{"id":5326,"date":"2020-06-22T01:47:40","date_gmt":"2020-06-21T22:47:40","guid":{"rendered":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/?p=5326"},"modified":"2020-06-23T03:40:01","modified_gmt":"2020-06-23T00:40:01","slug":"hayvan-ozgurluk-insiyatifi-hoi-sorularimiza-toplu-yanit-verdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/2020\/06\/22\/hayvan-ozgurluk-insiyatifi-hoi-sorularimiza-toplu-yanit-verdi\/","title":{"rendered":"Hayvan \u00d6zg\u00fcrl\u00fck \u0130nsiyatifi (H\u00d6\u0130) sorular\u0131m\u0131za yan\u0131t verdi: &#8220;B\u00fct\u00fcn \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fcklerin hayvan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile y\u00fczle\u015fmesi gerekiyor!&#8221;"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ye\u015fil Direni\u015f Ekoloji ve Ya\u015fam Gazetesi \u201cT\u00fcrkiye\u2019de Koronavir\u00fcs \u00d6ncesi ve Sonras\u0131 Ekoloji Hareketleri\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan s\u00f6yle\u015fileri&nbsp;<strong>Hayvan \u00d6zg\u00fcrl\u00fck \u0130nsiyatifi (H\u00d6\u0130)<\/strong><\/strong> <strong>grubu ile devam ediyor:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;Ekolojiye tek bir noktadan bakmak b\u00fcy\u00fck bir hata olur. Do\u011fa hayvan ve insan bir b\u00fct\u00fcnd\u00fcr ve hepsine b\u00fct\u00fcnsel bakmak gerekir. Do\u011fay\u0131 koruyamazsak insan ve hayvan olumsuz etkilenir. \u0130nsan ve hayvan\u0131 da kendi ya\u015fam alanlar\u0131nda \u00f6zg\u00fcr b\u0131rakmaz, alanlar\u0131na m\u00fcdahale edersek ekolojiyi bozmu\u015f oluruz. \u0130nsan\u0131 dil, din, \u0131rk, cinsiyet olarak ay\u0131ramay\u0131z. \u00d6rne\u011fin lgbti+ bir bireye heteronormatif kal\u0131plar dayat\u0131l\u0131rsa bu ekolojiye ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Bir siyahi ki\u015fiye yap\u0131lan ayr\u0131mc\u0131l\u0131k da ayn\u0131 \u015fekilde ekolojiye z\u0131t d\u00fc\u015fmektedir. Hayvanlar\u0131 kafeslere koymak, onlar\u0131 ya\u015fam alanlar\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131rmak, insana ve hayvana yap\u0131lan taciz tecav\u00fcz ve \u015fiddet ekolojiye ayk\u0131r\u0131 durumlard\u0131r. Bir b\u00fct\u00fcn olarak insan\u0131n durup d\u00fc\u015f\u00fcnmesi ve vegan olmas\u0131 gerekmektedir ki ekolojiyi, hayat\u0131 koruyabilelim.&#8221;&nbsp; <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;Do\u011faya, bitkilere, ormanlara, su kaynaklar\u0131na, topra\u011fa, havaya k\u0131sacas\u0131 ekosisteme b\u00fcy\u00fck oranda zarar veren yegane \u015fey, hayvan kullan\u0131m\u0131 ve hayvanc\u0131l\u0131kt\u0131r.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;Nas\u0131l ki solun vakti zaman\u0131nda ekoloji, feminizm ve e\u015fcinsel hareketle y\u00fczle\u015fmesi gereksinimi oldu\u011fu gibi, kendini \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve adalet \u015fiar\u0131yla var eden b\u00fct\u00fcn \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fcklerin de hayvan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile y\u00fczle\u015fmesi gerekiyor.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;Salg\u0131n\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fctr\u00fcc\u00fc bir avantaj\u0131ndan bahsedecek olursak, ekolojik harekette, veganl\u0131\u011f\u0131n, hareketin oda\u011f\u0131na giren bir siyaset olarak ele al\u0131nmaya ba\u015flanmas\u0131n\u0131 bekliyoruz.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;\u0130nsan ya\u015fam hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc do\u011fa-hayvan ya\u015fam hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeden savunmal\u0131y\u0131z.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;Hayvan kan\u0131yla bo\u011fulmakta olan d\u00fcnyada hepimiz i\u00e7in adaleti sa\u011flayabilmek, hayvan katliam ve kullan\u0131m\u0131n\u0131 derhal terk etmekten, bu kan\u0131 ve k\u00f6leli\u011fi bitirmekten ge\u00e7iyor.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">  <em><strong>Not:<\/strong><\/em> Gruptan 4 ki\u015fiye bireysel olarak y\u00f6neltti\u011fimiz sorulara H\u00d6\u0130 toplu olarak yan\u0131t vermeyi tercih etti<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>S\u00f6yle\u015fi: \u0130smail Aky\u0131ld\u0131z \/ 22 Haziran 2020 \/ Ye\u015fil Direni\u015f \u2013 Ekoloji ve Ya\u015fam Gazetesi<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"960\" height=\"720\" src=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/001.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5339\" srcset=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/001.jpg 960w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/001-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/001-768x576.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 960px) 100vw, 960px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ye\u015fil\/Ekoloji hareketinin tarihsel birikimi hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015flerinizi merak ediyoruz? B\u00f6yle bir birikimden s\u00f6z edebilir miyiz? E\u011fer yan\u0131t\u0131n\u0131z evet ise bug\u00fcne kadar genel bir de\u011ferlendirme yapman\u0131z m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d6ncesini yaz\u0131l\u0131 metinlerden okuduklar\u0131m\u0131z\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda, T\u00fcrkiye&#8217;de ekolojik hareketin seslerini, bizim de kulaklar\u0131m\u0131z tahakk\u00fcm kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ve aktivizme delinmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 y\u0131llar olan 2010 ve sonras\u0131nda, <strong>&#8220;Karadeniz \u0130syandad\u0131r&#8221;<\/strong>, <strong>&#8220;K\u00fcresel Eylem Grubu&#8221;<\/strong>, <strong>&#8220;Suyun Ticarile\u015ftirilmesine Hay\u0131r Platformu&#8221;<\/strong>, <strong>&#8220;Kuzey Ormanlar\u0131 Savunmas\u0131&#8221; <\/strong>gibi olu\u015fumlar\u0131n\u0131n aktivizmleri ile duymaya ba\u015flad\u0131k.