{"id":5040,"date":"2020-06-07T20:12:19","date_gmt":"2020-06-07T17:12:19","guid":{"rendered":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/?p=5040"},"modified":"2020-06-07T21:35:14","modified_gmt":"2020-06-07T18:35:14","slug":"oktay-nalcaci-ile-soylesi-yesil-kapitalizm-kulisten-sahneye-cikmaya-hazirlaniyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/2020\/06\/07\/oktay-nalcaci-ile-soylesi-yesil-kapitalizm-kulisten-sahneye-cikmaya-hazirlaniyor\/","title":{"rendered":"Okan Nal\u00e7ac\u0131 ile s\u00f6yle\u015fi: “Ye\u015fil kapitalizm kulisten sahneye \u00e7\u0131kmaya haz\u0131rlan\u0131yor!”"},"content":{"rendered":"\n

Ye\u015fil Direni\u015f Ekoloji ve Ya\u015fam Gazetesi \u201cT\u00fcrkiye\u2019de Koronavir\u00fcs \u00d6ncesi ve Sonras\u0131 Ekoloji Hareketleri\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan s\u00f6yle\u015fileri Ka\u015f Kolektif’ten Okan Nal\u00e7ac\u0131 ile devam ediyor;<\/strong><\/p>\n\n\n\n

“Ekoloji hareketi yeni d\u00f6nemde sab\u0131rla ve y\u0131lmadan sistemi iyile\u015ftirmek de\u011fil sistemi de\u011fi\u015ftirmek \u00fczere s\u00f6ylem ve eylem b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne daha \u00e7ok vurgu yapmal\u0131. Yap\u0131lmas\u0131 gereken kendi tekil g\u00fcc\u00fcn\u00fc de\u011fil kolektif bilinci \u00f6nceleyen i\u015flevsellikleri aramak ve de\u011fi\u015fimin t\u00fcm \u00f6znelerini dikkate alarak m\u00fccadeleyi s\u00fcrd\u00fcrmektir. Bu konuda ekoloji hareketinin \u00f6n\u00fcnde \u00f6nc\u00fc bir g\u00fc\u00e7 olarak \u00f6nemli bir g\u00f6rev durmaktad\u0131r<\/strong>.”<\/p>\n\n\n\n

S\u00f6yle\u015fi: \u0130smail Aky\u0131ld\u0131z\/ 7 Haziran 2020 \/ Ye\u015fil Direni\u015f \u2013 Ekoloji ve Ya\u015fam Gazetesi<\/em><\/p>\n\n\n\n

Ye\u015fil\/Ekoloji hareketinin tarihsel birikimi hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015flerinizi merak ediyoruz? B\u00f6yle bir birikimden s\u00f6z edebilir miyiz? Eger yan\u0131t\u0131n\u0131z evet ise bug\u00fcne kadar genel bir degerlendirme yapman\u0131z m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ekoloji hareketi \u00e7ok eski bir pratik tarihine sahip de\u011fil fakat \u00e7evre\/ekoloji bilimi (felsefesi) temelinde bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda k\u00f6kleri eskiye gider. \u00d6zellikle do\u011fa (toprak, orman otlak vd) ve kullan\u0131m haklar\u0131 tanziminde ortada olan m\u00fclkiyet rejimleri i\u00e7erik olarak bu bazda ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ekoloji tarihine de aittir diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bu m\u00fclkiyet rejiminin kronolojik ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde sonu\u00e7lar\u0131 sosyo-politik olan d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc olaylar\u0131n maddi temellerini ekoloji konusunu d\u0131\u015far\u0131da tutarak teorile\u015ftirme aksakl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle bu sorunun kestirme yan\u0131t\u0131 ne yaz\u0131kt\u0131r ki 20.y\u00fczy\u0131l\u0131n son \u00e7eyre\u011finde milat buldu. Oysa insan\u0131n do\u011fa ile kurdu\u011fu ili\u015fkinin tarihi kadar eski olan bu disiplin \u00e7evre tarihinin ana kulvar\u0131 olarak teorik ve pratik ge\u00e7mi\u015fini alet ile do\u011fay\u0131 ihtiyac\u0131 i\u00e7in d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren tar\u0131m toplumlar\u0131na kadar g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor. Bu nedenle ekoloji birlikte an\u0131ld\u0131\u011f\u0131 disiplinler (mikrobiyoloji, fizik, klimotoloji vd) ile de evrilen teorik bir ge\u00e7mi\u015fi vard\u0131r. Ve ekolojik m\u00fccadelenin tarih\u00e7esi i\u00e7in de veri kayna\u011f\u0131 olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in b\u00f6yle bir birikim vard\u0131r. Pratik olarak (ya da eylemsellik olarak) ise ilk k\u00f6yl\u00fc ayaklanmas\u0131ndan Zapatista hareketine, oradan Bergama ve Gezi direni\u015fine kadar uzayan direni\u015flerin olu\u015fturdu\u011fu birikim ekopolitikan\u0131n iktidar kar\u015f\u0131s\u0131nda do\u011fan\u0131n yeniden i\u015fgal ve tahakk\u00fcm\u00fcne kar\u015f\u0131 ciddi bir birikim sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

