{"id":5564,"date":"2020-07-16T16:34:04","date_gmt":"2020-07-16T13:34:04","guid":{"rendered":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/?p=5564"},"modified":"2020-07-16T18:30:14","modified_gmt":"2020-07-16T15:30:14","slug":"doc-dr-oguz-kurdoglu-ile-soylesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/2020\/07\/16\/doc-dr-oguz-kurdoglu-ile-soylesi\/","title":{"rendered":"Do\u00e7. Dr. O\u011fuz Kurdo\u011flu ile S\u00f6yle\u015fi; &#8220;Akademya yanl\u0131\u015flar\u0131 dile getirme ve m\u00fccadeleye destek olma bak\u0131m\u0131ndan konuya \u00e7ok uzak kald\u0131!&#8221;"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ye\u015fil Direni\u015f Ekoloji ve Ya\u015fam Gazetesi \u201cT\u00fcrkiye\u2019de Koronavir\u00fcs \u00d6ncesi ve Sonras\u0131 Ekoloji Hareketleri\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan s\u00f6yle\u015fileri&nbsp;Karadeniz Teknik \u00dcniversitesi Orman Fak\u00fcltesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Do\u00e7. Dr. O\u011fuz Kurdo\u011flu ile devam ediyor;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>&#8220;Her \u015feye ra\u011fmen \u201cYe\u015fil\/Ekoloji hareket\u201d ne demek oldu\u011fu konusunda hen\u00fcz anlay\u0131\u015f birli\u011fi sa\u011flanman\u0131n biraz uza\u011f\u0131nday\u0131z. Hi\u00e7bir y\u00f6re kendi deresi, orman\u0131, havas\u0131 kirlenmeden harekete ge\u00e7medi. M\u00fccadele y\u00f6ntemleri ve bilgisi hen\u00fcz kavramla\u015fabilmi\u015f mi ona bakmak gerekir. Kavramla\u015famam\u0131\u015f her t\u00fcrl\u00fc bilgi, yeteri derinlikte tart\u0131\u015f\u0131lamam\u0131\u015f ve s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde genel kabul g\u00f6rmemi\u015f demektir. Buna \u00f6nce akademyan\u0131n sonra toplumun ilgisi gerekir. Sonu\u00e7 olarak akademya, &#8220;duygusal&#8221; nedenlerle \u00c7ED raporu yapma noktas\u0131nda konuya yak\u0131n, ama yanl\u0131\u015flar\u0131 dile getirme ve m\u00fccadeleye destek olma bak\u0131m\u0131ndan \u00e7ok uzak kald\u0131&#8221;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>S\u00f6yle\u015fi: \u0130smail Aky\u0131ld\u0131z \/ 16 Temmuz 2020 \/ Ye\u015fil Direni\u015f \u2013 Ekoloji ve Ya\u015fam Gazetesi<\/em><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/31-1-1024x768.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5578\" srcset=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/31-1-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/31-1-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/31-1-768x576.jpg 768w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/31-1.jpg 1198w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>Ye\u015fil\/Ekoloji hareketinin tarihsel birikimi hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015flerinizi merak ediyoruz? B\u00f6yle bir birikimden s\u00f6z edebilir miyiz? E\u011fer yan\u0131t\u0131n\u0131z evet ise bug\u00fcne kadar genel bir de\u011ferlendirme yapman\u0131z m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?&nbsp;<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Elbette bir y\u0131ll\u0131k bir m\u00fccadelenin bile birikimi olacakt\u0131r, cevap EVET ama ne kadar! Ad\u0131 ve amac\u0131 ne olursa olsun insanl\u0131k tarihi kadar eski bir uygulamad\u0131r do\u011fa koruma. Ku\u015f, yaban hayvanlar\u0131, bal\u0131k ya da estetik ama\u00e7l\u0131 koruma yakla\u015f\u0131mlar\u0131 s\u00f6z konusu olmu\u015ftur. Bunlar\u0131n \u00e7o\u011fu ya tap\u0131nak bah\u00e7eleri ya da aristokrat s\u0131n\u0131f\u0131n av korular\u0131n\u0131 korumak \u015feklinde ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f ama bir \u015fekilde korunmu\u015f oralar. Sonra s\u0131ras\u0131yla tar\u0131m i\u00e7in, konut i\u00e7in, enerji i\u00e7in, silah i\u00e7in ve daha nice nedenlerle ormanlarda m\u00fcthi\u015f k\u0131y\u0131mlar ba\u015flam\u0131\u015f. O kadar ki 11. Y\u00fczy\u0131lda \u0130ngiliz maliye bakan\u0131 \u015fimdiki s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fin belki de ilk uygulamas\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe sokarak 6 a\u011fa\u00e7 kural\u0131n\u0131 ortaya atm\u0131\u015f. Orman k\u0131y\u0131m\u0131 d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda yayg\u0131nla\u015fmaya da devam etmi\u015f \u00e7\u00fcnk\u00fc hayat\u0131n her an\u0131nda kullan\u0131labilen en \u00f6nemli kaynak. Ama bu arada seller, heyelanlar da artmaya ba\u015fl\u0131yor. Mesela madencilik tam bir odun ve orman d\u00fc\u015fman\u0131. Maden \u00e7\u0131karmak i\u00e7in a\u011fa\u00e7, maden eritmek i\u00e7in a\u011fa\u00e7, ta\u015f\u0131mak i\u00e7in a\u011fa\u00e7. \u0130\u015fte 1700\u2019lerin ortalar\u0131na do\u011fru bir maden muhasebecisi olan Carlowitz, bu kullan\u0131m\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 erkenden g\u00f6rm\u00fc\u015f olmal\u0131 ki \u201cs\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik\u201d kavram\u0131n\u0131 ilk kez kullanarak bir ormanc\u0131l\u0131k kitab\u0131 yazm\u0131\u015f. Ancak sanayi devriminin hoyrat uygulamalar\u0131 yan\u0131nda Frans\u0131z devriminin yumu\u015fatt\u0131\u011f\u0131 sosyal iklimin de etkisiyle ba\u015fta Fransa olmak \u00fczere etkiledi\u011fi t\u00fcm Avrupa b\u00fcy\u00fck bir orman k\u0131y\u0131m\u0131 ya\u015fad\u0131, hemen ard\u0131ndan da b\u00fcy\u00fck heyelanlar ve