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">HES ve baraj kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinden yerellerde &#8220;ye\u015feren&#8221; direni\u015flerin, ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131n talan\u0131na kar\u015f\u0131 koyu\u015funu izledik. T\u00fcrkiye\u2019nin bir\u00e7ok yerinde dereye, ormana, a\u011faca sahip \u00e7\u0131kan direni\u015fler g\u00f6rd\u00fck. K\u0131rsal alanlarda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz direni\u015f ruhu, sonras\u0131nda \u015fehirdeki &#8220;\u00fc\u00e7 be\u015f a\u011fa\u00e7&#8221; meselesiyle kar\u015f\u0131m\u0131za Gezi olarak \u00e7\u0131kt\u0131. Bu anlamda pratikler bir di\u011ferine g\u00fc\u00e7 verdi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d6te yandan ekolojik harekete hayvan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7inden de bakmay\u0131 ihmal etmedik.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;Hayvan yeti\u015ftiricili\u011fi&#8221; devasa boyutlarda karasal alan, enerji, g\u0131da ve su kullan\u0131m\u0131n gereksinim duymaktad\u0131r. Hayvan kaynakl\u0131 end\u00fcstrilerin hava ve su kirletmedeki rol\u00fc ciddi derecededir. Amerika Birle\u015fik Devletleri&#8217;ndeki b\u00fct\u00fcn tar\u0131m alanlar\u0131n\u0131n y\u00fczde 80&#8217;inin &#8220;hayvan yeti\u015ftirmek&#8221; i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde, ekoloji ve hayvan kullan\u0131m\u0131 aras\u0131ndaki bu ba\u011flant\u0131y\u0131 ke\u015ffetmek, ekolojistler i\u00e7in zor olmayacakt\u0131.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gelgelelim ekolojist harekette; kapitalizme, h\u00fck\u00fcmetlerin \u00e7evre ve enerji politikalar\u0131na, petrol-gaz-madencilik \u015firketlerinin insan haklar ihlallerine ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine olan olumsuz katk\u0131s\u0131na, neoliberal politikalara, erkek egemenli\u011fine, militarizme, do\u011frudan olmayan demokrasiye, otoriter-tahakk\u00fcmc\u00fc yap\u0131lara ve i\u00e7indeki canl\u0131larla gezegeni tehdit eden ya da bunlara y\u00f6nelik tahakk\u00fcm i\u00e7inde olan nice unsura kar\u015f\u0131tl\u0131k y\u00fcksek sesle dillendirilirken, yery\u00fcz\u00fcn\u00fc ya\u015fanmaz hale getirmekte listenin en ba\u015flar\u0131nda yer alan ve hissedebilir canl\u0131lar olan hayvanlar\u0131n do\u011fu\u015ftan gelen v\u00fccut dokunulmazl\u0131klar\u0131n\u0131 do\u011frudan ihlal ederek onlara \u015fiddet ve tahakk\u00fcm uygulayarak metala\u015ft\u0131ran hayvan kullan\u0131m\u0131 prati\u011fine kar\u015f\u0131 kuvvetli bir ses i\u015fitmemi\u015f olmak hayvan \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fcleri olarak bize tutarl\u0131 gelmi\u015f bir edim olarak yans\u0131mad\u0131.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nas\u0131l ki solun vakti zaman\u0131nda ekoloji, feminizm ve e\u015fcinsel hareketle y\u00fczle\u015fmesi gereksinimi oldu\u011fu gibi, kendini \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve adalet \u015fiar\u0131yla var eden b\u00fct\u00fcn \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fcklerin de hayvan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile y\u00fczle\u015fmesi gerekiyor. B\u00f6ylesi bir y\u00fczle\u015fme neticesinde daha zengin ve derinlemesine teori ve pratiklerin ortaya \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 bekliyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Koronovir\u00fcs salg\u0131n\u0131 ekoloji hareketinin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ve geli\u015fimi bak\u0131m\u0131ndan olumlu ya da olumsuz bir rol oynamakta m\u0131d\u0131r\/ oynar m\u0131? Salg\u0131n\u0131n hareketin g\u00fc\u00e7lenmesi i\u00e7in yeni olanaklar do\u011furdu ise bunlar nelerdir? \u0130\u00e7inde bulundugumuz ko\u015fullar\u0131n avantaj ve dezavantajlari nelerdir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn gelece\u011fi ve insan hayat\u0131n\u0131n devam\u0131 noktas\u0131nda, hayvan meselesininin bundan b\u00f6yle -salg\u0131n s\u00fcrecinin olu\u015fturdu\u011fu \u015fok bak\u0131m\u0131ndan- insanlar nezdinde &#8220;\u00fczerine daha \u00e7ok kafa yorulacak&#8221; \u015fekilde; ekloloji hareketlerinde ise daha y\u00fcksek sesle g\u00fcndeme gelmesini bekliyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hayli insan\u0131n yeni tip koronavir\u00fcs salg\u0131n\u0131 \u00f6ncesinde pandemilerin \u00e7o\u011funlu\u011funun hayvan kaynakl\u0131 oldu\u011fu bilgisine sahip olmad\u0131\u011f\u0131na dair fikrimiz varken, mevcut s\u00fcre\u00e7te naveganlar\u0131n, \u00c7in&#8217;deki &#8220;yaban hayvan pazarlar\u0131&#8221;n\u0131n kapat\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde taleplerini i\u015fitir olduk. Bu taleplerin, pek tabii ki, i\u015fin ucunun insan menfaatine