Koronovir\u00fcs salg\u0131n\u0131 ekoloji hareketinin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ve geli\u015fimi bak\u0131m\u0131ndan olumlu ya da olumsuz bir rol oynamakta m\u0131d\u0131r\/oynar m\u0131? Salg\u0131n, hareketin g\u00fc\u00e7lenmesi i\u00e7in yeni olanaklar do\u011furdu ise bunlar nelerdir? \u0130\u00e7inde bulundu\u011fumuz ko\u015fullar\u0131n avantaj ve dezavantajlar\u0131 nelerdir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00c7ok sa\u00e7akl\u0131 bir yan\u0131t olmamas\u0131na dikkat edece\u011fim. Ama pragmatik a\u00e7\u0131dan yan\u0131tlamak kolay. \u0130\u015fte insanlar temel t\u00fcketim mallar\u0131 ile yetinip evde kald\u0131klar\u0131 i\u00e7in \u00e7evre \u00e7\u00f6k\u00fc\u015fleri yava\u015flad\u0131, hava kirlili\u011fi azald\u0131 vd arg\u00fcmanlar\u0131na ra\u011fmen bu salg\u0131nlar ile ekolojik endi\u015felerin ilintisini if\u015fa eden teorik olarak geni\u015f topluluklar\u0131 bilgilendirecek kanallar\u0131 yaratamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, ekoloji hareketi lehinedir demekten imtina edece\u011fim. Yeni normal olarak adland\u0131r\u0131lan ko\u015fullar\u0131n ekoloji hareketi a\u00e7\u0131s\u0131ndan avantajlar\u0131 de\u011fil ama dezavantajlar\u0131n\u0131 salg\u0131n \u00f6ncesi iktidar\u0131n diline pelesenk etti\u011fi, ter\u00f6rize ederek kulland\u0131\u011f\u0131 kavramlardan \u00e7\u0131karmak zor de\u011fil. Ekonomi\/politik m\u00fccadele birikimlerinin \u00fcst\u00fcnden atlayarak yeni d\u00f6nemde ko\u015fullar\u0131n ekoloji hareketlerini g\u00fc\u00e7lendirecek ko\u015fullar\u0131 yarataca\u011f\u0131na inanmakta zorluk \u00e7ekiyorum. M\u00fccadele kolektif bir birikim \u00fczerinde ve payda\u015fl\u0131k ilkeleri ile zenginle\u015ferek s\u00fcrebilir. Dikkati do\u011fadan tekrar insan\u0131n kendine sabitlenmi\u015f ve ciddi olarak \u00fcrkm\u00fc\u015f bir insan modeline “nerede kalm\u0131\u015ft\u0131k?” demek bana biraz sanc\u0131l\u0131 bir s\u00fcrecin dezavantajlar\u0131 ile bizi bekledi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcyor. \u00dcst\u00fcne \u00fcstl\u00fck \u201cye\u015fil kapitalizm\u201d kulisten sahneye \u00e7\u0131kmaya haz\u0131rlan\u0131yor. Bu salg\u0131n ekoloji ba\u015fta olmak \u00fczere sistemin \u00e7\u00fcr\u00fck y\u00fcz\u00fcn\u00fc alg\u0131layan insanlar\u0131n bu sistemden kurtulu\u015fu ger\u00e7ekle\u015ftirecek yarat\u0131c\u0131 ve kolektif \u00f6zneleri bekledi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. <\/p>\n\n\n\n

