{"id":6134,"date":"2020-10-02T10:52:20","date_gmt":"2020-10-02T07:52:20","guid":{"rendered":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/?p=6134"},"modified":"2020-10-02T14:20:44","modified_gmt":"2020-10-02T11:20:44","slug":"dr-ahmet-soysal-ile-soylesi-yesil-partiler-cok-uluslu-sanayi-ve-maden-sirketleriyle-icli-dislilar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/2020\/10\/02\/dr-ahmet-soysal-ile-soylesi-yesil-partiler-cok-uluslu-sanayi-ve-maden-sirketleriyle-icli-dislilar\/","title":{"rendered":"Dr. Ahmet Soysal ile S\u00f6yle\u015fi; “Ye\u015fil partiler \u00e7ok uluslu sanayi ve maden \u015firketleriyle i\u00e7li-d\u0131\u015fl\u0131lar!”"},"content":{"rendered":"\n

Ye\u015fil Direni\u015f Ekoloji ve Ya\u015fam Gazetesi \u201cT\u00fcrkiye\u2019de Koronavir\u00fcs \u00d6ncesi ve Sonras\u0131 Ekoloji Hareketleri\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan s\u00f6yle\u015fileri Dokuz Eyl\u00fcl \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi Halk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Anabilim Dal\u0131 emekli \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Dr. Ahmet Soysal ile devam ediyor<\/strong>.<\/strong> Dr. Ahmet Soysal 1985 y\u0131l\u0131ndan bu yana ekoloji hareketinin i\u00e7inde aktif olarak yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz; Sa\u011fl\u0131k\u00e7\u0131, akademisyen ve aktivist kimli\u011fiyle. Soysal, 1989 tarihinde Alia\u011fa y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn zaferinden, Pamukkale’nin kurtar\u0131lmas\u0131na; termik santraller ger\u00e7e\u011finin \u00e7arp\u0131c\u0131 yal\u0131nl\u0131kta bir de\u011ferlendirmesinden Avrupa Ye\u015filleri’nin T\u00fcrkiye Ye\u015filleri \u00fczerine olumsuz etkilerine; Gezi ve Kazda\u011flar\u0131 direni\u015fi ile ekoloji hareketin y\u00fckselen dinamizmi, co\u015fkusu ve pek \u00e7ok ba\u015fka konuda \u00f6nemli saptamalarda bulunuyor. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

“Bu sistemin i\u00e7inde kalarak bu sistemin yap\u0131s\u0131 gere\u011fi yaratt\u0131\u011f\u0131 bu krizi \u00e7\u00f6zemeyiz. Merkez kapitalist \u00fclkelerdeki ye\u015fil hareketler ba\u015far\u0131l\u0131 gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Ancak onlar zengin \u00fclkelerde basit \u00e7evrecilik yap\u0131yorlar. Havalar\u0131n\u0131, sular\u0131n\u0131, topraklar\u0131n\u0131 temiz tutuyorlar. Fakat k\u00fcresel boyutta ba\u015fta k\u00fcresel iklim krizinin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc gibi konularda ciddi ad\u0131m atm\u0131yorlar. Atsalar kar\u015f\u0131lar\u0131na kapitalist sistemin \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 biliyorlar. Burada isim vermeyeyim ama Avrupa\u2019da bir\u00e7ok \u00fclkede ye\u015fil partiler \u00e7ok uluslu sanayi ve maden \u015firketleriyle i\u00e7li-d\u0131\u015fl\u0131lar\u2026 Bizim \u00fclkemizde kurulan k\u00f6m\u00fcrl\u00fc termik santrallerin sermaye ili\u015fkilerini izlerseniz ye\u015fil partilerin de iktidar orta\u011f\u0131 oldu\u011fu baz\u0131 Avrupa \u00fclkelerine \u00e7\u0131kar… merkez kapitalist \u00fclkelerin \u00e7evre \u00fclkeler \u00fczerindeki fosil yak\u0131t kullan\u0131m\u0131n\u0131 te\u015fvik edici politikalar\u0131n\u0131 bo\u015fa \u00e7\u0131kartmal\u0131y\u0131z.”<\/strong><\/p>\n\n\n\n

S\u00f6yle\u015fi: \u0130smail Aky\u0131ld\u0131z \/ 2 Ekim 2020 \/ Ye\u015fil Direni\u015f \u2013 Ekoloji ve Ya\u015fam Gazetesi<\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"