selleri elbette. T\u00fcm bu deneyimlerin olu\u015fturdu\u011fu genel bir birikim olmakla birlikte \u00e7evresel\/ekolojik bir \u00e7ok problemin art\u0131k geri d\u00f6n\u00fclemez noktalara varmas\u0131 \u00fczerine 60\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda yaz\u0131lan bir kitap, modern \u00e7evrecili\u011fin de ba\u015flang\u0131c\u0131 olmu\u015ftur. \u00c7evreci Hareketin anas\u0131 say\u0131lan Rachel Carson adl\u0131 bir deniz biyolo\u011funun pestisitlerin olu\u015fturdu\u011fu b\u00fcy\u00fck zararlar \u00fczerine 1962 y\u0131l\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131&nbsp; Sessiz Bahar adl\u0131 kitap \u00e7evre korumac\u0131l\u0131\u011f\u0131n milad\u0131 olmu\u015ftur. Ba\u015fta DDT olmak \u00fczere \u00f6zellikle baz\u0131 sentetik pestisitlerin yeniden ve yo\u011fun olarak sorgulanmas\u0131 ve yasaklanmas\u0131 s\u00f6z konusu olmu\u015ftu. Ancak d\u00fcnyan\u0131n \u00e7evresel anlam\u0131nda \u00e7ivisi \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r art\u0131k. 1972 y\u0131l\u0131nda BM, Stockholm\u2019de \u00c7evre Konferans\u0131 d\u00fczenlemi\u015f, \u00e7evrenin kalk\u0131nman\u0131n \u00f6n\u00fcnde engel olmad\u0131\u011f\u0131ndan ve \u00e7evre hakk\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131ndan ilk kez s\u00f6z edilmesine ra\u011fmen etkisi beklendi\u011fi gibi olmam\u0131\u015f, \u00e7evresel geli\u015fmeler hi\u00e7 de istendi\u011fi gibi olmam\u0131\u015ft\u0131. \u00d6rne\u011fin Bayan Brundtland\u2019\u0131n sundu\u011fu Ortak Gelece\u011fimiz Raporu\u2019nda: \u00c7evre sorunlar\u0131n\u0131n endi\u015fe verici seviyeye ula\u015ft\u0131\u011f\u0131, ekonomik kalk\u0131nma planlar\u0131n\u0131n \u00e7evre konular\u0131n\u0131 ikinci plana att\u0131\u011f\u0131, ormanlara olan bask\u0131n\u0131n artarak devam etti\u011fi belirtilmekte ve kar\u015f\u0131l\u0131k olarak yine kalk\u0131nman\u0131n bu kez s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir olan\u0131 \u00f6nerilmekteydi. \u00c7ok eski bir ormanc\u0131l\u0131k terimi olan s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc, nedense kalk\u0131nman\u0131n \u00f6n\u00fcne gelince do\u011frusu pek bir afili g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f olacak ki patlad\u0131 gitti. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde her t\u00fcrl\u00fc yat\u0131r\u0131m\u0131n\/faaliyetin de \u00f6n\u00fcne konuldu mu al sana epey ekolojik bir sonu\u00e7! Di\u011fer yandan \u00e7evre sorunlar\u0131 en a\u011f\u0131r bi\u00e7imde geli\u015fmekte olan \u00fclkelerin kaynaklar\u0131n\u0131 s\u00f6m\u00fcrmek \u00fczerine iyice odaklanmaya ba\u015flam\u0131\u015f durumda. 1992 Rio konferans\u0131 \u00f6zetle \u201csa\u011fl\u0131kl\u0131 hayat hakk\u0131, \u00e7evreyi koruyarak kalk\u0131nma hakk\u0131, yoksullu\u011fun giderilmesi, yerel halka destek, uluslararas\u0131 hukuka sayg\u0131 ve \u00e7evre etki de\u011ferlendirmesi\u201d gibi \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131 koydu insanl\u0131\u011f\u0131n \u00f6n\u00fcne. Ve fakat tersine sanki bu konular daha da k\u00f6t\u00fcle\u015fsin mesaj\u0131 vermek i\u00e7in bu maddelere de\u011finilmi\u015f gibi, \u00e7ok uluslu \u015firketler yerli ortaklar\u0131 ile her \u00fclkede tam da bu konular\u0131 yerle bir ettiler, etmeye devam ediyorlar. Bu nedenle olmal\u0131d\u0131r ki; Zengin \u00fclkelerle fakirler aras\u0131 u\u00e7urum \u00e7ok artm\u0131\u015ft\u0131r.1970\u2019li y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda d\u00fcnyada en az geli\u015fmi\u015f \u00fclke say\u0131s\u0131 22 iken 2010\u2019lar ba\u015f\u0131nda 48\u2019e \u00e7\u0131km\u0131\u015f durumdad\u0131r. Hani madeni, enerjiyi, orman\u0131 kullan\u0131nca kalk\u0131nacakt\u0131 bu \u00fclkeler? \u00c7evreyi koruyarak kalk\u0131nmay\u0131 hedefleyen onlarca uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fme i\u015fe yaramad\u0131 m\u0131 yoksa? Bunca kusursuz! anla\u015fmalar\u0131n sonucu g\u00fcn\u00fcm\u00fczde, n\u00fcfusun y\u00fczde 10\u2019unu bar\u0131nd\u0131ran en zengin 16 \u00fclke, toplam d\u00fcnya ekonomisinin y\u00fczde 60\u2019\u0131n\u0131 kontrol eder hale gelmi\u015f. D\u00fcnya n\u00fcfusunun y\u00fczde 86\u2019s\u0131n\u0131 bar\u0131nd\u0131ran 154 \u00fclkenin d\u00fcnya ekonomisi i\u00e7erisindeki pay\u0131 ise y\u00fczde 24\u2019te kalm\u0131\u015f. Ve ne yaz\u0131k ki bu u\u00e7urum gitgide b\u00fcy\u00fcyor, do\u011fal kaynaklar yok pahas\u0131na ve kamuya hi\u00e7 bir art\u0131 de\u011fer sa\u011flamadan, y\u00fcz\u00fcm\u00fcze meltemler \u00fcflenerek ellerimizin i\u00e7inden al\u0131n\u0131yor. Ancak bunlar art\u0131k \u00f6ylesine hoyrat\u00e7a \u00f6ylesine do\u011fa ve insan yok say\u0131larak yap\u0131l\u0131yor ki, insanlar adeta refleks olarak kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmaya ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">En k\u0131rsal b\u00f6lgelerden kentte ya\u015fayanlara kadar toplumun her kesimi, \u00e7evre sorunlar\u0131na ve g\u00f6z\u00fc kara talana kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmaya ba\u015flad\u0131. Kimi zaman dozerin \u00f6n\u00fcne yatt\u0131lar, kimi zaman cop, kimi biber gaz\u0131 yediler ama her zaman hukuksal direnci de artt\u0131rd\u0131lar. Herkes neredeyse yar\u0131 hukuk\u00e7u oldu. Hakk\u0131n\u0131 binlerce