dokunmas\u0131 hasebiyle g\u00fcndeme geldi\u011fi a\u015fikar olsa da, b\u00fct\u00fcn bu s\u00fcre\u00e7, genelin g\u00f6z\u00fcnde hayvanlar ile olan ili\u015fkimizi g\u00f6zden ge\u00e7irmemiz a\u00e7\u0131s\u0131ndan dikkat \u00e7ekici bir niteli\u011fe sahip olmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Viral ya da bakteriyel, bir sonraki \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc patojen kuvvetle muhtemel yine hayvan kullan\u0131m\u0131 kaynakl\u0131 olacak ve bunun sonucunda k\u00f6le etti\u011fimiz, \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz hayvanlara ya\u015fatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu deneyimlerin bir sonucu olarak y\u00fcz binler ile, milyonlarla ifade edilecek say\u0131da insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc izleyece\u011fiz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hayvanlar ile olan ili\u015fkimizde, onlar\u0131 v\u00fccutlar\u0131na dokunma hakk\u0131m\u0131z\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 birer birey olarak g\u00f6rmemiz, bizler i\u00e7in her daim etik bir mesele olmu\u015fken, bundan b\u00f6yle, konunun etik noktas\u0131ya ilgilenmeyen ki\u015filer i\u00e7in insanl\u0131\u011f\u0131n devam\u0131 bak\u0131m\u0131ndan bir hayatta kalma konusu olarak okunabilecek. \u0130nsanlar\u0131n vegan olmas\u0131ndaki temel &#8220;menfaat&#8221;, sinir sistemi olan hissedebilir canl\u0131lar\u0131n kullan\u0131lmamas\u0131 \u00fczerinden o hayvanlara d\u00f6n\u00fck iken; veganl\u0131\u011f\u0131n sa\u011fl\u0131k ve ekoloji gibi alanlardaki pozitif etkileri vegan olman\u0131n olumlu getirileri olarak g\u00f6r\u00fclebilmektedir. \u015eimdi bu pozitif etkilere bir de &#8220;pandemi&#8221; unsuru eklenebilecek.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Salg\u0131n\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fctr\u00fcc\u00fc bir avantaj\u0131ndan bahsedecek olursak, ekolojik harekette, veganl\u0131\u011f\u0131n, hareketin oda\u011f\u0131na giren bir siyaset olarak ele al\u0131nmaya ba\u015flanmas\u0131n\u0131 bekliyoruz.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/011-1024x768.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5343\" srcset=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/011-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/011-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/011-768x576.jpg 768w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/011-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/011.jpg 1600w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>K\u00fcresel ekolojik kriz T\u00fcrkiye&#8217;ye ne \u015fekilde yans\u0131makta? Bug\u00fcn \u00fclkenin en \u00f6nemli ekoloji sorunlar\u0131 -\u00f6ncelik s\u0131ralamas\u0131na g\u00f6re- nelerdir?&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130nsan kaynakl\u0131 ortaya \u00e7\u0131kan ekolojik kriz, do\u011fay\u0131, hayvanlar\u0131 ve sonunda insanlar\u0131 en k\u00f6t\u00fc bi\u00e7imde etkilemektedir. T\u00fcrkiye ekonomisi betona dayal\u0131 bir ekonomi olarak y\u00fcr\u00fct\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131rken, daha fazla &#8220;geli\u015fme&#8221; ad\u0131na yap\u0131lan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc k\u00f6pr\u00fc, barajlar, termik santraller, yap\u0131lmak istenilen b\u00f6lgenin do\u011fas\u0131n\u0131 yok ediyor ve o b\u00f6lgede ya\u015fayan hayvanlar\u0131n \u00f6lmesine, hayatta kalanlar\u0131n ise ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131 terk etmesine sebep oluyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ya\u015fam alanlar\u0131 olan ormanlar\u0131n talan edilmesiyle &#8220;\u015fehre inen&#8221; hayvanlar\u0131n g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri haber oluyorken, ormanlar\u0131n katledilmesi &#8220;medeniyetin&#8221; s\u0131radan bir edimi olarak g\u00f6steriliyor. Neden-sonu\u00e7 ili\u015fkisinin basit mant\u0131\u011f\u0131n\u0131n kurulamad\u0131\u011f\u0131 bu durumlarda, evleri yok edilen hayvanlar\u0131n ya\u015famaya devam edebilmek i\u00e7in hareket ediyor olu\u015fu, anaak\u0131m medya \u00fczerinden yans\u0131t\u0131lan &#8220;endi\u015fe verici&#8221; alg\u0131s\u0131ndan \u00f6tede, &#8220;tahribat hayvanlar\u0131n dengesini bozdu&#8221; \u00fczerinden bir g\u00f6\u00e7 durumu olarak okunmal\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Do\u011fan\u0131n ikinci plana at\u0131lmas\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck sebeplerinden biri de tar\u0131ma \u00f6nem verilmemesidir. \u00c7ift\u00e7ilerin yeterli deste\u011fi alamamalar\u0131 sonucu tar\u0131m arazilerini emlak arazilerine \u00e7evirmesi betonla\u015fmay\u0131 desteklemi\u015ftir. Halihaz\u0131rda t\u00fcm d\u00fcnyada tar\u0131ma elveri\u015fli binlerce d\u00f6n\u00fcm araziye &#8220;hayvan \u00fcretme \u00e7iftli\u011fi&#8221;, &#8220;s\u00fct \u00e7iftli\u011fi&#8221;, &#8220;tavuk \u00e7iftli\u011fi&#8221; ve mezbahalar yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Hayvanlar\u0131 g\u0131da, giysi, ara\u00e7, ila\u00e7, denek olarak g\u00f6rmek zaten ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na sorun ve \u015fiddet iken bu &#8220;\u00e7iftliklerin&#8221; do\u011faya verdi\u011fi zarar ciddi olarak konu\u015fulmam\u0131\u015ft\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;\u00c7iftliklerde&#8221; ve mezbahalarda kullan\u0131lan su miktar\u0131, tar\u0131m i\u00e7in kullan\u0131lan su miktar\u0131ndan kat ve kat daha fazlad\u0131r. Hayvanlar\u0131n idrarlar\u0131, d\u0131\u015fk\u0131lar\u0131 ve kanlar\u0131, sular\u0131 ve topra\u011f\u0131 bitirmekte, ineklerin \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 metan gaz\u0131 ise k\u00fcresel \u0131s\u0131nmay\u0131 etkileyen en b\u00fcy\u00fck etkenlerden biri&nbsp; olmakta.