K\u00fcresel ekolojik kriz T\u00fcrkiye’ye ne \u015fekilde yans\u0131makta? Bug\u00fcn \u00fclkenin en \u00f6nemli ekoloji sorunlar\u0131 -\u00f6ncelik s\u0131ralamas\u0131na g\u00f6re- nelerdir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu soruda daha net olarak s\u00f6ylemek zorunday\u0131m ki kavramsal olarak k\u00fcresel ekolojik krizin neden sonu\u00e7 ili\u015fkisini ben ba\u015fka bir teorik \u00f6neri ile kar\u015f\u0131lamay\u0131 uygun bulanlardan\u0131m. Kapitalizmin k\u00fcresel krizinin ekonomik ve politik sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 olarak \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn kriz gibi devrevi ve a\u015f\u0131lma ihtimali oldu\u011funu kar\u015f\u0131layan bir kavramla\u015ft\u0131rma, olan\u0131 tam izah edemiyor diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Ekoloji sorunlar\u0131n\u0131n bana g\u00f6re en \u00f6nemlisi s\u0131n\u0131fsal niteli\u011fini koymad\u0131\u011f\u0131 bir sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc \u00fcretirken teorik zaafiyeti h\u00fcmanist bir \u00e7izgide dengelemeye \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131. Oysa yukar\u0131da s\u00f6yledi\u011fim gibi s\u0131n\u0131fsal e\u011filimleri denklem d\u0131\u015f\u0131na koyarsak daima pirus zaferini alk\u0131\u015flar dururuz.<\/em> Bug\u00fcne kadar nedenler \u00fczerine kafa yoran bir m\u00fccadele \u00e7e\u015fitlili\u011finden bug\u00fcn sonu\u00e7lar\u0131 \u00fczerine m\u00fccadele geli\u015ftiren bir d\u00f6nemde art\u0131k neden sonu\u00e7 ili\u015fkisini b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir metodoloji ile kolektif bir yap\u0131ya kavu\u015fturmak gerekiyor. <\/p>\n\n\n\n

Ekoloji hareketinin bundan sonra nas\u0131l bir y\u00f6nelimi olacakt\u0131r\/olmal\u0131d\u0131r? Ne yapmal\u0131y\u0131z? Ne yapmamal\u0131y\u0131z.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bir y\u00fczme havuzunun kulvarlar\u0131ndan yaln\u0131zca bir tanesi olarak ekoloji yeni d\u00f6nemde sab\u0131rla ve y\u0131lmadan sistemi iyile\u015ftirmek de\u011fil sistemi de\u011fi\u015ftirmek \u00fczere s\u00f6ylem ve eylem b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne daha \u00e7ok vurgu yapmal\u0131 diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. B\u00f6ylesi bir zorunluluk i\u00e7in tarihin topluma sundu\u011fu rol devrimci bir rold\u00fcr. Kapitalizmin g\u00f6mlek de\u011fi\u015ftirerek antogonist \u00e7eli\u015fkilerini daha ger\u00e7ek \u00f6tesi pozisyonlarda kitleleri bir ba\u015fka boyutta ill\u00fcze etmesinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7melidir. Bu da politik m\u00fccadelenin t\u00fcm payda\u015flar\u0131n\u0131n kolektif m\u00fccadelesi i\u00e7in irade g\u00f6stermesi ile olabilecektir. Yap\u0131lmas\u0131 gereken en \u00f6nemli \u015fey ise kendi tekil g\u00fcc\u00fcn\u00fc de\u011fil kolektif bilinci \u00f6nceleyen i\u015flevsellikleri aramak ve de\u011fi\u015fimin t\u00fcm \u00f6znelerini dikkate alarak m\u00fccadeleyi s\u00fcrd\u00fcrmektir. Bu konuda ekoloji hareketinin \u00f6n\u00fcnde \u00f6nc\u00fc bir g\u00fc\u00e7 olarak \u00f6nemli bir g\u00f6rev durmaktad\u0131r diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Ve bu g\u00f6revden tarihsel moment olarak sak\u0131nacak durumda da de\u011fildir. <\/p>\n\n\n\n