ki\u015fi ile mahkeme kap\u0131lar\u0131nda arar oldu. \u00c7evre davalar\u0131nda ve ya\u015fam m\u00fccadelelerinde ba\u015far\u0131l\u0131 olunan her ad\u0131m\u0131n ard\u0131ndan kar\u015f\u0131 ad\u0131m gelmekte gecikmiyor. Her kazan\u0131m\u0131n ard\u0131ndan yasalara\/y\u00f6netmeliklere eklemeler yap\u0131l\u0131yor, mahkeme heyeti de\u011fi\u015ftiriliyor, \u00c7ED s\u00fcreci 1993 y\u0131l\u0131ndan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze her seferinde yeni muafiyetlerle 18 kez de\u011fi\u015ftirilerek, tamamen bir yap\u0131labilirlik manifestosu haline getiriliyor, 2009\/7 genelgesi gibi olmad\u0131k d\u00fczenlemelerle Sonsuz \u00c7ED\/Kazanana Kadar \u00c7ED hakk\u0131 veriliyor. Ormanlar \u00e7\u00f6p alan\u0131 dahil her t\u00fcrl\u00fc tahsise a\u00e7\u0131l\u0131yor, hatta i\u00e7inde entegre tesisler yap\u0131l\u0131r hale getiriliyor. Toplumdaki korumaya y\u00f6nelik ekolojik her tav\u0131r\/tepki\/m\u00fccadele pek \u00e7ok konuda (ye\u015filyol, HES vb) ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011funda, m\u00fccadele edenler taraf\u0131nda olu\u015fan birikimin kullan\u0131labilece\u011fi \u015fartlar kamu taraf\u0131ndan bir \u015fekilde hukuksuz ama kanunen de\u011fi\u015ftirilmi\u015f oluyor. Mesela Acele Kamula\u015ft\u0131rma uygulamalar\u0131 ve 2009\/7 genelgesi b\u00f6yle do\u011fdu. \u00d6zetle elde edilen her birikim yasal d\u00fczenlemelerle adeta kullan\u0131m s\u00fcresi dolmadan demode kalm\u0131\u015f olabiliyor. Bir anlamda kamu taraf\u0131nda da bizim i\u00e7in k\u00f6t\u00fc, \u015firketler i\u00e7in iyi olan bir m\u00fccadele birikimi olu\u015fabiliyor. E\u011fer her deneyim kullan\u0131labilir hale gelecek \u015fansa kavu\u015fursa birikim haline geliyor. San\u0131r\u0131m bu istenmiyor ve Avrupa Birli\u011fi ilerleme raporlar\u0131na kadar yans\u0131yan kusurlar ortaya \u00e7\u0131kabiliyor. Ama ne gam! \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n ve elbette T\u00fcrkiye\u2019nin gelece\u011fi i\u00e7in en fazla endi\u015fe duyulmas\u0131 gereken iklim krizi meselesi ne ekolojik m\u00fccadelenin ne de ulusal d\u00fczenlemelerin \u00f6znesi de olamad\u0131. Yazd\u0131\u011f\u0131m\u0131z raporlarda s\u0131k\u0131\u015ft\u0131 kald\u0131. \u00d6zellikle Avrupa\u2019da y\u0131llar\u0131n getirdi\u011fi deneyimler, yasalarda v\u00fccut bulup hayata ge\u00e7irilirken, biz tam tersi yap\u0131larak, kamu kaynaklar\u0131n\u0131 yabanc\u0131 sermaye emrine neredeyse kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z sunuyoruz. Oysa do\u011fa koruma, demokratikle\u015fme ve bir egemenlik g\u00f6stergesidir. Toplum, kaynaklar\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in itiraz\u0131n\u0131 yapabilmeli, bunu korkusuzca s\u00fcrd\u00fcrebilmelidir. Kamu ad\u0131na kaynaklar\u0131 kullananlar\u0131n da halka soracaklar\u0131 olmal\u0131. Hen\u00fcz imzalamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z Aarhus (<strong>\u00c7evresel Karar Verme S\u00fcrecine Halk\u0131n Kat\u0131l\u0131m\u0131) <\/strong>S\u00f6zle\u015fmesi, T\u00fcrkiye\u2019de bilin\u00e7te olu\u015fan tarihi birikimin hayata ge\u00e7mesini \u00f6nleyen bir a\u015famadad\u0131r. Yine de Bergama, Cerattepe, F\u0131rt\u0131na Vadisi, deneyimlerinin g\u00fcn\u00fcm\u00fcz ya\u015fam m\u00fccadelelerine en az\u0131ndan ilham verdi\u011fini kabul etmeliyiz. Di\u011fer yandan her \u015feye ra\u011fmen \u201cYe\u015fil\/Ekoloji hareket\u201d ne demek oldu\u011fu konusunda hen\u00fcz anlay\u0131\u015f birli\u011fi sa\u011flanman\u0131n biraz uza\u011f\u0131nday\u0131z. Hi\u00e7bir y\u00f6re kendi deresi, orman\u0131, havas\u0131 kirlenmeden harekete ge\u00e7medi. \u015eimdi her damdan d\u00fc\u015fenin bir araya gelmesi s\u00f6z konusu olsa da bu  m\u00fccadele y\u00f6ntemleri ve bilgisi hen\u00fcz kavramla\u015fabilmi\u015f mi ona bakmak gerekir. Kavramla\u015famam\u0131\u015f her t\u00fcrl\u00fc bilgi, yeteri derinlikte tart\u0131\u015f\u0131lamam\u0131\u015f ve s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde genel kabul g\u00f6rmemi\u015f demektir. Buna \u00f6nce akademyan\u0131n sonra toplumun ilgisi gerekir. Sonu\u00e7 olarak akademya, \u201cduygusal\u201d nedenlerle \u00c7ED raporu yapma noktas\u0131nda konuya yak\u0131n, ama yanl\u0131\u015flar\u0131 dile getirme ve m\u00fccadeleye destek olma bak\u0131m\u0131ndan \u00e7ok uzak kald\u0131. Bu genel bir de\u011ferlendirmedir, bunun elbette istisnalar\u0131 vard\u0131r. Kabul edelim ki mahkemelerde kazan\u0131lan pek \u00e7ok davada bir b\u00f6l\u00fcm \u00f6\u011fretim \u00fcyesinin ciddi katk\u0131lar\u0131 olup bir miktar da bilimsel yaz\u0131n olu\u015fmu\u015ftur. Ancak art\u0131k hukuk\u00e7ular aras\u0131nda &nbsp;mevcut olan \u201c\u00c7evre Avukatl\u0131\u011f\u0131\u201d kavram\u0131n\u0131n benzerini \u201c\u00c7evre Akademisi\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 olarak olu\u015famad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da belirtmeliyim. Da\u011f\u0131n\u0131k olsa da belirtmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m t\u00fcm eksiklikler ekolojik hareketin geli\u015fiminin nihai olarak da \u00e7evresel adalete eri\u015fimin \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck engeller olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir..<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/68-1-1024x768.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5575\" srcset=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/68-1-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/68-1-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/68-1-768x576.jpg 768w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/68-1.jpg 1198w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>Koronovir\u00fcs salg\u0131n\u0131 ekoloji hareketinin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ve geli\u015fimi bak\u0131m\u0131ndan olumlu ya da olumsuz bir rol oynamakta m\u0131d\u0131r\/oynar m\u0131? Salg\u0131n hareketin g\u00fc\u00e7lenmesi i\u00e7in yeni olanaklar do\u011furdu ise bunlar nelerdir? \u0130\u00e7inde bulundu\u011fumuz ko\u015fullarin avantaj ve dezavantajlar\u0131 nelerdir?<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu soruyu d\u00fcnya ve \u00dclkemiz olarak ay\u0131rmakta fayda var.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u00fcnyada coronavir\u00fcs benzeri pandemilerin en az yar\u0131s\u0131n\u0131n sebebi olarak do\u011fal alanlar\u0131n bozulmas\u0131 ve azalmas\u0131 g\u00f6sterilmektedir. \u00dcstelik son yirmi y\u0131lda 6 salg\u0131nla pandemi&nbsp; say\u0131s\u0131nda ciddi art\u0131\u015f var. D\u00fcnya karasal alanlar\u0131n\u0131n %75\u2019i bozuldu ya da d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc. Denizel alanlarda da bu oran %65 civar\u0131nda. Bu ne demek? D\u00fcnyan\u0131n i\u00e7ine ettik elbirli\u011fi ile. Bu nedenle d\u00fcnya \u00fclkeleri do\u011fa koruma alanlar\u0131n\u0131 %17\u2019lerden %30\u2019lara \u00e7\u0131karma derdinde. B\u00fcy\u00fck bir cirosu olan uluslararas\u0131 ka\u00e7ak yaban hayvan\u0131 ticaretine ciddi yasak haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 var. Yaban hayvan\u0131 pazarlar\u0131n\u0131 \u00c7in bile kapatma karar\u0131 ald\u0131 ki umar\u0131z hayata ge\u00e7irilir. Art\u0131k sa\u011fl\u0131ks\u0131z ekosistem sa\u011fl\u0131ks\u0131z insan toplumu demek. Di\u011fer deyi\u015fle sa\u011fl\u0131kl\u0131\/bozulmam\u0131\u015f, d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmemi\u015f, par\u00e7alanmam\u0131\u015f ekosistemler, ekosistem hizmetlerini de kusursuz yerine getirmektedir ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fam\u0131n da \u00f6ncelikli \u015fart\u0131 durumuna gelmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00dclkemizde ise durum daha pandemi s\u00fcrecinde bile yukar\u0131da say\u0131lanlar\u0131n hilaf\u0131na geli\u015fme g\u00f6stermeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Medya sadece pandemi s\u00fcreci i\u00e7indeki 2 ayda 84 b\u00fcy\u00fck \u00e7evre problemini g\u00fcndeme getirdi. Haziran ay\u0131 i\u00e7erisinde tamim, y\u00f6netmelik ve yasal de\u011fi\u015fikliklerle ormanl\u0131k alanlar\u0131n \u00fczerinde her t\u00fcrl\u00fc faaliyete kap\u0131 a\u00e7\u0131lmas\u0131 i\u00e7in tasar\u0131lar meclise kadar geldi. Bu \u00e7al\u0131\u015fmalar o denli h\u0131zl\u0131 yap\u0131l\u0131r oldu ki, \u00e7\u0131kan yasa ve y\u00f6netmelikler bile \u015fa\u015f\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r bu i\u015fe. Anla\u015f\u0131lan odur ki, paras\u0131zl\u0131\u011f\u0131n ve geri kalm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n panzehiri olarak yine do\u011fa ve do\u011fal kaynaklar g\u00f6r\u00fclmekte ve hoyrat\u00e7a tahrip edilmektedir. Bu yan\u0131lg\u0131n\u0131n sonucu yaz\u0131k ki \u00e7ok ac\u0131 olmakta, can ve mal kay\u0131plar\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00dclkemiz i\u00e7in salg\u0131n\u0131n ekoloji hareketi i\u00e7in yeni olanaklar do\u011furdu\u011funu s\u00f6ylemek \u00e7ok da olanakl\u0131 de\u011fil. Ama geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin do\u011fal kaynak y\u00f6netimi anlay\u0131\u015f\u0131nda, kendi kaynaklar\u0131n\u0131 korumak y\u00f6n\u00fcnde biraz daha tutucu davranacaklar\u0131 beklenebilir. Pandemi bir kez daha hat\u0131rlatt\u0131 ki, tar\u0131m alanlar\u0131 ve bozulmam\u0131\u015f, par\u00e7alanmam\u0131\u015f do\u011fal alanlar eldeki en de\u011ferli varl\u0131klard\u0131r. \u00d6yleyse ne yapmalar\u0131 beklenir? Elbette bu kaynaklar\u0131 bozup, s\u00f6m\u00fcrecekleri az geli\u015fmi\u015f \u00fclkelere biraz daha yak\u0131n ilgi gerekir. \u00d6te yandan bu \u00fclkeler ise pandemi nedeniyle durumun daha da zorla\u015ft\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r ve do\u011fal kaynaklar\u0131n kullan\u0131m\u0131nda daha istekli durumdad\u0131rlar. Ger\u00e7ekten de son iki ayd\u0131r ormanlar, kimi a\u011fa\u00e7land\u0131rma kimi madencilik bahaneleriyle adeta her talebe a\u00e7\u0131k hale getirilmektedir. Oysa kamuoyu pandemi s\u00fcrecinde orman ve tar\u0131m alanlar\u0131m\u0131z\u0131n ve tar\u0131msal \u00fcr\u00fcn \u00e7e\u015fitlili\u011finin k\u0131ymetinin fark\u0131na varm\u0131\u015f durumdayd\u0131. Daha \u00f6nemlisi bilimin ne kadar olmazsa olmaz oldu\u011fu da ortaya \u00e7\u0131kmam\u0131\u015f m\u0131yd\u0131? Yoksa bilim \u015fu an en \u00e7ok i\u015fimize yarad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in t\u0131ptan m\u0131 ibaretti? T\u0131bb\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 hammaddelerin yar\u0131dan fazlas\u0131n\u0131 