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">OUR WORLD IN DATA&#8217;n\u0131n en son raporuna g\u00f6re, canl\u0131 hayvan yeti\u015ftiricili\u011finin d\u00fcnyada kaplad\u0131\u011f\u0131 alan -hem yeti\u015ftirmek hem de hayvanlar\u0131 beslemek i\u00e7in kullan\u0131lan tar\u0131msal alanlar\u0131n toplam\u0131- Kuzey Amerika, Orta Amerika ve Do\u011fu Amerika\u2019n\u0131n toplam karasal alan\u0131na e\u015fit oldu\u011fu belirtiliyor. Can al\u0131c\u0131 k\u0131s\u0131m ise, bu toplam alan\u0131n d\u00fcnya \u00fczerindeki ya\u015fanabilir toplam alan\u0131n yar\u0131s\u0131na e\u015fit olmas\u0131d\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tar\u0131ma, do\u011fa&#8217;ya \u00f6nem vermek daha fazla ya\u015fam alan\u0131, a\u00e7l\u0131\u011f\u0131n ortadan kalkmas\u0131, daha az su kullan\u0131m\u0131, daha fazla hayvan\u0131n huzurla ya\u015famas\u0131, daha temiz havaya ula\u015fmam\u0131z \u00fczerinden bize daha adaletli ve mutlu bir d\u00fcnya tahayy\u00fcl ettiriyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ekoloji hareketinin bundan sonra nas\u0131l bir y\u00f6nelimi olacakt\u0131r\/olmal\u0131d\u0131r? Ne yapmal\u0131y\u0131z? Ne yapmamal\u0131y\u0131z?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ekolojik hareketin, hayvan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc meselesini, k\u00fclt\u00fcrel al\u0131\u015fkanl\u0131klardan \u00f6tede, t\u00fcrc\u00fc, insan-merkezci dogmalara meydan okuyan bir devrimsellikle, bir &#8220;zevkler renkler&#8221; konusu ya da hayvanlar\u0131n k\u00f6lele\u015ftirilmesinin soslanarak s\u00fcregitmesinden taraf olan hayvan refah\u0131 ak\u0131m\u0131ndan uzakta, i\u00e7indeki b\u00fct\u00fcn unsurlar\u0131yla s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir adaletli ve \u00f6zg\u00fcr ba\u015fka bir gezegenin m\u00fcmk\u00fcn olu\u015funun ger\u00e7ekli\u011finde, yery\u00fcz\u00fcndeki en hareketli ve b\u00fcy\u00fck siyasi \u00f6neme haiz g\u00f6rece yeni \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hareketlerinden biri olarak okumas\u0131n\u0131 ve oda\u011f\u0131na almas\u0131n\u0131 bekliyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Do\u011faya, bitkilere, ormanlara, su kaynaklar\u0131na, topra\u011fa, havaya k\u0131sacas\u0131 ekosisteme b\u00fcy\u00fck oranda zarar veren yegane \u015fey, hayvan kullan\u0131m\u0131 ve hayvanc\u0131l\u0131kt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130nsan kaynakl\u0131 t\u00fcrler aras\u0131 adaletsizli\u011fin, a\u00e7l\u0131\u011f\u0131n en b\u00fcy\u00fck nedeni bir kuzunun-koyunun-ke\u00e7inin-ine\u011fin&#8230; ya\u015fam hakk\u0131na kay\u0131ts\u0131z kal\u0131nmas\u0131yla desteklenen\/finanse edilen hayvan end\u00fcstrisi, hayvan \u00e7iftlikleri, ufak ya da b\u00fcy\u00fck fabrika ya da k\u0131rsal farketmeksizin hayvanc\u0131l\u0131kt\u0131r. Hayvan end\u00fcstrisi ve hayvan \u00e7iftliklerindeki s\u00f6m\u00fcr\u00fc-cinayet gelene\u011finin kayna\u011f\u0131-modeli ise, insan\u0131n hayvana ilk m\u0131zra\u011f\u0131 saplamas\u0131ndan g\u00f6\u00e7ebe hayata, g\u00f6\u00e7ebe hayattan yerle\u015fik ya\u015fama ge\u00e7i\u015f s\u00fcre\u00e7lerinin tamam\u0131nda, hayvanlar\u0131 kendisinin hizmet\u00e7isi, k\u00f6lesi, kullanabilece\u011fi bir kaynak\/meta olarak g\u00f6rmesi \u015feklindeki t\u00fcrc\u00fc alg\u0131 ve bu alg\u0131n\u0131n olu\u015fturdu\u011fu eylemlerdir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130nsanlar\u0131n hayvan kullan\u0131m\u0131 ve hayvanlar\u0131n&nbsp; \u00f6ld\u00fcr\u00fclmelerine dayal\u0131 ya\u015famlar\u0131yla destekledikleri hayvan end\u00fcstrisi, hayvan \u00e7iftlikleri suni d\u00f6llenme denilen uygulamayla her y\u0131l 150 milyara yak\u0131n hayvan\u0131 \u00f6ld\u00fcrmek i\u00e7in d\u00fcnyaya getirip bu hayvanlar\u0131n yem ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in, her g\u00fcn 1 kilogram hayvan bedeni i\u00e7in 60 metre kare orman\u0131 katledip buralara hayvanlara yedirece\u011fi bitkileri ekiyor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yani her g\u00fcn 1 kilogram hayvan cesedi \u00fcretimi i\u00e7in 60 metrekare orman katlediliyor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Afrika&#8217;daki tar\u0131ma elveri\u015fli arazileri olan devletler kendi insanlar\u0131 a\u00e7l\u0131ktan \u00f6l\u00fcrken tarlalar\u0131nda yeti\u015ftirdikleri tah\u0131llar\u0131 Avrupa, Amerika ve d\u00fcnyan\u0131n di\u011fer \u00fclkelerindeki hayvan \u00e7iftliklerine sat\u0131yor.