Kazda\u011flar\u0131’nda Alomos Gold \u015eantiyesi Kap\u0131s\u0131nda<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ye\u015fil\/Ekoloji hareketinin tarihsel birikimi hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015flerinizi merak ediyoruz? B\u00f6yle bir birikimden s\u00f6z edebilir miyiz? E\u011fer yan\u0131t\u0131n\u0131z evet ise bug\u00fcne kadar genel bir de\u011ferlendirme yapman\u0131z m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Asl\u0131nda bu sorunun evet veya hay\u0131r gibi basit bir yan\u0131t\u0131 yok. Hemen hemen herkes \u00f6zellikle benim de i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131m 80\u2019li y\u0131llar\u0131n sonundaki \u0130zmir\u2019den ba\u015flayan \u00e7evre hareketlerini \u00f6rnek g\u00f6stererek ye\u015fil\/ekoloji hareketinin tarihsel birikiminden s\u00f6z edebilir. Hatta baz\u0131 ye\u015fil\/ekolojist yazarlar 70\u2019li y\u0131llarda D\u00fcnya\u2019da ba\u015flayan ye\u015fil\/ekolojist hareketlerin yakla\u015f\u0131k on y\u0131l sonra \u00fclkemizi de i\u00e7ine ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 yazarlar. Bu iddian\u0131n do\u011frulu\u011fu ye\u015fil\/ekolojist harekete hangi pencereden bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131za g\u00f6re de\u011fi\u015fir.<\/p>\n\n\n\n

O d\u00f6nemden bug\u00fcne \u00fclkemizde yap\u0131lan t\u00fcm \u00e7evre\/ekoloji hareketleri as\u0131l sorunun k\u00f6klerine inmeyen bence y\u00fczeysel hareketlerdi. 80\u2019li y\u0131llar\u0131n sonunda gerek k\u00f6m\u00fcrl\u00fc termik santrallere gerekse di\u011fer \u00e7evre sorunlar\u0131na kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclen hareketlere kat\u0131lanlar\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 o d\u00f6nemle ilgili \u00e7e\u015fitli kendini ifade etme sorunlar\u0131 ve g\u00fcnl\u00fck siyasi problemleri nedeniyle ye\u015fil\/ekolojist hareketin i\u00e7inde yer alm\u0131\u015f insanlard\u0131. \u0130zmir Alia\u011fa veya Mu\u011fla Yata\u011fan\u2019a, Kemerk\u00f6y\u2019e k\u00f6m\u00fcrl\u00fc termik santrallere kar\u015f\u0131 eyleme giderken bile \u00f6nemli say\u0131da insan k\u00f6m\u00fcr\u00fcn yak\u0131lmas\u0131 sonucu hangi \u00e7evre sorunlar\u0131n\u0131n olu\u015ftu\u011fundan, kapitalist sistemin enerji politikalar\u0131ndan, \u00e7evresel kaynaklar\u0131n nas\u0131l s\u00f6m\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden habersizdi. Daha k\u00f6t\u00fcs\u00fc \u00f6\u011frenmek gibi bir \u00e7abalar\u0131 da yoktu. \u00c7evre sorunlar\u0131n\u0131n temelinde ne oldu\u011funu; bu sorunlara kimin, hangi sistemin neden oldu\u011fu birka\u00e7 k\u00fc\u00e7\u00fck grup hari\u00e7; hi\u00e7 tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131yordu. Asl\u0131nda bug\u00fcn de \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131yor. Bunun en b\u00fcy\u00fck g\u00f6stergesi Alia\u011fa ger\u00e7e\u011fidir. 1989\u2019da 50-60 bin ki\u015fi \u0130zmir\u2019den Alia\u011fa\u2019ya y\u00fcr\u00fcd\u00fc; Gencelli K\u00f6m\u00fcrl\u00fc Termik Santrali yap\u0131lmas\u0131n, diye\u2026 Sonu\u00e7ta santral yap\u0131lmad\u0131 ama sonra ne oldu? B\u00f6lgeye sonraki y\u0131llarda \u00e7ok say\u0131da demir-\u00e7elik tesisi, termik santraller, hatta yeni rafineriler ve petro kimya -tesisleri yap\u0131ld\u0131. \u00dcstelik Dokuz Eyl\u00fcl \u00dcniversitesi \u00c7evre M\u00fchendisli\u011fi b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn \u2018bu b\u00f6lge i\u00e7in kald\u0131rma kapasitesi dolmu\u015ftur; daha fazla havas\u0131n\u0131, topra\u011f\u0131n\u0131 kirletemezsiniz\u2019<\/em> raporlar\u0131na ra\u011fmen yap\u0131ld\u0131 bu tesisler\u2026 \u00c7ok az say\u0131da; o da hepimizin tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7ek \u00e7evreciler kar\u015f\u0131 durdu; onlar\u0131n da g\u00fcc\u00fc yetmedi. Peki, o d\u00f6nemde y\u00fcr\u00fcyen binlerce ki\u015fi nereye gitti? Kendi k\u00f6\u015felerine \u00e7ekildiler, onlar\u0131n o d\u00f6nem bu eylemlere kat\u0131lmak i\u00e7in \u00e7evre\/ekoloji d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka siyasi nedenleri vard\u0131.  O nedenler bir \u015fekilde ortadan kalk\u0131nca onlarda ger\u00e7ek adreslerine d\u00f6nd\u00fcler.<\/p>\n\n\n\n