bar\u0131nd\u0131ran; vir\u00fcsleri, bakterileri konuk\u00e7ular\u0131 ile \u00e7evreleyen do\u011fal alanlar\u0131n de\u011feri yok mudur yoksa. Her g\u00fczel \u015feyi r\u00fcyalar\u0131na, okumalar\u0131na, muskalar\u0131na ba\u011flayanlar\u0131n pandemi s\u00fcrecinde hi\u00e7 ortalarda g\u00f6r\u00fcnmemeleri de tesad\u00fcf m\u00fcyd\u00fc? Oysa bilim, pandemilerin art\u0131k s\u0131k tekrarlanaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015f s\u00f6ylemeye de devam etmektedir. Do\u011fal Kaynak Y\u00f6netiminde g\u00f6r\u00fclen de\u011fi\u015fikliklerden biri de bilimin y\u00fckselen politik g\u00fcc\u00fcd\u00fcr. Peki bizim gibi \u00fclkelerde neden bilim de\u011fil de inan\u00e7lar y\u00fckseltiliyor? Bilimin politik g\u00fc\u00e7 olmas\u0131 bir \u00fclke i\u00e7in neden k\u00f6t\u00fc olsun ki? Yoksa da\u011fa, ta\u015fa, ovaya, dereye, denize g\u00f6z diken \u00e7ok uluslular, bilimin yerine inanc\u0131 m\u0131 y\u00fckseltiyor? \u00d6yleyse pandemi bize de\u011fil yine onlara m\u0131 avantajlar getirdi? Sonrakiler de ayn\u0131 hatta daha a\u011f\u0131r sonu\u00e7lar ortaya \u00e7\u0131karacak demektir. As\u0131l mesele pandeminin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 \u00f6nleyecek daha ucuz ve yararl\u0131 olan d\u00fczenlemeleri \u00f6nceden yapmakt\u0131r. Bizim niyetimiz bu mudur bilemiyorum do\u011frusu. \u00d6yle olsayd\u0131 \u00e7ok daha pahal\u0131 olan tedavi olanaklar\u0131n\u0131 artt\u0131rmaya y\u00f6nelir miydik?<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/39-2-1024x768.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5577\" srcset=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/39-2-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/39-2-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/39-2-768x576.jpg 768w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/39-2.jpg 1198w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>K\u00fcresel ekolojik kriz T\u00fcrkiye&#8217;ye ne \u015fekilde yans\u0131makta? Bug\u00fcn \u00fclkenin en \u00f6nemli ekoloji sorunlar\u0131 -\u00f6ncelik s\u0131ralamas\u0131na g\u00f6re- nelerdir?<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u00fcnyada nas\u0131l ac\u0131mas\u0131z ve h\u0131zla ya\u015fan\u0131yorsa bizim \u00dclkemizde de daha derin bir \u015fekilde ya\u015fanmaktad\u0131r ekolojik krizler. Yukar\u0131da bahsetti\u011fim gibi fakir toplumlarla zenginler ars\u0131ndaki u\u00e7urumun gittik\u00e7e a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131n nedeni de a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak ekolojik s\u00f6m\u00fcr\u00fc kaynakl\u0131 krizlerdir. Ekonomik sorunlar\u0131n hayat\u0131 son derece zorla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bir yerde, b\u00f6ylesi sorunlar\u0131n daha da derinle\u015fmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olmaktad\u0131r. Belki de as\u0131l sorun do\u011fal kaynaklar\u0131n sadece para olarak g\u00f6r\u00fclmesidir. 19. yy ikinci yar\u0131s\u0131nda ya\u015fayan Oscar Wilde\u2019\u0131n dedi\u011fi gibi \u201cher\u015feyin fiyat\u0131n\u0131 bilen ama de\u011ferini bilmeyen bir topluluk olduk\u201d. Fiyat de\u011ferin yerini ald\u0131k\u00e7a hem gelir adaletsizli\u011fi ve fakirlik h\u0131zla b\u00fcy\u00fcyor hem de d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k di\u011fer deyi\u015fle \u015firketokrasiye teslimiyet art\u0131yor. Bu k\u0131s\u0131r d\u00f6ng\u00fc, fakir \u00fclkeleri \u00f6nce mali sonra siyasi ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011fa yani ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 kaybetmeye kadar itiyor. Ekonomik olarak zor durumda olan ve demokrasisi \u015firketokrasi ile yer de\u011fi\u015ftirmi\u015f olan \u00fclkelerde ekolojik m\u00fccadeleyi ba\u015flatmak da s\u00fcrd\u00fcrmek de zorla\u015fmaktad\u0131r. Yanl\u0131\u015f olana yap\u0131lan her itiraz do\u011frudan \u201cvatan hainli\u011fi\u201d \u201ckalk\u0131nma ve refah d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131\u201d hatta yabanc\u0131 \u00fclke i\u015fbirlik\u00e7ili\u011fine kadar uzanan bir dizi ithamlara kadar gidiyor. Bizim gibi yurtseverli\u011fin, salt bayrakseverlik ve inan\u00e7\/dinseverli\u011fe indirgendi\u011fi \u00fclkelerde hem do\u011fal kaynaklar hem de bu kavramlar b\u00fcy\u00fck zarar g\u00f6rmektedir. Ortaya \u00e7\u0131kan kaos nihayetinde \u00e7ok uluslu \u015firketlerin ekme\u011fine ya\u011f s\u00fcr\u00fcyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc&nbsp; geli\u015fmekte olan \u00fclkelerde \u00e7evresel kayg\u0131lar Bat\u0131\u2019ya ait bir l\u00fcks olarak g\u00f6sterilmektedir. D\u00fcnya politikalar\u0131n\u0131 kolayca \u015fekillendirebilen \u00e7ok uluslu \u015firketlerin \u00e7evre \u00fczerindeki etkileri olduk\u00e7a fazlad\u0131r. Az geli\u015fmi\u015f \u00fclkeler bu \u015firketlerin yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 \u00e7ekebilmek i\u00e7in bir \u00e7ok \u00e7evresel kayg\u0131y\u0131 g\u00f6z ard\u0131 etmekte ve b\u00fcy\u00fck te\u015fvikler vermektedir. \u015eirketler daima ucuz ve organize olmayan\/oldurulmayan i\u015fg\u00fcc\u00fcne sahip \u00fclkelerde maden, sanayi tar\u0131m\u0131, kimyasal maddeler, petrol gibi \u00e7evresel y\u00f6nden en riskli sekt\u00f6rlerde etkin olmaktad\u0131r. \u00dclkemizde de maden, tabiat\u0131 