&nbsp; Yani hayvan kullan\u0131m\u0131 \u00fczerinden insan haklar\u0131 devletler taraf\u0131ndan hi\u00e7e say\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Her y\u0131l devletlerin &#8220;ekonomi&#8221; ad\u0131 alt\u0131nda insanlar\u0131n damak zevki i\u00e7in katletti\u011fi milyarlarca hayvan\u0131n sera etkisi yaratan gaz\u0131 k\u00fcresel iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin ciddi oranda sebeplerinden bir tanesi olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hayvan end\u00fcstrisinin, hayvan \u00e7iftliklerinin bir y\u0131lda t\u00fcketti\u011fi bitkilerin, a\u00e7l\u0131kla m\u00fccadelede kullan\u0131lmas\u0131 durumunda d\u00fcnyada a\u00e7 insan kalmayaca\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. D\u00fcnyada &#8220;k\u0131tl\u0131k&#8221; de\u011fil, kaynaklar\u0131n yanl\u0131\u015f\/adaletsiz kullan\u0131m\u0131 neticesinde a\u00e7l\u0131k oldu\u011funu biliyoruz. D\u00fcnyada \u00fcretilen &#8220;g\u0131da&#8221;n\u0131n \u00fc\u00e7te birinin \u00e7\u00f6pe gitti\u011fi bir ger\u00e7eklikte ya\u015f\u0131yoruz.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u00fcnyan\u0131n ekolojik dengesinin en \u00f6nemli unsurlar\u0131ndan birisi, b\u00fcnyesinde b\u00fcy\u00fck \u00e7apl\u0131 biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fi bar\u0131nd\u0131ran, atmosferdeki karbon gaz\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc \u00fczerine \u00e7ekerek temizleyen ya\u011fmur ormanlar\u0131n\u0131n y\u00fczde yetmi\u015fe yak\u0131n\u0131n\u0131 hayvan end\u00fcstrisi, hayvanc\u0131l\u0131k yok etti.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u00fcnyadaki i\u00e7ilebilir su kaynaklar\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131 hayvan end\u00fcstrisi, hayvan \u00e7iftlikleri yok etti. &#8220;Hayvanc\u0131l\u0131k&#8221;, \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc milyarlarca hayvan\u0131n d\u0131\u015fk\u0131s\u0131n\u0131 denize ve topra\u011fa vererek b\u00fcy\u00fck \u00e7apl\u0131 \u00e7evre kirlili\u011fine, verimli topraklar\u0131n yok olmas\u0131na, denizlerde olu\u015fturdu\u011fu kirlilikle bir \u00e7ok deniz canl\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne sebebiyet veriyor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">K\u00fcresel iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin \u00f6nemli oranda nedenini hayvan end\u00fcstrisinin, hayvan \u00e7iftliklerinin\u00a0 her y\u0131l \u00f6ld\u00fcrmek i\u00e7in d\u00fcnyaya getirdi\u011fi 150 milyara yak\u0131n hayvan\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcnceye kadarki s\u00fcre boyunca \u00e7\u0131kartt\u0131klar\u0131 gazlardaki, gevi\u015flerindeki, d\u0131\u015fk\u0131lardaki metan, nitr\u00f6z oksit olu\u015fturuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hayvancl\u0131k sekt\u00f6r\u00fc, insan eliyle sera gazlar\u0131n\u0131n sal\u0131m\u0131n\u0131nda %14.5&#8217;lik orana sahip. Bu haliyle, insan eliyle sera gazlar\u0131n\u0131n sal\u0131n\u0131m\u0131nda, fosil yak\u0131tlardan sonra gelen ikinci en b\u00fcy\u00fck fakt\u00f6r ve ormans\u0131zla\u015fman\u0131n, hava ve su kirlili\u011fi ile biyolojik \u00e7e\u015fitlilik kayb\u0131n\u0131n \u00f6nde gelen nedeni.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;Hayvanc\u0131l\u0131k&#8221; ayn\u0131 zamanda amonyak sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131n y\u00fczde yetmi\u015fine neden oluyor. Bu durum \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde asit ya\u011fmuru ve onu takiben biyolojik \u00e7e\u015fitlilik kayb\u0131na yol a\u00e7\u0131yor, bitkiler \u00f6l\u00fcyor, hayvanlar \u00f6l\u00fcyor, insanlar \u00f6l\u00fcyor, gezegenimizle ilgili olarak her \u015fey giderek azal\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00fcm bunlardan hareketle d\u00fcnyadaki insan kaynakl\u0131 t\u00fcrler aras\u0131 adaletsizli\u011fin, a\u00e7l\u0131\u011f\u0131n, ekolojik y\u0131k\u0131m\u0131n; su kaynaklar\u0131n\u0131n, tarlalar\u0131n, ormanlar\u0131n yok olu\u015funun m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca kar\u015f\u0131s\u0131nda durabilmek, bu olumsuzluklar\u0131n sebebi olan her t\u00fcrl\u00fc devlet yap\u0131s\u0131n\u0131n do\u011fay\u0131, hayvan\u0131, insan\u0131 s\u00f6m\u00fcren-k\u00f6lele\u015ftiren politikalar\u0131n\u0131n destekleyicisi konumunda yer almamak; bizler gibi aileye-sosyal hayata-duygulara sahip, kendi hayatlar\u0131n\u0131n \u00f6znesi olmak suretiyle birer birey olan hayvanlar\u0131n insan \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in \u00f6ld\u00fcr\u00fclmelerinin olu\u015fturdu\u011fu adaletsizli\u011fin bir par\u00e7as\u0131 olmamak i\u00e7in hayvan s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcne, hayvanlar\u0131n insan \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lmas\u0131na, \u00f6ld\u00fcr\u00fclmelerine dayal\u0131 bir ya\u015fam s\u00fcrmeyip, insan ya\u015fam hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc do\u011fa-hayvan ya\u015fam hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeden savunmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u00fcnyada milyarlarca insan\u0131n \u00e7e\u015fitli bahaneler ard\u0131nda (damak zevki, inan\u00e7, k\u00fclt\u00fcr) ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi hayvan kullan\u0131m\u0131n\u0131, hayvanlar\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve ya\u015fam haklar\u0131ndan daha de\u011ferli g\u00f6r\u00fcl\u00fcp, \u00f6rne\u011fin, &#8220;b\u00fcy\u00fckba\u015f hayvan yeti\u015ftiricili\u011fi&#8221; ad\u0131 alt\u0131nda, baz\u0131 t\u00fcr hayvanlar, \u00f6ld\u00fcr\u00fclecekleri ana kadar onlara verilen olan tonlarca bitkiyi (bu bitkilerin yeti\u015ftirilmesi i\u00e7in tonlarca suyun