Bir de barda\u011f\u0131n dolu taraf\u0131na bakal\u0131m. 80\u2019li y\u0131llar\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda \u00f6zellikle o d\u00f6nemki Ye\u015filler Parti\u2019sinin etkisi ile baz\u0131 tart\u0131\u015fmalar oldu. \u00d6zellikle \u0130zmir \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn etkisi ile \u00e7e\u015fitli toplant\u0131lar yap\u0131ld\u0131. \u0130lk o d\u00f6nem enerji politikalar\u0131, kentle\u015fme ve \u00e7evre, do\u011fal kaynaklar\u0131n s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fc, \u00e7evre ve kapitalizm tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131ld\u0131. Ye\u015filler Partisi kapat\u0131ld\u0131ktan sonra SOS Akdeniz Derne\u011fini kuran bir grup ekolojist o d\u00f6nem A\u011fa\u00e7kakan diye bir dergi \u00e7\u0131kartt\u0131lar 1992\u2019den 2001\u2019e kadar 38 say\u0131 yay\u0131nlanan dergi bence \u00fclkemizdeki ilk ger\u00e7ek anlamda ekolojist dergidir. T\u00fcm say\u0131lar\u0131 var bende ve bug\u00fcn bu dergide yay\u0131nlanan bir\u00e7ok makale \u00fclkemiz i\u00e7in halen g\u00fcncel\u2026 E\u011fer bir birikimden s\u00f6z edecek olursak 90\u2019l\u0131 y\u0131llarda bu dergi \u00e7evresinde y\u00fcr\u00fct\u00fclen tart\u0131\u015fmalar\u0131 ortaya koymal\u0131y\u0131z\u2026 Ayr\u0131ca bu dergi etraf\u0131nda toplanan grubun yapt\u0131\u011f\u0131 Pamukkale i\u00e7in \u2018gitmeyelim, g\u00f6rmeyelim, beyaz kals\u0131n\u2019<\/em> eylemi hat\u0131rlanmal\u0131\u2026 Bu eylemden sonra o d\u00f6nemin h\u00fck\u00fcmeti travertenlerin \u00fczerindeki otelleri y\u0131kt\u0131. Bug\u00fcn o travertenleri beyaz g\u00f6r\u00fcyorsak o eylem sayesindedir.<\/p>\n\n\n\n

O g\u00fcnden bug\u00fcne gelince ge\u00e7mi\u015fteki \u00e7izginin de gerisindeyiz bug\u00fcn\u2026 Hi\u00e7bir \u00e7evre\/ekoloji sorununun temeline inemiyoruz. M\u00fccadelelerimiz b\u00f6lgesel nitelikli ve y\u00fczeysel\u2026 \u00d6rnek vermek gerekirse termik santrallere, ta\u015f ocaklar\u0131na, alt\u0131n madenlerine ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z b\u00f6lgede varsa tepki g\u00f6steriyoruz. Tehlikeli bir geli\u015fme bu; termik santral \u0130zmir\u2019de de\u011fil de Denizli\u2019de yap\u0131lacaksa benim sorunum de\u011fil gibi bak\u0131yoruz buna\u2026 Bu durum asl\u0131nda Avrupal\u0131 Ye\u015fillerden bula\u015ft\u0131; bize\u2026 Alman Ye\u015filler Partisinin i\u00e7inde 80\u2019li y\u0131llarda kendilerini realistler olarak niteleyen grup ger\u00e7ek ekolojistleri tasfiye edince ger\u00e7ek ye\u015fil\/ekoljist hareket bitti. Avrupal\u0131 Ye\u015fillerde art\u0131k d\u00fczen partileriyle \u00e7ok samimi ve kendi \u00fclkeleri i\u00e7in istemedikleri \u015feylerin di\u011fer \u00fclkelerde kurulmas\u0131na seslerini \u00e7\u0131kartm\u0131yorlar\u2026 \u00d6rnek vermek gerekirse bizim \u00fclkemizde son y\u0131llarda kurulan baz\u0131 k\u00f6m\u00fcrl\u00fc termik santraller Avrupa\u2019dan s\u00f6k\u00fclerek getirildi\u2026 \u00dcstelik Ye\u015filler Partisinin ciddi siyasi g\u00fc\u00e7 oldu\u011fu \u00fclkelerden\u2026 \u0130kinci ana sorun ise y\u0131llard\u0131r \u00e7evre\/ekoloji krizinin alt\u0131nda yatan ger\u00e7ek boyutu g\u00f6rmekten ka\u00e7\u0131n\u0131yoruz. \u00c7evre sorunlar\u0131n\u0131 