koruma, enerji, turizmi te\u015fvik, petrol gibi yasalar\u0131n \u00e7\u0131kmas\u0131nda ve uygulanmas\u0131nda hep benzeri kayg\u0131lar vard\u0131r. Bu gibi \u00fclkelerde \u00e7evre ile kalk\u0131nma ikilemi aras\u0131nda bir tercih yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi ve \u00e7evre koruman\u0131n kendileri i\u00e7in bir l\u00fcks oldu\u011fu gibi gerek\u00e7eler, politikac\u0131 ve y\u00fcksek b\u00fcrokratlar\u0131n ortak s\u00f6ylemidir. \u00d6zetle \u00f6nce kalk\u0131nal\u0131m sonra koruruz y\u00f6ntemi en yayg\u0131n uygulama\/uygulatma\/dayatmad\u0131r. Do\u011fal kaynaklar\u0131n\u0131 neredeyse bir s\u00f6m\u00fcrge mant\u0131\u011f\u0131 ile ve iyi \u2018ta\u015f ta\u015f\u0131ma\u2019 g\u00fcc\u00fcyle kulland\u0131ran \u00fclkeler fakirle\u015fmeye devam etmektedir. Yabanc\u0131lar\u0131n ve ortaklar\u0131 olan yerli \u015firketlerin i\u015ftah\u0131n\u0131 kabartan ne \u00e7ok konu var asl\u0131nda. Her biri i\u00e7in vurulan her kazma bir \u00e7evre sorunu ve yeni bir ekolojik m\u00fccadele alan\u0131 a\u00e7maktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin devasa barajlar ve onun getirdi\u011fi toprak kayb\u0131 ve g\u00f6\u00e7; vah\u015fi sulama ve getirdi\u011fi tuzlanma ve \u00e7\u00f6lle\u015fme; b\u00fct\u00fcn su s\u0131k\u0131nt\u0131m\u0131za ra\u011fmen su olan her alan\u0131 kurutmak; sulak alanlar\u0131 kurutmak sonucu biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fe de geri d\u00f6n\u00fc\u015fs\u00fcz zarar vermek; i\u015fsizli\u011fe \u00e7are diye her yere plans\u0131z ve programs\u0131z, ad\u0131na kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm denen konut y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131 olu\u015fturmak; her yeri da\u011f\u0131, ta\u015f\u0131, k\u0131y\u0131y\u0131, ovay\u0131 turizm alan\u0131 g\u00f6r\u00fcp s\u00f6zde be\u015f y\u0131ld\u0131zl\u0131 otel tarlas\u0131na d\u00f6nd\u00fcrmek; dik dereye hes, d\u00fcz ovaya, tar\u0131m alanlar\u0131na k\u00f6m\u00fcr santralleri yapmak, ormanlara n\u00fckleer santral yapmak; ormanlar\u0131 odun g\u00f6rmek, kim istediyse onlara vermek ve daha neler neler. Hepsiyle m\u00fccadele ayr\u0131 bilgi birikim, ayr\u0131 m\u00fccadele \u015fekli gerektiriyor.&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/19-1-1024x768.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5571\" srcset=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/19-1-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/19-1-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/19-1-768x576.jpg 768w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/19-1.jpg 1198w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>Ekoloji hareketinin bundan sonra nasil bir y\u00f6nelimi olacakt\u0131r\/olmalidir? Ne yapmaliyiz? Ne yapmamaliyiz.&nbsp;<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ekoloji hareketi par\u00e7a par\u00e7a ama daha etkisiz var olmaya devam edecektir. Dedim ya durum biraz da demokratikle\u015fme sorunu, biraz da koruma k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn olu\u015fma sorunu. Bizde birinci de k\u0131t, buna ba\u011fl\u0131 olarak ikincisi de. Siyasal g\u00fc\u00e7 olamazsa bu hareket, sermayenin yapt\u0131klar\u0131n\u0131 durdurmaya \u00e7al\u0131\u015fmakla \u00f6mr\u00fcn\u00fc t\u00fcketecektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc as\u0131l sorun hep arkadan gelmek zorunda olmam\u0131zdan kaynaklan\u0131yor. Oysa karar verme g\u00fcc\u00fc elde olsayd\u0131, reaktif de\u011fil proaktif bir m\u00fccadele y\u00f6ntemi izlenir belki de tersi yani HES yap\u0131ls\u0131n, maden \u00e7\u0131kart\u0131ls\u0131n diyen bir m\u00fccadele ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rd\u0131k (Ne hayal ama).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u00fcnyam\u0131z\u0131n gelece\u011fi yine insan etkisi ile ve nihayetinde a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak enerji temelli talepler i\u00e7in karanl\u0131\u011fa gidiyor. Yok olu\u015f, ilk kez en gen\u00e7, en yeni canl\u0131 y\u00fcz\u00fcnden, en h\u0131zl\u0131 bi\u00e7imde ger\u00e7ekle\u015fmeye aday. K\u00fcresel bilgi ve ekolojik yakla\u015f\u0131mlar d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda baz\u0131 kazan\u0131mlar olu\u015ftursa da k\u00fcresel sermayeyi susturacak ya da y\u00f6nlendirecek birikime ula\u015famad\u0131. Bilgi anlam\u0131nda t\u00fcm kan\u0131tlar\u0131 ortaya koysa da egemen g\u00fc\u00e7lerin bencillik ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftiremedi. Elbette baz\u0131 temiz enerji kaynaklar\u0131, daha tasarruflu yeni ke\u015fifler \u00e7ok olumlu olsa da d\u00fcnyan\u0131n %75\u2019inin de\u011fi\u015ftirilmesini engelleyememi\u015ftir. Oysa gelecek, do\u011frudan ekoloji m\u00fccadelesinin ortaya \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131 g\u00fcc\u00fcn, ekosistemleri bozan\/de\u011fi\u015ftiren g\u00fc\u00e7ten b\u00fcy\u00fck olmas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u00d6yle ya d\u00fcnyan\u0131n bozulmas\u0131na neden olan sistemi de uygulamalar\u0131 da yapanlar ayn\u0131 g\u00fcc\u00fcn uzuvlar\u0131. \u00c7evre kirleniyor, temizlemek gerek, korumak gerek diyenlerle, bu bozulmalar\u0131 durdurmak bahanesiyle uluslararas\u0131 onlarca s\u00f6zle\u015fmeyi yazarak imzaya a\u00e7an ama uymayanlar da ayn\u0131 \u00fclkeler.