harcand\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatal\u0131m) yemi\u015f oluyor. Vegan olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir ger\u00e7eklikte, o bitkilerin yeti\u015ftirilece\u011fi tar\u0131m alanlar\u0131n\u0131 a\u00e7mak i\u00e7in talan edilen milyonlarca hektar ormanl\u0131k alan\u0131n katledilmesini ve buna ba\u011fl\u0131 olarak ger\u00e7ekle\u015fen b\u00fcy\u00fck \u00e7apl\u0131 ekolojik y\u0131k\u0131m\u0131 desteklemi\u015f oluyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hayvan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, uzun y\u0131llard\u0131r, hayvan kullan\u0131m\u0131n\u0131n ekosistemler ve do\u011fal ya\u015fam alanlar\u0131 \u00fczerindeki y\u0131k\u0131c\u0131 etkilerinin nas\u0131l insan hayat\u0131n\u0131 olumsuz etkiledi\u011fini; hayvan kullan\u0131m\u0131n\u0131n nas\u0131l ya\u011fmur ormanlar\u0131n\u0131 yok etti\u011fini, d\u00fcnyay\u0131 \u00e7\u00f6lle\u015ftirdi\u011fini, k\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n, d\u00fcnya \u00fczerindeki a\u00e7l\u0131\u011f\u0131n ve susuzlu\u011fun en \u00f6nde gelen nedenlerinden biri oldu\u011funu; hayvana uygulanan \u015fiddetin \u015fiddet olgusunu yeniden in\u015fa etti\u011fini anlatt\u0131; t\u00fcrc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn iktidar, k\u00f6lelik, cinsiyet\u00e7ilik, \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k, hiyerar\u015fi ile t\u00fcrl\u00fc ayr\u0131mc\u0131l\u0131k ile ba\u011flant\u0131lardan ve hayvan kullan\u0131m\u0131n\u0131n salg\u0131n hastal\u0131klara neden olu\u015fundan bahsetti durdu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gezegendeki t\u00fcrlerin birbiriyle olan ili\u015fkisinin bir di\u011ferini nas\u0131l etkiledi\u011fini g\u00f6z\u00fcm\u00fczle g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz bu pandemi s\u00fcrecinde, hayvan kullan\u0131m\u0131n\u0131n insan t\u00fcr\u00fc \u00fczerindeki y\u0131k\u0131c\u0131 etkisi 7&#8217;den 70&#8217;e hemen herkese a\u015fikar oldu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Salg\u0131n s\u00fcrecinde, hayvan kullan\u0131m\u0131 y\u00fcz\u00fcnden, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n nas\u0131l apokaliptik bir hale d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc izledi\u011fimiz bu &#8220;fragman&#8221; hen\u00fcz bitmi\u015f de\u011fil.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ekoloji ve hayvan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc hareketlerinin bundan b\u00f6yle bu fragman\u0131n uzun metraj filme d\u00f6n\u00fc\u015fmesine kar\u015f\u0131 ortak hareket etmesi gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ekolojik hareketin y\u00f6nelimi, &#8220;insana hayvana yery\u00fcz\u00fcne \u00f6zg\u00fcrl\u00fck&#8221; \u015fiar\u0131nda, veganl\u0131\u011f\u0131, &#8220;olmazsa olmaz&#8221; bir gereksinim olarak siyaseten arg\u00fcmanla\u015ft\u0131rmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-3 is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"409\" height=\"271\" src=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/006.jpg\" alt=\"\" data-id=\"5346\" data-link=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/?attachment_id=5346\" class=\"wp-image-5346\" srcset=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/006.jpg 409w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/006-300x199.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 409px) 100vw, 409px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/009-1024x768.jpg\" alt=\"\" data-id=\"5350\" data-link=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/?attachment_id=5350\" class=\"wp-image-5350\" srcset=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/009-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/009-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/009-768x576.jpg 768w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/009.jpg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"897\" height=\"674\" src=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/004-1.jpg\" alt=\"\" data-id=\"5351\" data-full-url=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/004-1.jpg\" data-link=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/?attachment_id=5351\" class=\"wp-image-5351\" srcset=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/004-1.jpg 897w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/004-1-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/004-1-768x577.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 897px) 100vw, 897px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"762\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/010-762x1024.jpg\" alt=\"\" data-id=\"5348\" data-link=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/?attachment_id=5348\" class=\"wp-image-5348\" srcset=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/010-762x1024.jpg 762w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/010-223x300.jpg 223w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/010-768x1032.jpg 768w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/010-1143x1536.jpg 1143w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/010.jpg 1152w\" sizes=\"auto, (max-width: 762px) 100vw, 762px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Eklemek istediginiz ba\u015fka bir \u015fey var m\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ekolojiye