hangi sistemin yarat\u0131yor? Enerji politikalar\u0131n\u0131 kim dayat\u0131yor? \u00c7evresel kaynaklar\u0131 kim umars\u0131zca t\u00fcketiyor? Suyumuza, topra\u011f\u0131m\u0131za kim el koyuyor? Herhalde sokaktaki insan de\u011fil\u2026 \u015eunu \u00e7ok a\u00e7\u0131k ve net olarak g\u00f6rmedik\u00e7e sorunlar\u0131n k\u00f6k\u00fcne inip \u00e7\u00f6zmemiz imk\u00e2ns\u0131z\u2026 Bug\u00fcn ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7evre krizinin alt\u0131nda \u00e7evresel kaynaklar\u0131 s\u00fcrekli s\u00f6m\u00fcren kapitalist sistem vard\u0131r ve bu sistemin i\u00e7inde bu sorunlar\u0131 temelden \u00e7\u00f6zmek imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r.  S\u0131k\u0131 \u00e7evresel kurallar\u0131n oldu\u011fu kapitalist \u00fclkelerde bu sorunlar daha az g\u00f6r\u00fcn\u00fcr oluyor. Ama bizim gibi kurals\u0131z \u00fclkelerde ise ekolojik kriz g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale geliyor. Sonu\u00e7ta \u00e7evre\/ekoloji krizi kapitalist sistemin yaratt\u0131\u011f\u0131 bir krizdir. \u00c7\u00f6z\u00fcm\u00fc ise s\u0131n\u0131fsal a\u00e7\u0131dan bakmakla ba\u015flar. Kapitalist sistemin bir sonucudur; ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ekolojik kriz ve ger\u00e7ek \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc bu sistemin i\u00e7nde m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil\u2026<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

1989\u2019da Gencelli K\u00f6m\u00fcrl\u00fc Termik Santrali yap\u0131lmas\u0131n diye \u0130zmir\u2019den Alia\u011fa\u2019ya y\u00fcr\u00fcyen ve santralin yap\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nleyen 50-60 bin ki\u015fiden s\u00f6z ettiniz; ekoloji hareketinin<\/strong><\/strong> –o tarihten bu yana- bu eylemle k\u0131yaslanacak ba\u015far\u0131lar\u0131 oldu mu? Bug\u00fcn direni\u015flerde bu rakamlara ula\u015fabilmek i\u00e7in neler yap\u0131labilir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bir\u00e7ok ki\u015fi ba\u015flang\u0131\u00e7ta o kadar insan\u0131n \u00e7evre duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131yla y\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. Fakat ger\u00e7ek bu de\u011fildi. O zamanki yerel iktidar\u0131 olu\u015fturan SHP\u2019li belediyeler y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fe g\u00fcnl\u00fck siyasi ortam nedeniyle destek verdiler. O kalabal\u0131k o \u015fekilde olu\u015ftu. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn d\u00f6nemin B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediye Ba\u015fkan\u0131 Alia\u011fa-Gencelli eylemine destek verirken Konak Meydan\u0131n\u0131n ortas\u0131na al\u0131\u015f-veri\u015f merkezi Galeria\u2019y\u0131 dikmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. \u00dcstelik Alia\u011fa Gencelli eylemlerinde yan yana y\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc insanlar\u0131n kar\u015f\u0131 duru\u015flar\u0131na ra\u011fmen bunu yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn o kalabal\u0131\u011f\u0131n nas\u0131l topland\u0131\u011f\u0131n\u0131? Ondan sonra da Alia\u011fa\u2019ya \u00e7ok say\u0131da k\u00f6m\u00fcrl\u00fc termik santral yap\u0131lmas\u0131na ra\u011fmen b\u0131rak\u0131n o kalabal\u0131\u011f\u0131 4-5 bin ki\u015filik eylemler dahi olmad\u0131. Alia\u011fa\u2019daki termik santrallerin ve sanayinin yaratt\u0131\u011f\u0131 hava kirlili\u011finden en \u00e7ok etkilenen Kar\u015f\u0131yakal\u0131lar bile daha sonra hi\u00e7bir Alia\u011fa eylemine kat\u0131lmad\u0131lar. Fakat bu ekoloji hareketinin ba\u015fka ba\u015far\u0131lar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez. Az