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130nsano\u011flu\u2019nun egosundan s\u0131yr\u0131larak ama insanl\u0131\u011f\u0131na geri d\u00f6nerek elbirli\u011fi ile \u00e7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in \u00e7aba harcamas\u0131 gerekir. \u00d6zellikle geli\u015fmekte olan \u00fclkeler, Do\u011fa Korumal\u0131 Kalk\u0131nma modellerini hayata ge\u00e7irebilmeli. Bu \u00fclkelerin, dengeli kalk\u0131nman\u0131n do\u011fal kaynaklar\u0131 korumakla olanakl\u0131 oldu\u011funu, do\u011fal kaynaklar\u0131 ve alanlar\u0131n\u0131 kullanarak ba\u015far\u0131lacak ge\u00e7ici b\u00fcy\u00fcmeleri, kalk\u0131nma sanma r\u00fcyalar\u0131ndan uyanmalar\u0131 gerekmektedir. Bir de insano\u011flu denen zevk-\u00fc safa d\u00fc\u015fk\u00fcn\u00fc, \u00fcreme enerjisini ne yap\u0131p edip d\u00fc\u015f\u00fcrmelidir. Kabul edelim ki bu gemi bu kadar y\u00fck\u00fc kald\u0131ram\u0131yor art\u0131k.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ne yapmamal\u0131y\u0131z i\u00e7in s\u00f6ylenecek \u00e7ok \u015fey vard\u0131r. Ancak t\u00fcketim toplumu olmakta \u0131srarc\u0131 olmamal\u0131y\u0131z. Daha mutsuz olaca\u011f\u0131m\u0131z ekonomik ve siyasal sistemlerde \u0131srarc\u0131 olmamal\u0131y\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"769\" src=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/Murgul-Kabaca-Vadisi-HES--1024x769.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5581\" srcset=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/Murgul-Kabaca-Vadisi-HES--1024x769.jpg 1024w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/Murgul-Kabaca-Vadisi-HES--300x225.jpg 300w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/Murgul-Kabaca-Vadisi-HES--768x577.jpg 768w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/Murgul-Kabaca-Vadisi-HES--1536x1154.jpg 1536w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/Murgul-Kabaca-Vadisi-HES--2048x1539.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>Eklemek istedi\u011finiz ba\u015fka bir \u015fey var m\u0131?<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Disiplin ayr\u0131m\u0131 yap\u0131lmadan b\u00fct\u00fcn akademik m\u00fcfredata temel ekoloji bilgisi ve do\u011fal kaynak y\u00f6netimi dersi konmal\u0131. Bunlar konferans dersler \u015feklinde de uygulanabilir. \u00d6nemli olan do\u011fan\u0131n bir kalk\u0131nma malzemesi de\u011fil ayn\u0131 zamanda ya\u015fam\u0131n en \u00f6nemli bile\u015feni oldu\u011funun&nbsp; fark\u0131na var\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ve en b\u00fcy\u00fck mutluluk do\u011fan\u0131n korunmas\u0131 en b\u00fcy\u00fck mutsuzluk do\u011fan\u0131n bozulmas\u0131. \u00d6yleyse ko\u015fturmaya devam, hep birlikte dayan\u0131\u015fma ile..<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>Kendinizi kisaca tanitabilir misiniz? Bug\u00fcne kadar hangi ye\u015fil\/ekoloji hareketlerinin par\u00e7as\u0131 oldunuz?<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">K\u0131saca: Artvin\u2019li, Do\u011fad\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, Do\u011fasever, Do\u011fakorur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">K\u0131saltarak: 1964 Artvin Arhavi\u2019de do\u011fdum. 1986 y\u0131l\u0131nda \u0130.\u00dc. Orman Fak\u00fcltesi\u2019nden mezun oldum. 1988 y\u0131l\u0131nda \u0130stanbul \u00dcniversitesinde Orman Entomolojisi ve Koruma konusunda ilk, 1994 y\u0131l\u0131nda ise Karadeniz Teknik \u00dcniversitesinde Peyzaj Mimarl\u0131\u011f\u0131 Anabilim Dal\u0131nda ikinci Y\u00fcksek Lisans Program\u0131n\u0131 bitirdim. 2002\u2019de KT\u00dc\u2019de \u201cKa\u00e7kar Da\u011flar\u0131 Milli Park\u0131 ve Yak\u0131n \u00c7evresinin Do\u011fal Kaynak Y\u00f6netimi A\u00e7\u0131s\u0131ndan \u0130ncelenmesi\u201d adl\u0131 tez ile doktora program\u0131n\u0131 tamamlad\u0131m. 1989-2004 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda, o zamanlar \u00e7ok g\u00fczel bir kurum olan Trabzon\u2019daki Orman Ara\u015ft\u0131rma M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnde \u201cAra\u015ft\u0131rma uzman\u0131\u201d olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. 2004-2010 aras\u0131nda Artvin Orman Fak\u00fcltesinde g\u00f6rev yapt\u0131m. 2010 Eyl\u00fcl\u2019\u00fcnden beri KT\u00dc Orman Fak\u00fcltesindeyim. \u00d6zetle mesle\u011fim ormanc\u0131l\u0131k, \u00e7al\u0131\u015fma konum ise do\u011fa korumac\u0131l\u0131k.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Y\u0131llard\u0131r Do\u011fu Karadeniz Da\u011flar\u0131n\u0131 mesken tuttum, kamuoyunu olumsuz de\u011fi\u015fim konusunda uyarmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Kalk\u0131nma diye insano\u011flunun kendi dahil t\u00fcm ya\u015fam formlar\u0131n\u0131 yok etmesine fena halde takm\u0131\u015f durumday\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bug\u00fcne kadar her an\u0131m ekoloji hareketinin i\u00e7inde ge\u00e7ti. Baz\u0131lar\u0131na de\u011fineyim:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015eimdiki ad\u0131 WWF T\u00fcrkiye-DHKV olan DHKD ile 1988 y\u0131l\u0131nda tan\u0131\u015ft\u0131m. DHKD ile Do\u011fal Ya\u015fl\u0131 Orman, Atmacac\u0131l\u0131k Y\u00f6netimi gibi projelerin y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve yay\u0131nlar\u0131n\u0131 yapt\u0131m. Atmacac\u0131l\u0131k ciddi bir ku\u015f \u00f6l\u00fcm\u00fcne neden oluyordu, bunu yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7al\u0131\u015fmalarla \u00f6nlemi\u015f olduk. \u015eu an WWF T\u00fcrkiye (DHKV) Y\u00f6netim Kurulu \u00fcyesiyim.