{"id":5113,"date":"2020-06-09T19:27:48","date_gmt":"2020-06-09T16:27:48","guid":{"rendered":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/?p=5113"},"modified":"2020-06-09T19:27:50","modified_gmt":"2020-06-09T16:27:50","slug":"buyuk-menderes-nehri-can-cekisiyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/2020\/06\/09\/buyuk-menderes-nehri-can-cekisiyor\/","title":{"rendered":"B\u00fcy\u00fck Menderes Nehri Can \u00c7eki\u015fiyor"},"content":{"rendered":"\n

B\u00fcy\u00fck Menderes nehri, olu\u015fan kirlilik nedeniyle adeta can \u00e7eki\u015fiyor. Kollar\u0131 ile 580 kilometre uzunlu\u011fundaki nehir Afyon, U\u015fak, Denizli ve Ayd\u0131n\u2019da kentsel ve end\u00fcstriyel at\u0131klarla kirletildi. Bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ya\u015fam\u0131n tamamen bitti\u011fi B\u00fcy\u00fck Menderes\u2019ten Bafa G\u00f6l\u00fc\u2019ne su verilmesi \u00e7evrecileri endi\u015felendirdi. B\u00fcy\u00fck Menderes \u0130nisiyatifi S\u00f6zc\u00fcs\u00fc Mustafa \u00c7all\u0131ca, \u201cMenderes kurtar\u0131labilir. Topyekun m\u00fccadele \u015fart\u201d diye konu\u015ftu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Ege’nin en b\u00fcy\u00fck akarsuyu olan B\u00fcy\u00fck Menderes nehri \u00f6l\u00fcm sa\u00e7\u0131yor. End\u00fcstriyel ve kentsel at\u0131klar\u0131n kirletti\u011fi nehrin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde su i\u00e7indeki ya\u015fam tamamen bitti.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7evrecilerin y\u0131llard\u0131r s\u00fcren isyan\u0131na ra\u011fmen nehrin kurtar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in ciddi bir proje geli\u015ftirilemedi. Son d\u00f6nemde Bafa G\u00f6l\u00fc’n\u00fcn B\u00fcy\u00fck Menderes’in sular\u0131yla takviye edilmesi \u00e7evrecileri endi\u015felendiriyor.<\/p>\n\n\n\n

580 kilometre uzunlu\u011funda<\/h2>\n\n\n\n

B\u00fcy\u00fck Menderes’in kayna\u011f\u0131n\u0131 Dinar’da K\u00fcfi \u00c7ay\u0131 U\u015fak’ta ise Banaz \u00c7ay\u0131 olu\u015fturuyor. I\u015f\u0131kl\u0131, Ad\u0131g\u00fczel ve Cindere g\u00f6llerini besleyen her iki kaynak Denizli’nin Sarayk\u00f6y il\u00e7esinde birle\u015fiyor.<\/p>\n\n\n\n

Honaz’dan gelen Sar\u0131\u00e7ay’\u0131n devam\u0131 olan \u00c7\u00fcr\u00fcks\u00fc da bu b\u00f6lgede nehrin sular\u0131na kar\u0131\u015f\u0131yor. Ayd\u0131n’\u0131n ovalar\u0131ndan ge\u00e7en nehir S\u00f6ke’de Dipburun mevkiinde Ege Denizi’ne d\u00f6k\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n

Besleyen yan kollar\u0131 ile birlikte 580 kilometre uzunlu\u011fa sahip nehrin g\u00fczerg\u00e2h\u0131nda yakla\u015f\u0131k 2,5 milyon insan ya\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Kirlilik her yerde<\/h2>\n\n\n\n

B\u00fcy\u00fck Menderes nehrindeki kirlilik U\u015fak ve Dinar’da ba\u015fl\u0131yor. U\u015fak’ta deri organize sanayi b\u00f6lgesi ve tekstil at\u0131klar\u0131 nehre kar\u0131\u015f\u0131rken Dinar’da da end\u00fcstriyel g\u0131da tesislerinin at\u0131klar\u0131 Menderes’i kirletiyor.<\/p>\n\n\n\n

Denizli’nin \u00c7ivril ve \u00c7al il\u00e7elerinde meyve suyu fabrikalar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra kentsel at\u0131klar da nehre kar\u0131\u015f\u0131yor. Kent merkezinde evsel at\u0131klar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 ile organize sanayi b\u00f6lgesi d\u0131\u015f\u0131nda kalan tekstil tesislerine ait boyahanelerin at\u0131klar\u0131 do\u011frudan Menderes’i besleyen \u00c7\u00fcr\u00fcksu’ya b\u0131rak\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Sarayk\u00f6y’\u00fcn kentsel ve end\u00fcstriyel at\u0131klar\u0131, Ayd\u0131n’da zeytin i\u015fleme fabrikalar\u0131 ile reenjeksiyon yapmayan jeotermal enerji tesisleri at\u0131k sular\u0131 B\u00fcy\u00fck Menderes nehrine b\u0131rak\u0131l\u0131yor. Nehrin uzunlu\u011fu boyunca tar\u0131msal at\u0131klar da en \u00f6nemli kirleticilerden biri olarak g\u00f6steriliyor.<\/p>\n\n\n\n