ama bilin\u00e7li olarak ekolojik duyarl\u0131l\u0131\u011fa sahip insanlar meslek odalar\u0131yla birlikte hareket ederek baz\u0131 kazan\u0131mlar elde ettiler. \u00d6rnek vermek gerekirse bug\u00fcn Pamukkale beyaz ise bu insanlara bor\u00e7luyuz. \u2018Gitmeyelim, g\u00f6rmeyelim, beyaz kals\u0131n\u2019 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 t\u00fcm d\u00fcnyada yank\u0131 buldu ve d\u00f6nemin h\u00fck\u00fcmeti Pamukkale\u2019deki t\u00fcm otelleri y\u0131kmak zorunda kald\u0131. Yine bir avu\u00e7 insan Dalyan sahillerinde yapt\u0131klar\u0131 eylemlerle Akdeniz kaplumba\u011falar\u0131n\u0131n soyunun t\u00fckenmesini \u00f6nlediler. Bug\u00fcn \u00fclkemizde siyan\u00fcr li\u00e7i y\u00f6ntemi ile alt\u0131n madencili\u011fine kar\u015f\u0131 bir direni\u015f varsa; o d\u00f6nem Bergama\u2019da alt\u0131n madenine kar\u015f\u0131 m\u00fccadele ba\u015flatan hekim, hukuk\u00e7u, m\u00fchendis, aktivist bir grup ekolojistin b\u00fcy\u00fck emekleri vard\u0131r. Peki, bug\u00fcn Gencelli\u2019ye benzer kalabal\u0131klar\u0131 toplayabilir miyiz? Toplayabiliriz; bunu Kaz Da\u011flar\u0131nda g\u00f6rd\u00fck. Canl\u0131-cans\u0131z t\u00fcm do\u011fam\u0131z\u0131n, \u00e7evresel kaynaklar\u0131m\u0131z\u0131n nas\u0131l s\u00f6m\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, yeni emperyalist-s\u00f6m\u00fcrgeci yakla\u015f\u0131m\u0131n ne oldu\u011funu insan\u0131m\u0131za \u00e7ok iyi anlatabilirsek; onlar\u0131nda \u00e7evrelerini, kaynaklar\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in soka\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabiliriz. \u00d6zellikle de \u00fcnl\u00fc sanat\u00e7\u0131lar\u0131, meslek \u00f6rg\u00fctlerini harekete ge\u00e7irebilirsek \u00f6nemli derecede yol alabiliriz. A\u011fustos 2019\u2019da bir hafta ara ile Kaz Da\u011flar\u0131nda iki b\u00fcy\u00fck eylem oldu. \u0130lkinde Faz\u0131l Say\u2019\u0131n verdi\u011fi konseri binlerce insan dinledi, oradaki a\u011fa\u00e7lar\u0131n \u00e7\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131na kulak verdiler. Daha sonraki hafta T\u00fcrk Tabipleri Birli\u011fi\u2019nin \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 ile 11 farkl\u0131 tabip odas\u0131ndan hekimler topland\u0131; Kaz Da\u011flar\u0131\u2019nda\u2026 Bunlar insan\u0131m\u0131z\u0131 bilimsel, do\u011fru mesajlarla ve sanat\u0131n, sanat\u00e7\u0131n\u0131n yard\u0131m\u0131 ile ekoloji m\u00fccadelesinin i\u00e7ine \u00e7ekebilece\u011fimizi g\u00f6steriyor. Gencelli eylemlerine de \u00fcnl\u00fc sanat\u00e7\u0131lar destek vermi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

80\u2019lerden bu yana ekoloji hareketinin \u00f6nemli ba\u015far\u0131lar\u0131 varsa; hangileridir? Hareketin ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar\u0131 nedir sizce?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Yukar\u0131da da \u00f6zetledim; tabii baz\u0131 ba\u015far\u0131lar var. Bunlar i\u00e7inde Pamukkale\u2019nin kurtar\u0131lmas\u0131, n\u00fckleer santral yap\u0131m\u0131n\u0131n bug\u00fcne kadar geciktirilmesi, hava kirlili\u011fi ve k\u00fcresel iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine kar\u015f\u0131 toplumun dikkatinin \u00e7ekilmesi, fosil yak\u0131tlar konusunda \u00fclkemizde de tart\u0131\u015fman\u0131n ba\u015flat\u0131lmas\u0131, Eski\u015fehir\u2019de oldu\u011fu gibi baz\u0131 termik santrallerin yap\u0131m\u0131n\u0131n engellenmesi, Kaz Da\u011flar\u0131 ve Murat Da\u011f\u0131 alt\u0131n madeni giri\u015fimlerinin \u015fimdilik durdurulmas\u0131 say\u0131labilir.  <\/p>\n\n\n\n

