gezi s\u00fcreci ve sonras\u0131nda demokratik hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler yan\u0131nda \u00e7evre sorunlar\u0131 daha \u00e7ok \u00f6ne \u00e7\u0131kmaya ba\u015flad\u0131 ve hatta Gezi direni\u015finin ard\u0131ndan b\u00fcy\u00fck\u015fehirlerde ya\u015fayanlar bile semt parklar\u0131na sahip \u00e7\u0131kmaya, \u00e7e\u015fitli bostanlar kurup toprakla ilgilenmeye ve yerel tohum takas i\u015flemleri yapmaya ba\u015flad\u0131. Kapitalizmin kent ve k\u0131r aras\u0131na \u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc kal\u0131n duvarlar her iki tarafa verilen a\u011f\u0131r tahribat\u0131n k\u0131rdakiler ve kenttekiler taraf\u0131ndan g\u00f6r\u00fclmesini de engelliyor. Oysa k\u0131r taraf\u0131na yak\u0131ndan bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, en temel tar\u0131m \u00fcr\u00fcnlerini hatta saman\u0131 bile ithal eden, d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131 bir tar\u0131msal \u00fcretim;  kent taraf\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ise kentin tarihi ve do\u011fas\u0131n\u0131n i\u011fdi\u015f edilmesi pahas\u0131na dikilen g\u00f6kdelenler, betonla\u015fma g\u00f6r\u00fcyoruz. Medyadaki tekelle\u015fme yard\u0131m\u0131yla y\u00fcr\u00fct\u00fclen alg\u0131 m\u00fchendisli\u011fi, halk\u0131n betonu ve g\u00f6kdelenleri \u201cgeli\u015fmi\u015flik\u201d, orman ve do\u011fa ya\u015fam\u0131n\u0131 ise \u201cgeri kalm\u0131\u015fl\u0131k\u201d olarak g\u00f6rmesini sa\u011fl\u0131yor. Gelinen noktada ise \u201ckendi can\u0131 yanmadan ac\u0131y\u0131 hissedemeyen bir halk ile\u201d do\u011fa m\u00fccadeleleri aras\u0131nda bir kopukluk olu\u015ftu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u00c7ok de\u011fi\u015fik eylem alanlar\u0131nda bulunup foto\u011fraf \u00e7ekip takip etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken alanlarda bir s\u00f6ylem duyuyordum \u201caman \u2019siyasi\u2019 sloganlar atmayal\u0131m arkada\u015flar\u201d uyar\u0131s\u0131. Bu s\u00f6z bana hep \u00e7ok ironik gelmi\u015ftir. Asl\u0131nda do\u011fan\u0131n gasp edilmesi ve pe\u015fke\u015f \u00e7ekilmesi eyleminin kendisi son derece siyasi bir durumdur. Yap\u0131lan bu uyar\u0131 ise tamamen politik olan bir duruma a-politik cevap verme \u00e7abas\u0131 gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor bana.  E\u011fer Siyasi \u2018erk\u2019in verdi\u011fi kararlarla do\u011fam\u0131zdan ediliyorsak (t\u00fcm karar organlar\u0131n\u0131 ellerinde tutan y\u00f6netimler \u00e7evre katliamlar\u0131na izin vermemi\u015flerse bile onu engelleyecek g\u00fc\u00e7leri mevcuttur, isterlerse bu g\u00fcc\u00fc kullan\u0131p do\u011fan\u0131n yok edilmesini engelleyebilirler) katledilirken \u2018direni\u015f alan\u0131nda bile\u2019 bu uyar\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131 nas\u0131l sindirildi\u011fimizi g\u00f6steren basit bir \u00f6rnektir. \u00d6te yandan, her m\u00fccadelenin, y\u00fckseltilen her talebin bir muhatab\u0131 olmas\u0131 gerekir. Ormans\u0131zla\u015ft\u0131rmaya kar\u015f\u0131 m\u00fccadele ediyorsan\u0131z, s\u0131rf siyasi slogan atmamak ad\u0131na, kesilip devrilen a\u011fa\u00e7lar\u0131 m\u0131 yoksa a\u011fa\u00e7 kesimini durdurmak i\u00e7in kendini a\u011fa\u00e7lara zincirleyen aktivistleri mi su\u00e7layacaks\u0131n\u0131z?