Sucul hayat tamamen bitti<\/h2>\n\n\n\n

B\u00fcy\u00fck Menderes nehri \u00fczerindeki kirlilik su i\u00e7indeki hayat\u0131 da b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde bitirdi. Ad\u0131g\u00fczel, Cindere ve I\u015f\u0131kl\u0131 g\u00f6lleri i\u00e7in tehlike her ge\u00e7en g\u00fcn artarken buradaki sucul ya\u015fam da kirlilikten etkilendi.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6zellikle Sarayk\u00f6y’de kirlili\u011fin en \u00fcst seviyeye \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 nehirde S\u00f6ke’ye kadar olan b\u00f6l\u00fcmde ya\u015fam tamamen sona erdi. S\u00f6ke’de temiz sular\u0131n kar\u0131\u015fmas\u0131 ile kirlili\u011fi seyrelen nehirde yay\u0131n, sazan ve y\u0131lan bal\u0131\u011f\u0131 pop\u00fclasyonlar\u0131na rastlansa da say\u0131lar\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Bir d\u00f6nem kerevitin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 nehirde bu t\u00fcr tamamen ortadan kayboldu. Zaman zaman hem nehrin kendisinde hem de yan kollar\u0131nda toplu bal\u0131k \u00f6l\u00fcmlerine tan\u0131k olundu.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Toplu bal\u0131k \u00f6l\u00fcm\u00fc ya\u015fand\u0131, \u00fcreticiler isyan etti<\/h2>\n\n\n\n

Dinar’dan gelen suyun g\u00fczergah\u0131 \u00fczerindeki G\u00f6kg\u00f6l’de ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131llarda toplu bal\u0131k \u00f6l\u00fcmleri ya\u015fand\u0131. Alabal\u0131k ve somon yeti\u015ftiricili\u011finin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 alanda at\u0131k sular\u0131n nehre kar\u0131\u015fmas\u0131yla milyonlarca bal\u0131k \u00f6ld\u00fc, sekt\u00f6r\u00fcn ekonomisi b\u00fcy\u00fck zarar g\u00f6rd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

Alabal\u0131k \u00fcreticisi Yasin \u00d6zpek ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131llarda kirlilik nedeniyle 5 milyon bal\u0131k kaybetti\u011fini belirterek, \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:<\/p>\n\n\n\n

* Kayna\u011f\u0131nda i\u00e7ilebilir nitelikte temiz ve g\u00fczel olan su Dinar’\u0131 ge\u00e7tikten sonra le\u015f gibi ak\u0131yor.  Buradaki end\u00fcstriyel tesisler zaman zaman at\u0131k sular\u0131n\u0131 ar\u0131tmadan b\u0131rak\u0131yor. B\u00f6yle durumlarda nehir t\u00fcm \u00f6zelli\u011fini kaybediyor, simsiyah bir su ak\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Afyon \u0130l \u00c7evre M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc bu konuda duyars\u0131z kal\u0131yor. G\u00f6rmezden geliyor. Bu durum her zaman ya\u015fanm\u0131yor ama firmalar at\u0131k sular\u0131n\u0131 \u00f6zellikle hafta sonlar\u0131 nehre b\u0131rak\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7all\u0131ca: Denizli at\u0131k suyunun y\u00fczde 40’\u0131 Menderes Nehri’ne ak\u0131yor<\/h2>\n\n\n\n

B\u00fcy\u00fck Menderes \u0130nisiyatifi S\u00f6zc\u00fcs\u00fc Mustafa \u00c7all\u0131ca S\u00d6ZC\u00dc’ye yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada nehrin her kesiminde at\u0131\u011fa maruz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, \u015fu ifadeleri kulland\u0131:<\/p>\n\n\n\n

* Kanalizasyon at\u0131klar\u0131, di\u011fer evsel at\u0131klar, end\u00fcstriyel ve tar\u0131msal at\u0131klar B\u00fcy\u00fck Menderes nehrini hi\u00e7 durmaks\u0131z\u0131n kirletiyor. Belediyeler de bu konuda sorumlu.<\/p>\n\n\n\n

* Denizli genelinde y\u00fczde 95 kanalizasyon hizmeti oldu\u011fu halde ar\u0131tma tesisleri ancak y\u00fczde 55’lik b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc ar\u0131t\u0131yor. Kalan y\u00fczde 40’l\u0131k b\u00f6l\u00fcm do\u011frudan nehre ak\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

* Bunun d\u0131\u015f\u0131nda ar\u0131tma tesisi bulunmayan \u00e7ok say\u0131da tekstil i\u015fletmesi at\u0131klar\u0131n\u0131 nehre b\u0131rak\u0131yor. Belediyelere ve \u00f6zellikle bakanl\u0131\u011fa b\u00fcy\u00fck g\u00f6rev d\u00fc\u015f\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