tek bir noktadan bakmak b\u00fcy\u00fck bir hata olur. Do\u011fa hayvan ve insan bir b\u00fct\u00fcnd\u00fcr ve hepsine b\u00fct\u00fcnsel bakmak gerekir. Do\u011fay\u0131 koruyamazsak insan ve hayvan olumsuz etkilenir. \u0130nsan ve hayvan\u0131 da kendi ya\u015fam alanlar\u0131nda \u00f6zg\u00fcr b\u0131rakmaz, alanlar\u0131na m\u00fcdahale edersek ekolojiyi bozmu\u015f oluruz. \u0130nsan\u0131 dil, din, \u0131rk, cinsiyet olarak ay\u0131ramay\u0131z. \u00d6rne\u011fin lgbti+ bir bireye heteronormatif kal\u0131plar dayat\u0131l\u0131rsa bu ekolojiye ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Bir siyahi ki\u015fiye yap\u0131lan ayr\u0131mc\u0131l\u0131k da ayn\u0131 \u015fekilde ekolojiye z\u0131t d\u00fc\u015fmektedir. Hayvanlar\u0131 kafeslere koymak, onlar\u0131 ya\u015fam alanlar\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131rmak, insana ve hayvana yap\u0131lan taciz tecav\u00fcz ve \u015fiddet ekolojiye ayk\u0131r\u0131 durumlard\u0131r. Bir b\u00fct\u00fcn olarak insan\u0131n durup d\u00fc\u015f\u00fcnmesi ve vegan olmas\u0131 gerekmektedir ki ekolojiyi, hayat\u0131 koruyabilelim.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Veganl\u0131k, tam da bu noktada, t\u00fcrc\u00fc, cinsiyet\u00e7i, \u0131rk\u00e7\u0131 olmadan; \u015fiddet, tecav\u00fcz, ayr\u0131mc\u0131l\u0131ktan uzakta m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gezegende geldi\u011fimiz noktada, insan t\u00fcr\u00fcn\u00fcn do\u011faya verdi\u011fi tahribat ile hayvanlar\u0131n ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131n yok edilmesindeki korkun\u00e7 durum itibar\u0131yla t\u00fcrlerin do\u011fadan yok olmaya ba\u015flamas\u0131 Homo Sapiens Sapiens yani insan t\u00fcr\u00fcn\u00fcn yery\u00fcz\u00fcnde var olmas\u0131yla ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Avc\u0131l\u0131k, \u00e7evre kirlili\u011fi, ormans\u0131zla\u015ft\u0131rma ve h\u0131zla artan insan n\u00fcfusunun t\u00fcrlerin neslinin t\u00fckenmesinde rol\u00fc a\u015fikard\u0131r. &#8220;Alice Harikalar Diyar\u0131&#8221;ndan da tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z Dodo ku\u015flar\u0131n\u0131n 350 y\u0131l \u00f6nce soyunun t\u00fckenmesi insanlar\u0131n Hint Okyanusu&#8217;ndaki Mauritius adas\u0131na ayak basmas\u0131ndan k\u0131sa s\u00fcre sonra ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck ku\u015f t\u00fcr\u00fc olarak tan\u0131nan Moalar, deniz Vizonlar\u0131, Afrika Zebralar\u0131 Kuaggalar, g\u00fclen Bayku\u015f, Tazmanya Kaplan\u0131, Japon deniz aslan\u0131, Pinta adas\u0131 kaplumba\u011fas\u0131, Bat\u0131 Siyah Gergedan\u0131 insan y\u00fcz\u00fcnden bu gezegende nesli t\u00fckenmi\u015f hayvan t\u00fcrlerinden sadece birka\u00e7 tanesidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yery\u00fcz\u00fcnde s\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015f\u0131n\u0131n en \u00f6nde gelen nedenlerinden biri hayvan kullan\u0131m\u0131yken, insan\u0131, hayvan\u0131 ve gezegeni \u00f6nemsedi\u011fini s\u00f6yleyen herkes i\u00e7in veganl\u0131\u011f\u0131n, \u00f6zg\u00fcr ve adaletli bir d\u00fcnya i\u00e7in ba\u015flama noktas\u0131 oldu\u011funu i\u015faret ediyoruz \u00e7\u00fcnk\u00fc ayn\u0131 anda hem gezegene hem kendimize hem de bu yery\u00fcz\u00fcn\u00fc payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z kendi hayatlar\u0131n\u0131n \u00f6znesi konumundaki hissedebilir canl\u0131lar olan hayvanlara kar\u015f\u0131 vegan olmaktan daha iyi tek bir \u015fey bulunmuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gezegenin hayatta kalmas\u0131 i\u00e7in, k\u00f6le konumundaki hayvanlar\u0131n \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesi i\u00e7in, adalet i\u00e7in, topyekun \u00f6zg\u00fcrl\u00fck i\u00e7in; veganl\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya yaymak istiyoruz. Veganl\u0131\u011f\u0131, bu gezegenin kurtulmas\u0131 i\u00e7in olmazsa olmaz bir gereklilik olarak g\u00f6r\u00fcyoruz.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u00fcnya \u00fczerinde insan i\u00e7in yegane s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir beslenme \u015fekli olan bitkisel g\u0131da kullan\u0131m\u0131n\u0131 &#8220;se\u00e7ime ba\u011fl\u0131l\u0131k&#8221; esas\u0131na de\u011fil; insan, hayvan ve yery\u00fcz\u00fc menfaati i\u00e7in olmazsa olmaz bir gereklilik olarak hep beraber ifade etmeye ba\u015flamal\u0131y\u0131z. Tar\u0131mda ise b\u00f6cekleri, fareleri, y\u0131lanlar\u0131, k\u00f6stebekleri, ku\u015flar\u0131 ve nicesini harcanabilir kurbanlar olarak de\u011fil, ya\u015fam hakk\u0131 olan hayvanlar olarak g\u00f6ren yeni bir bak\u0131\u015fa ihtiyac\u0131m\u0131z var. Bu, hayvanlara kar\u015f\u0131 etik y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczd\u00fcr. Hayvanlara on binlerce y\u0131ll\u0131k adalet bor\u00e7luyuz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hayvan kan\u0131yla bo\u011fulmakta olan d\u00fcnyada hepimiz i\u00e7in adaleti sa\u011flayabilmek, hayvan katliam ve kullan\u0131m\u0131n\u0131 derhal terk etmekten, bu kan\u0131 ve k\u00f6leli\u011fi bitirmekten ge\u00e7iyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Kendinizi k\u0131saca tan\u0131tabilir misiniz? Bug\u00fcne kadar hangi ye\u015fil\/ekoloji hareketlerinin par\u00e7as\u0131 oldunuz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hayvan \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc \u0130nisiyatifi ismiyle 2018 y\u0131l\u0131nda -\u00f6ncesinde bireysel ve ya \u00f6rg\u00fctl\u00fc \u015fekilde aktivizm yapmakta olan ki\u015filer olarak- &#8220;Kitlesel B\u00fcy\u00fckada Eylemi&#8221;nin \u00e7a\u011fr\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapmak i\u00e7in biraraya geldik.