Eklemek istediginiz ba\u015fka bir \u015fey var m\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Eklemek istedi\u011fim yeni s\u0131n\u0131f konumlar\u0131ndaki de\u011fi\u015fimin dikkate al\u0131narak bir \u00e7izgi olu\u015fturulmas\u0131n\u0131n \u00f6nemi \u00fczerine olacak. 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n teorik verilerini iyi okumak gerekiyor. S\u0131n\u0131fsal olarak konumu kaybolan yeni proleterle\u015fme veya Antonio Negri’nin \u00f6nermesinde ifade edilen \u201c\u00e7okluk” verili m\u00fccadele alanlar\u0131 i\u00e7in yeni payda\u015flar olarak beliriyor. Yapay zeka\/teknoloji ile \u00e7\u00f6z\u00fclebilecek i\u015fler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla s\u0131n\u0131fsal zemin yok edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 bilgi toplumu i\u00e7inde g\u00fcc\u00fcn\u00fc kaybetmi\u015fti bu y\u00fczy\u0131l ise bilginin insandan yapay zekaya ge\u00e7mesi ile orta s\u0131n\u0131f\u0131n da \u201charcanabilir\u201d s\u0131n\u0131f konumuna d\u00fc\u015fece\u011fini g\u00f6steriyor. <\/p>\n\n\n\n

\u015eimdiden ki\u015fisel veri toplayarak bunu \u015fah\u0131s baz\u0131nda g\u00fcncelleyen yaz\u0131l\u0131mlar gelecekte \u201csafra\u201datm\u0131\u015f kapitalizm\u2019in (imparatorluk heveslilerinin) sermayeyi tek elde toplama sava\u015f\u0131n\u0131n ac\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 insanl\u0131\u011fa dayataca\u011f\u0131n\u0131n \u00f6rnekleri ile dolup ta\u015f\u0131yor. K\u0131saca ifade etmek gerekirse \u00e7\u00f6ken kapitalizmden de\u011fil y\u00fckselen yeni kapitalizmden s\u00f6z edilebilir<\/em>. \u00c7\u00fcnk\u00fc sistem \u00e7oklu\u011fun iradi m\u00fcdahalesi olmadan, kendili\u011finden \u00e7\u00f6kece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmek naiflik olur. Sistem \u201cmallar\u0131n serbest\u00e7e dola\u015f\u0131m\u0131” s\u00f6z konusu oldu\u011fu s\u00fcrece amfibik yarat\u0131k gibi kendini yenileyerek yoluna devam eder. Bu nedenle ekolojik hareketin kal\u0131c\u0131 olarak s\u00fcrmesi yeni politik geli\u015fmeleri iyi izlemesi ve anlamland\u0131rmas\u0131 gerekiyor diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Kendinizi kisaca tan\u0131tabilir misiniz? Bug\u00fcne kadar hangi ye\u015fil\/ekoloji hareketlerinin par\u00e7as\u0131 oldunuz?<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

1960 \u0130stanbul do\u011fumluyum. 12 Eyl\u00fcl fa\u015fist cunta d\u00f6neminde 4 sene tutuklu olarak kald\u0131m. 38 senedir Ka\u015f\u2019ta son 28 senedir de Ka\u015f\u2019a ba\u011fl\u0131 bir k\u00f6yde oturuyorum. Uzun zamand\u0131r \u00e7evre felsefesi ve Marksist sol \u00fczerine okuyup ara\u015ft\u0131rmalarda bulunuyorum. Alan savunmas\u0131 gerektiren pek \u00e7ok eylemde d\u00fc\u015f\u00fcncelerimi payla\u015farak destekte bulunmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Ka\u015f Kolektif siber bir platform olarak ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z b\u00f6lgedeki sorunlara d\u00fc\u015f\u00fcnce geli\u015ftirerek katk\u0131 sunuyor. Ben de bu platformun kurucular\u0131ndan birisi olarak \u00e7al\u0131\u015fmaktay\u0131m.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ye\u015fil Direni\u015f Ekoloji ve Ya\u015fam Gazetesi \u201cT\u00fcrkiye\u2019de Koronavir\u00fcs \u00d6ncesi ve Sonras\u0131 Ekoloji Hareketleri\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan s\u00f6yle\u015fileri Ka\u015f Kolektif’ten Okan Nal\u00e7ac\u0131<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5049,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-5040","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-soylesiler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5040","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5040"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5040\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5061,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5040\/revisions\/5061"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5049"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5040"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5040"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5040"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}