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ba\u015fka neler yapm\u0131\u015f\u0131m? 1996 F\u0131rt\u0131na vadisindeki Dilek G\u00fcroluk HES in\u015faat\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma. \u00c7aml\u0131hem\u015fin-Hem\u015fin Dernekleri ile \u00e7al\u0131\u015fma,&nbsp; \u0130ki rapor yaz\u0131m\u0131, alan\u0131n do\u011fal S\u0130T olmas\u0131nda do\u011frudan destek. HES\u2019lerle ilgili 40 kadar konferans, T\u00fcrkiye\u2019nin her yerinde, Kastamonu Lo\u00e7 Vadisinden Karab\u00fck Yenice \u015eeker Kanyonuna kadar konferans ve raporlar. HES konusu halen devam ediyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc memleketim Artvin\u2019in her yeri ve pek \u00e7ok g\u00fczel yurt k\u00f6\u015fesi HES tehdidi alt\u0131nda.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1998\u2019lerden itibaren Ekoturizmle ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalara ba\u015flama, dan\u0131\u015fmanl\u0131klar, konferanslar. Halen devam ediyor. Neden? Ekoturizm do\u011fa koruma arac\u0131 asl\u0131nda. 2003 y\u0131l\u0131ndan itibaren 6 Kafkas \u00fclkesi Kafkasya Ekolojik B\u00f6lge plan\u0131n\u0131 yapmaya ba\u015flad\u0131k. Bu \u00e7al\u0131\u015fmalar her y\u0131l toplant\u0131larla devam ediyor. Bu olu\u015fumun bilim komitesi \u00fcyeli\u011fim devam ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Birle\u015fmi\u015f Milletler (UN) K\u00fcresel \u00c7evre Fonu (GEF) K\u00fc\u00e7\u00fck Hibe Program\u0131 (SGP) Ulusal Y\u00fcr\u00fctme Komitesi \u00dcyesi (2004-2007) oldum. Do\u011frusu \u00e7ok g\u00fczel projeler destekledik.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1994 y\u0131l\u0131ndan yani ilk \u00e7al\u0131\u015fmalardan bu yana Artvin Cerattepe ya\u015fam m\u00fccadelesinin her an\u0131n\u0131n i\u00e7indeyim. 1995 y\u0131l\u0131 haziran sonunda Artvin\u2019de Madencilik panelinde sunum yapt\u0131m, panel kar\u015f\u0131 hareketin ba\u015flang\u0131c\u0131nda \u00e7ok belirleyici oldu. Ard\u0131ndan ilk maden kar\u015f\u0131t\u0131 raporu yazm\u0131\u015f oldum.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2000 y\u0131l\u0131ndan itibaren T\u00dcB\u0130TAK taraf\u0131ndan desteklenen toplam 13 Do\u011fa Koruma E\u011fitim Projesi ger\u00e7ekle\u015ftirdim.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2006 y\u0131l\u0131ndan itibaren ye\u015filyol garabetine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karak kamuoyunu bilgilendirmeye ba\u015flad\u0131m, yazd\u0131m, konu\u015ftum. Temel felsefem \u201cDa\u011flarda yolsuzluk iyidir\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7ok say\u0131da ulusal ve uluslar aras\u0131 do\u011fa koruma projesinde y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fc ya da dan\u0131\u015fman olarak g\u00f6rev ald\u0131m. En \u00e7ok hangisinde yoruldum derseniz y\u00fczlerce \u00c7ED\u2019in okuyup de\u011ferlendirilmesi, \u00c7ED kar\u015f\u0131t\u0131 raporlar, mahkeme m\u00fcdahil bilirki\u015fi raporlar\u0131n\u0131 saymak m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">190 kadar radyo, 30 kadar ulusal Tv program\u0131, 100\u2019e yak\u0131n konferans, 17\u2019si T\u00dcB\u0130TAK olmak \u00fczere 20 proje, 2 kitap\u00e7\u0131k, 8 kitap b\u00f6l\u00fcm\u00fc, makaleler, bildiriler, di\u011fer yay\u0131nlar, 170 kadar \u00e7al\u0131\u015ftay. Tamam\u0131na yak\u0131n\u0131 do\u011fa koruma konulu.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-0 is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"960\" height=\"720\" src=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/jkl-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5594\" srcset=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/jkl-1.jpg 960w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/jkl-1-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/jkl-1-768x576.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 960px) 100vw, 960px\" \/><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ye\u015fil Direni\u015f Ekoloji ve Ya\u015fam Gazetesi \u201cT\u00fcrkiye\u2019de Koronavir\u00fcs \u00d6ncesi ve Sonras\u0131 Ekoloji Hareketleri\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan s\u00f6yle\u015fileri&nbsp;Karadeniz Teknik \u00dcniversitesi Orman Fak\u00fcltesi<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5592,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-5564","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-soylesiler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5564","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5564"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5564\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5597,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5564\/revisions\/5597"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5592"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5564"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5564"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5564"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}