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ayn\u0131 sene i\u00e7inde, veganl\u0131\u011f\u0131n bir diyet ya da hayat stili; moda ya da sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fama trendi olmay\u0131p bir adalet meselesi oldu\u011fu bildirimiyle Kad\u0131k\u00f6y&#8217;de geni\u015f kat\u0131l\u0131ml\u0131 ge\u00e7en &#8220;Vegan Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f 2018&#8243;i d\u00fczenledik.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ard\u0131ndan 2020 ba\u015f\u0131nda, \u00fclkede s\u00fcregelen yang\u0131nlar neticesinde bir milyar\u0131 a\u015fk\u0131n yaban hayvan\u0131n\u0131n hayat\u0131n\u0131 kaybetmesi, ormanlar\u0131n k\u00fcle d\u00f6nmesi, susad\u0131klar\u0131 i\u00e7in klimalara y\u00f6neldikleri ve etrafa zarar verdikleri bahanesiyle devlet taraf\u0131ndan binlerce devenin katledilmesi ger\u00e7ekli\u011finde, gezegenin s\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015f\u0131n\u0131n en \u00f6nde gelen nedenlerinden birinin hayvan kullan\u0131m\u0131yken, Avustralya devletinin su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n faturas\u0131n\u0131 hayvanlara kesiyor olu\u015funa kar\u015f\u0131 \u0130stanbul Avustralya Konsoloslu\u011fu \u00f6n\u00fcnde eylem organize ettik. <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-3 is-cropped wp-block-gallery-2 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"512\" height=\"382\" src=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/003-1.jpg\" alt=\"\" data-id=\"5361\" data-link=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/?attachment_id=5361\" class=\"wp-image-5361\" srcset=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/003-1.jpg 512w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/003-1-300x224.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 512px) 100vw, 512px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/002-2-768x1024.jpg\" alt=\"\" data-id=\"5363\" data-link=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/?attachment_id=5363\" class=\"wp-image-5363\" srcset=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/002-2-768x1024.jpg 768w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/002-2-225x300.jpg 225w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/002-2-1152x1536.jpg 1152w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/002-2.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"442\" src=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/005-3.jpg\" alt=\"\" data-id=\"5367\" data-full-url=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/005-3.jpg\" data-link=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/?attachment_id=5367\" class=\"wp-image-5367\" srcset=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/005-3.jpg 640w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/005-3-300x207.jpg 300w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/005-3-392x272.jpg 392w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/005-3-130x90.jpg 130w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\">\u0130leti\u015fim<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\">hayvanozgurluguinisiyatif@gmail.com<br><a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/m.me\/HayvanOzgurluguInisiyatifi?fbclid=IwAR3oc51FgkvPbwVEBROZHV14pTPA3NYTGMSUDv286G47KiEdMYi4nwcHwfA\" target=\"_blank\">m.me\/HayvanOzgurluguInisiyatifi<\/a><br><a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/www.instagram.com\/hayvanozgurluguinisiyatifi?fbclid=IwAR3EjKwW5svKUIep1D3dAO_CtljzdcMyAfhaKOE8PSvX7_Ag9T1m0DE1wOU\" target=\"_blank\">www.instagram.com\/hayvanozgurluguinisiyatifi<\/a><br><a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/twitter.com\/HInisiyatifi?fbclid=IwAR12Wu_2n6LFTaZemM201sCWFuUi--xnXsN2ogAXhDqP0aw_poFhzFQCqQQ\" target=\"_blank\">https:\/\/twitter.com\/HInisiyatifi<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ye\u015fil Direni\u015f Ekoloji ve Ya\u015fam Gazetesi \u201cT\u00fcrkiye\u2019de Koronavir\u00fcs \u00d6ncesi ve Sonras\u0131 Ekoloji Hareketleri\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan s\u00f6yle\u015fileri&nbsp;Hayvan \u00d6zg\u00fcrl\u00fck \u0130nsiyatifi (H\u00d6\u0130) grubu<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5328,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-5326","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-soylesiler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5326","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5326"}],"version-history":[{"count":36,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5326\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5384,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5326\/revisions\/5384"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5328"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5326"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5326"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5326"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}