Hareketin en \u00f6nemli ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131 bu d\u00f6nemde \u00f6zellikle enerji sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn \u00fcretimden da\u011f\u0131t\u0131ma kadar \u00f6zelle\u015ftirilmesinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ememesidir. Bu durum \u00f6zellikle bir taraftan fosil yak\u0131t kullan\u0131m\u0131n\u0131, yeni termik santraller yap\u0131lmas\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131rken di\u011fer taraftan yenilebilir enerji kaynaklar\u0131n\u0131n daha \u00e7ok kar i\u00e7in istismar edilmesinin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Di\u011fer ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ise enerji t\u00fcketimi yo\u011fun olan metal sanayi gibi sanayi dallar\u0131n\u0131n \u00fclkemizde kurulmas\u0131n\u0131 \u00f6nleyememesidir. Tabii bu durumun en temelde nedeni ise \u00e7e\u015fitli ekoloji hareketlerinin i\u00e7ine basit \u00e7evreci ak\u0131mlar s\u0131zmas\u0131\u2026 Bu ak\u0131mlar zamanla kendini ekolojist olarak tan\u0131mlayan \u00e7e\u015fitli \u00f6rg\u00fctlerin basit \u00e7evreci \u00e7izgiye yana\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn termik santrallerin filtre takma zorunlulu\u011fu muafiyeti getiren yasa veto edildi diye \u00e7\u0131k\u0131p hepsi sevindiler. Kimsenin akl\u0131na biz en temelde fosil yak\u0131tlar\u0131n t\u00fcketilmesine kar\u015f\u0131y\u0131z demek gelmedi. Ekosistemleri savunma yerine madenlerin, sanayinin \u00e7evresel zararlar\u0131n\u0131 azalt\u0131c\u0131 teknolojileri savunan ve pazarlayan \u00f6rg\u00fctler t\u00fcredi. \u00dcstelik bunun ad\u0131na bir de ye\u015fil ekonomi dediler\u2026 \u00dcstelik bu ye\u015fil ekonomi masal\u0131n\u0131n i\u00e7inde \u00e7ok uluslu \u00fcnl\u00fc finans ve sanayi kurulu\u015flar\u0131 var. \u00c7ok dikkatli olmak gerek\u2026 Bazen iyi niyetle yanl\u0131\u015f ad\u0131mlar da at\u0131labiliyor; \u00f6rne\u011fin k\u00f6m\u00fcrl\u00fc termik santrallere kar\u015f\u0131 d\u00fczenlenen bir toplant\u0131 i\u00e7in yeni kurulan termik santrallere kredi veren bir bankan\u0131n sosyal tesislerinin se\u00e7ilmesi gibi\u2026<\/p>\n\n\n\n

Sizce Ekoloji hareketinde \u0130zmir\u2019in ve Ege b\u00f6lgesinin yeri nedir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ege b\u00f6lgesi ekoloji hareketi i\u00e7in bir ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131. 1985-90\u2019l\u0131 y\u0131llarda \u00f6zellikle meslek odalar\u0131nda \u00e7evre ve ekoloji konular\u0131 tart\u0131\u015f\u0131lmaya ba\u015flad\u0131. Bunun \u0130zmir\u2019in iki b\u00fcy\u00fck \u00fcniversitesine yans\u0131malar\u0131 oldu. Gerek Ege gerekse dokuz Eyl\u00fcl \u00dcniversitelerinde \u00e7e\u015fitli fak\u00fcltelerde \u00e7evre sorunlar\u0131 ders programlar\u0131na girdi. 1972 Stockholm Konferans\u0131n\u0131n da etkisi bunda oldu\u2026 Ayr\u0131ca b\u00f6lgenin \u00e7evre sorunlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan sorunlu bir b\u00f6lge olmas\u0131 hareketin Ege\u2019den y\u00fckselmesinde \u00f6nemli bir noktad\u0131r. TTB\u2019nin 2000 Yata\u011fan Termik Santral raporu da \u00f6nemli bir kav\u015fakt\u0131r. Ancak solun \u00e7evre ve ekolojik sorunlar\u0131n temelindeki sistem sorununu g\u00f6rmekten ka\u00e7mas\u0131 bence hareketin \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck engeldi. Sosyal demokrat oldu\u011funu iddia eden yerel iktidar bir s\u00fcre sonra \u00e7evre m\u00fccadelesinden kendini \u00e7ekti ve kendi \u00e7evre sorunlar\u0131n\u0131 yaratmaktan \u00e7ekinmedi. Birka\u00e7 bir \u00f6rnek vereyim;  \u0130zmir\u2019in Bayrakl\u0131 semtindeki g\u00f6kdelen \u00e7irkinli\u011fini kim yaratt\u0131? Kenti