“B\u00fcy\u00fck menderes can \u00e7eki\u015fiyor”<\/h2>\n\n\n\n

B\u00fcy\u00fck Menderes’i olu\u015fturan iki kolun Sarayk\u00f6y’de birle\u015fmesinden sonra kirlili\u011fin hat safhaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen \u00c7all\u0131ca, \u201cDenizli’den sonra da kirleticiler devam ediyor. Sarayk\u00f6y’deki end\u00fcstriyel tesisler ve santraller de at\u0131k sular\u0131n\u0131 nehre b\u0131rak\u0131yor. B\u00fcy\u00fck Menderes nehri can \u00e7eki\u015fiyor. \u00d6ld\u00fc \u00f6lecek. T\u00fcm bunlara ra\u011fmen bu kirli su ile tar\u0131msal sulama yap\u0131l\u0131yor. Bu su asla tar\u0131msal sulamada kullan\u0131lmamal\u0131\u201d<\/em> ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n\n\n\n

“Seferberlik ilan edilmeli”<\/h2>\n\n\n\n

Nehrin uzun vadeli bir proje ile kurtar\u0131labilece\u011fini s\u00f6yleyen \u00c7all\u0131ca, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n\n\n\n

* Menderes kurtar\u0131labilir. Seferberlik ilan etmek gerekiyor. Daha \u00f6nce Afyon, U\u015fak, Denizli ve Ayd\u0131n’da \u00e7evreciler duyarl\u0131l\u0131k g\u00f6sterdi ama yetkililer a\u00e7\u0131klad\u0131klar\u0131 projeleri hayata ge\u00e7irmedi. Kirleticilerin bir par\u00e7as\u0131 da belediyeler oldu\u011fu i\u00e7in ilerleme olmuyor.<\/p>\n\n\n\n

* Ciddi bir ad\u0131m at\u0131lmamas\u0131 bizleri \u00fcz\u00fcyor. Zaman zaman il \u00e7evre m\u00fcd\u00fcrl\u00fcklerine dilek\u00e7e ile ba\u015fvuruyoruz. Kirleticiler belli. Ar\u0131tma tesisi sahibi olanlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 maliyet nedeniyle tesislerini kullanm\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

* Bafa G\u00f6l\u00fc’n\u00fc de B\u00fcy\u00fck Menderes’ten takviye etmeye ba\u015flad\u0131lar. Siz oray\u0131 kirli su ile takviye ederseniz oradaki ya\u015fam\u0131 da bitirirsiniz. Denize d\u00f6k\u00fclene kadar her b\u00f6lgede kirlilik var.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Sarayk\u00f6y’e ar\u0131tma tesisi<\/h2>\n\n\n\n

Di\u011fer yandan Denizli B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediye Ba\u015fkan\u0131 Osman Zolan, Sarayk\u00f6y’e yapt\u0131klar\u0131 ar\u0131tma tesisinin bir ay i\u00e7inde tamamlanaca\u011f\u0131n\u0131 ve hizmete a\u00e7\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 duyurdu.<\/p>\n\n\n\n

\u0130l\u00e7enin at\u0131k sular\u0131n\u0131 kontrols\u00fcz bir \u015fekilde B\u00fcy\u00fck Menderes nehrine b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Zolan, \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:<\/p>\n\n\n\n

* B\u00fcy\u00fck\u015fehir olduktan sonra il\u00e7e yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131rd\u0131k. Ac\u0131payam, Tavas ve Kale’de ar\u0131tma tesislerini bitirdik. Sarayk\u00f6y’de bir ay i\u00e7inde tamamlanacak. Art\u0131k at\u0131k sular ar\u0131t\u0131ld\u0131ktan sonra Menderes’e verilecek.<\/p>\n\n\n\n

* 2004 y\u0131l\u0131nda Denizli’de bir tane bile ar\u0131tma tesisi yoktu. T\u00fcm kanalizasyon Menderes’e gidiyordu.  Her il\u00e7emizin at\u0131k suyunun ar\u0131t\u0131lmas\u0131n\u0131 istiyoruz. \u00c7al b\u00f6lgesine de ar\u0131tma tesisi yap\u0131lacak.<\/p>\n\n\n\n

* 15 y\u0131l \u00f6nce bir kabulleni\u015f, \u00e7aresizlik vard\u0131. Art\u0131k bu durumda de\u011filiz. Do\u011fam\u0131z i\u00e7in ne gerekiyorsa yapaca\u011f\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

Kaynak: <\/strong>S\u00f6zc\u00fc<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

B\u00fcy\u00fck Menderes nehri, olu\u015fan kirlilik nedeniyle adeta can \u00e7eki\u015fiyor. Kollar\u0131 ile 580 kilometre uzunlu\u011fundaki nehir Afyon, U\u015fak, Denizli ve Ayd\u0131n\u2019da<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5119,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-5113","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-eco-news"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5113","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5113"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5113\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5120,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5113\/revisions\/5120"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5119"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5113"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5113"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5113"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}