<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u00d6ncelikle \u201c\u00e7evre i\u00e7in\u201d yapmak istediklerimiz en basit ifadesiyle \u015fu temel ba\u015fl\u0131klar alt\u0131nda toplanabilir: \u00e7ocuklar\u0131m\u0131zla birlikte \u2018temiz hava solumak\u2019, \u2018temiz su i\u00e7mek\u2019,  \u2018katk\u0131s\u0131z do\u011fal \u00fcr\u00fcnlerle beslenmek\u2019, \u2018depremde ba\u015f\u0131m\u0131za y\u0131k\u0131lmayacak evlerde ya\u015famak\u2019, \u2018sonraki ku\u015fa\u011fa temiz ya\u015fanabilir bir \u00e7evre b\u0131rakmak\u2019. <\/strong>Asl\u0131nda bunlar en do\u011fal haklar\u0131m\u0131z ve t\u00fcm parti mensuplar\u0131n\u0131 da yery\u00fcz\u00fcndeki herkesi de kapsayan isteklerdir bunlar. Topra\u011f\u0131na, suyuna sahip \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131, m\u00fccadele edip haklar\u0131n\u0131 arad\u0131klar\u0131 i\u00e7in polis ve jandarman\u0131n \u015fiddetine, gaz\u0131na maruz b\u0131rak\u0131lan \u00e7evreci aktivistler ve k\u00f6yl\u00fcler, bu direni\u015fleriyle sadece kendi sa\u011fl\u0131klar\u0131n\u0131n de\u011fil, gaz s\u0131kan polis ve jandarmalar\u0131n aileleri ve \u00e7ocuklar\u0131 ile duyars\u0131z halk kesimlerinin de nefesinin g\u00fcvencesidir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Koronovir\u00fcs salg\u0131n\u0131 ekoloji hareketinin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ve geli\u015fimi bak\u0131m\u0131ndan olumlu ya da olumsuz bir rol oynamakta m\u0131d\u0131r\/ oynar m\u0131? Salg\u0131n\u0131n hareketin g\u00fc\u00e7lenmesi i\u00e7in yeni olanaklar do\u011furdu ise bunlar nelerdir? \u0130\u00e7inde bulundugumuz ko\u015fullar\u0131n avantaj ve dezavantajlari nelerdir?<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Covid-19 ad\u0131 verilen vir\u00fcs\u00fcn d\u00fcnyam\u0131za katt\u0131\u011f\u0131 olumlu geli\u015fmeyi daha \u00e7ok \u00f6nemsiyorum. Vah\u015fi kapitalist sistemin do\u011fay\u0131 hunharca katletmesine bir nebze de olsa ara vermek zorunda kalmas\u0131 ve sokaklarda \u00e7e\u015fitli hayvanlar\u0131 g\u00f6rmemiz, de\u011fi\u015fik ku\u015f seslerini kapal\u0131 kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z evlerden duyabilmek umut verici, bunlar bizleri \u00e7ok mutlu etti. Tabi ki \u00f6ncelikle ba\u015fta sa\u011fl\u0131k emek\u00e7ileri olmak \u00fczere kay\u0131plar\u0131m\u0131z olduk\u00e7a \u00fcz\u00fcnt\u00fc verici hatta kahredici.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Bu kadar uzun ve belirsiz bir s\u00fcre i\u00e7in evde ya\u015fama prati\u011fini \u2018insano\u011flu\u2019 san\u0131r\u0131m ilk defa deneyimliyor. Ben bu s\u00fcrece \u0130stanbul d\u0131\u015f\u0131nda dahil oldum. Ayr\u0131ca bu s\u00fcrecin salg\u0131ndan \u00f6te yeni bir d\u00fcnya d\u00fczeni kurulma \u00e7abalar\u0131 hakk\u0131nda izledi\u011fim de\u011fi\u015fik videolardaki g\u00f6r\u00fc\u015flerde neyin nereye evrilece\u011fi y\u00f6n\u00fcnde hen\u00fcz net bir g\u00f6r\u00fc\u015fe ula\u015fm\u0131\u015f de\u011filim. (5G, \u00e7ip tak\u0131lmas\u0131, \u00fcretilecek a\u015f\u0131n\u0131n \u00f6zellikleri vs.)<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Bug\u00fcn bir gence sordum: Bu g\u00fcnlerin sonunda ne olsun istersin diye, yan\u0131t: Herkes dikkat etmeye devam etse, maske ile kalabal\u0131k yerlerde sosyal mesafe denilen mesafeyi hep devam ettirseler ke\u015fke, dedi. Ara\u00e7larda, marketlerde vs, kalabal\u0131k yerlerde insanlar \u00fcst \u00fcste yolculuk etmekten rahats\u0131z, a\u015f\u0131r\u0131 kalabal\u0131k ortamlarda al\u0131\u015f veri\u015f yapmak istemediklerini g\u00f6zlemliyorum.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\"\"<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

K\u00fcresel ekolojik kriz T\u00fcrkiye’ye ne \u015fekilde yans\u0131makta? Bug\u00fcn \u00fclkenin en \u00f6nemli ekoloji sorunlar\u0131 -\u00f6ncelik s\u0131ralamas\u0131na g\u00f6re- nelerdir?<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Ekolojik kriz deyince akl\u0131ma ilk gelen \u00f6\u011feler; toprak, hava ve su oluyor, bunlar\u0131n kalitesinin azalmas\u0131 veya kirlenmesiyle olu\u015fan dengesizlik sonucunda ekosistemi olu\u015fturan t\u00fcm canl\u0131 ve cans\u0131z organizmalar\u0131n bundan direkt etkilenmesi diyebilirim.  Topra\u011f\u0131n kirlenmesi \u00f6nce bitkilerin toprak alt\u0131 canl\u0131lar\u0131n\u0131n sonrada toprak \u00fcst\u00fc canl\u0131lar\u0131n\u0131n zamanla \u00f6lmesine hatta nesillerinin yok olmas\u0131na varan bir y\u0131k\u0131m s\u00fcreci. Bir de ormanlar\u0131n kesilmesi ve yanmas\u0131 \u00e7evrenin \u00e7\u00f6lle\u015fmesine ard\u0131ndan olu\u015fan k\u00fcresel \u0131s\u0131nmay\u0131 ekleyebilirim. A\u011fa\u00e7s\u0131z bir b\u00f6lgede f\u0131rt\u0131nalar\u0131n ne derece y\u0131k\u0131c\u0131 oldu\u011funu, a\u011fa\u00e7lar\u0131n ya\u011fmurun ve r\u00fczg\u00e2r\u0131n h\u0131z\u0131n\u0131 kesmesiyle de adeta kalkan \u015feklinde do\u011fay\u0131 korudu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Betonla\u015fan kentlerde ya\u011fmur sular\u0131, toprak taraf\u0131ndan emilip, yer alt\u0131 ve yer \u00fcst\u00fc su varl\u0131klar\u0131n\u0131 zenginle\u015ftirece\u011fi yerde, asfalt zeminlerden ya kanalizasyon giderlerine kar\u0131\u015f\u0131yor ya da do\u011frudan denize akarak tatl\u0131 su varl\u0131klar\u0131n\u0131n heba edilmesiyle noktalan\u0131yor. Asfalt\u0131n \u0131s\u0131nmas\u0131yla yayd\u0131\u011f\u0131 zehirli gazlar\u0131n havay\u0131 kirletmesi, nefes al\u0131rken teneff\u00fcs etmeye mecbur b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z zift kokusu akl\u0131ma geliyor. A\u015f\u0131r\u0131 \u00fcretim kaynakl\u0131 gaz sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131n atmosferde delik olu\u015fturmas\u0131 ve d\u00fcnyan\u0131n g\u00fcne\u015fin en zararl\u0131 \u0131\u015f\u0131nlar\u0131na maruz b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131 sayabilirim. Sular\u0131n kirlenmesi ve kaynaklar\u0131n kurutulmas\u0131 sonucu sadece insanlar\u0131n de\u011fil eko sistemdeki t\u00fcm canl\u0131lar\u0131n etkilenmesi!<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Ekoloji hareketinin bundan sonra nas\u0131l bir y\u00f6nelimi olacakt\u0131r\/olmal\u0131d\u0131r? Ne yapmal\u0131y\u0131z? Ne yapmamal\u0131y\u0131z?<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u00dclke insanlar\u0131na suyunun nas\u0131l kirlendi\u011finin, yiyeceklerinin pestisitlerle nas\u0131l zehirlendi\u011finin anlatman\u0131n bir yolunun bulunmas\u0131 laz\u0131m. Facialar sonucunda kanser hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n patlad\u0131\u011f\u0131 iller, il\u00e7eler bunun bire bir canl\u0131 \u00f6rnekleri belki de oralardan ba\u015flanmal\u0131.  Bir\u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fma var elbette ama yeterli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum yeterli olsa \u00fclkede infial olu\u015fmas\u0131 laz\u0131md\u0131. Ya da mevcut bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n topluma hangi kanallarla ula\u015ft\u0131r\u0131labilece\u011finin konu\u015fulup, yeni ara\u00e7lar\u0131n geli\u015ftirilmesi gerekiyor. \u0130nsanlar\u0131n ve di\u011fer t\u00fcm canl\u0131lar\u0131n zamanla yok olmas\u0131na yol a\u00e7acak ekolojik tahribat\u0131n boyutlar\u0131n\u0131, nedenlerini ve ni\u00e7inlerini \u00f6zellikle iktidara yak\u0131n oldu\u011fu i\u00e7in \u00fc\u00e7 maymunu oynayan halk kesimlerine kadar ula\u015ft\u0131rmak \u015fart gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n