i\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131lmaz hale getiren AVM\u2019lere kim izin verdi? Alia\u011fa\u2019ya k\u00f6m\u00fcrl\u00fc termik santral yap\u0131labilmesi i\u00e7in kim imar planlar\u0131n\u0131 kim de\u011fi\u015ftirdi? Bug\u00fcn \u0130zmir\u2019in hemen merkezinde; kentin tam su havzas\u0131n\u0131n \u00fczerinde bir alt\u0131n madeni var ve maden yokmu\u015f gibi davranan, bu madeni g\u00f6rmezli\u011fe gelen bir yerel iktidar var. Kentte bu madene kar\u015f\u0131 m\u00fccadele y\u00fcr\u00fcten insanlar\u0131 madenci firman\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda yaln\u0131z b\u0131rak\u0131yor, belediyeler\u2026 Kendini sosyal demokrat olarak tan\u0131mlayan yerel iktidar\u0131n bu tutumu ekolojik m\u00fccadeleyi y\u00fcr\u00fcten kadrolar\u0131 da zaman i\u00e7inde zay\u0131flatt\u0131 ve onlar\u0131n halkla b\u00fct\u00fcnle\u015ferek eylem yapma g\u00fcc\u00fcn\u00fc azaltt\u0131. Sosyalistlerin de hen\u00fcz ekolojik krizin arkas\u0131ndaki sistem krizini tam ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 olarak g\u00f6rebildi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum. D\u00fcnyada ormanlar neden yan\u0131yor, buzullar neden eriyor, kim \u00fcretiyor, kim t\u00fcketiyor? \u00dczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorlar. 1985\u2019lerden beri yollarday\u0131z; \u00e7ok az mesafe ald\u0131k demek istemiyorum ama daha gidecek \u00e7ok uzun yolumuz var\u2026<\/p>\n\n\n\n

\"\"
TTB Kazda\u011flar\u0131’nda<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Gezi direni\u015fi hakk\u0131nda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? Alia\u011fa direni\u015finden fark\u0131 neydi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Gezi direni\u015fi ger\u00e7ek anlam\u0131yla bir ekoloji ve demokrasi m\u00fccadelesidir. Hepimiz o g\u00fcne kadar gen\u00e7li\u011fin \u00e7evre sorunlar\u0131na ilgisiz ve apolitik oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorduk. O gen\u00e7lik hepimizi yan\u0131ltt\u0131. Gezi park\u0131n\u0131n a\u011fa\u00e7lar\u0131 bir simge oldu o gen\u00e7lik i\u00e7in\u2026 \u00dclkemizin do\u011fal kaynaklar\u0131na, havas\u0131na, suyuna, topra\u011f\u0131na sahip \u00e7\u0131kt\u0131lar. D\u00fcnyan\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ekolojik krizin ve bunun \u00fclkemize yans\u0131malar\u0131n\u0131 \u00e7ok yak\u0131ndan takip ettiklerini g\u00f6rd\u00fck. Ekolojik m\u00fccadele i\u00e7in ilham oldular. Alia\u011fa direni\u015fi ise ekolojik bir bilin\u00e7ten uzakt\u0131. O direni\u015fe kat\u0131lan o d\u00f6nemin Ye\u015filler Partisinin az say\u0131da \u00fcyesi d\u0131\u015f\u0131nda di\u011fer kat\u0131lanlar\u0131n hemen hepsi oylar\u0131 %20\u2019lere kadar inen iktidar partisinin politikalar\u0131ndan memnun olmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in oradalard\u0131. K\u00f6m\u00fcr ve termik santraller hakk\u0131nda, hava kirlili\u011fi ve k\u00fcresel iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi hakk\u0131nda pek bir bilgileri yoktu\u2026<\/p>\n\n\n\n

Koranavir\u00fcs salg\u0131n\u0131 ekoloji hareketinin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ve geli\u015fimi bak\u0131m\u0131ndan olumlu ya da olumsuz bir rol oynamakta m\u0131d\u0131r\/oynar m\u0131? Salg\u0131n hareketin g\u00fc\u00e7lenmesi i\u00e7in yeni olanaklar do\u011furdu ise bunlar nelerdir? \u0130\u00e7inde bulundu\u011fumuz ko\u015fullar\u0131n avantaj ve dezavantajlar\u0131 nelerdir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00d6ncelikle \u015funlar\u0131 belirteyim. Bu pandemi nedeniyle y\u0131llard\u0131r kontrol alt\u0131na alamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z t\u00fcketim toplumu \u00f6zelliklerinden k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7in bile olsa ister istemez uzakla\u015ft\u0131k. Bunun sonucunda \u00fcretim d\u00fc\u015ft\u00fc. Trafik azald\u0131. \u00c7evresel kaynaklar\u0131n s\u00f6m\u00fcr\u00fclmesinde bir gerileme oldu. \u00dcretimin ve trafi\u011fin d\u00fc\u015fmesinin en \u00e7ok etkiledi\u011fi sekt\u00f6r enerji sekt\u00f6r\u00fc\u2026 Enerji t\u00fcketiminin d\u00fc\u015fmesi t\u00fcm d\u00fcnyada iki ay i\u00e7in fosil yak\u0131t kullan\u0131m\u0131n\u0131 azaltt\u0131. Bunun sonucunda da ba\u015fta hava kirlili\u011fi olmak \u00fczere baz\u0131 \u00e7evre sorunlar\u0131 ge\u00e7ici de olsa ortadan kalkt\u0131. \u00c7in ve Avrupa kentlerinde ya\u015fayanlar k\u0131sa bir s\u00fcrede olsa kaliteli, temiz hava soludular. K\u00fcresel iklim de\u011fi\u015fikli\u011fini \u00f6nleme a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir yarar\u0131 olmasa da sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131 fosil yak\u0131t kullan\u0131m\u0131n\u0131 terk etmeden d\u00fc\u015f\u00fcremeyece\u011fimizi ispatlad\u0131; bu s\u00fcre\u00e7\u2026 Baz\u0131 \u00fclkeler bu s\u00fcre\u00e7te \u00fcretimi durdurduklar\u0131 k\u00f6m\u00fcrl\u00fc termik santralleri pandemi sonras\u0131 da a\u00e7mamaya karar verdiler. Almanya temmuz ay\u0131nda 2038 y\u0131l\u0131na kadar \u00fclkesindeki k\u00f6m\u00fcrl\u00fc termik santralleri kapatma karar\u0131 ald\u0131. Fosil yak\u0131tlardan uzakla\u015fan \u00fclkeler do\u011facak elektrik talebini \u015fimdilik r\u00fczg\u00e2r, g\u00fcne\u015f gibi yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131ndan sa\u011fl\u0131yorlar\u2026 Art\u0131k fosil yak\u0131tlar\u0131n \u00fcretimin ve kullan\u0131m\u0131n\u0131n yasaklanmas\u0131 i\u00e7in y\u00fcr\u00fct\u00fclecek kampanyalar a\u00e7\u0131s\u0131ndan elimiz d\u00fcnden daha g\u00fc\u00e7l\u00fc\u2026 Fakat burada bir tehlike de var. Baz\u0131 Avrupa \u00fclkeleri ve \u00c7in enerji talebini tekrar n\u00fckleer santrallere d\u00f6nerek kar\u015f\u0131layabilir. Bu konuda \u00e7ok dikkatli olmal\u0131y\u0131z ve d\u00fcnyan\u0131n yeniden bir n\u00fckleer santral \u00e7a\u011f\u0131na girmesine izin vermemeliyiz.<\/p>\n\n\n\n

Sonu\u00e7 olarak pandemi d\u00f6nemindeki fosil yak\u0131t t\u00fcketiminin d\u00fc\u015fmesi, buna ba\u011fl\u0131 olarak hava kalitesindeki iyile\u015fmeler, sera emisyonlar\u0131n\u0131n azalmas\u0131 bize toplumu bir an \u00f6nce fosil yak\u0131t  t\u00fcketimini b\u0131rakma konusunda daha kolay ikna etme olana\u011f\u0131 veriyor. Ayr\u0131ca tehlike alt\u0131ndaki t\u00fcrlerin de evine \u00e7ekilen insan sayesinde tekrar g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale gelmesi insanlar\u0131n do\u011fa \u00fczerindeki tahakk\u00fcm\u00fcn\u00fc toplumlara sorgulatmam\u0131z a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6n\u00fcm\u00fcze yeni kap\u0131lar a\u00e7\u0131yor. \u00c7evre ve ekoloji konular\u0131na insanlar\u0131n bu s\u00fcre\u00e7te ilgisi de artt\u0131. Bunu de\u011ferlendirmemiz gerek. Eskisinden daha g\u00fc\u00e7l\u00fc olarak k\u00fcresel iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine kar\u015f\u0131 durabilir; t\u00fcketim toplumunu ve \u00e7evre sorunlar\u0131n\u0131n tam temelinde duran kapitalist sistemi sorgulatabiliriz.<\/p>\n\n\n\n

Pandeminin getirdi\u011fi tehlikeler de var tabii\u2026 Her \u015feyden \u00f6nce karantina ko\u015fullar\u0131 \u00f6rg\u00fctl\u00fc m\u00fccadelenin \u00f6n\u00fcnde b\u00fcy\u00fck bir engel olu\u015fturuyor. Bu durum hakim \u00e7evrelerin sistematik olarak do\u011fal kaynaklara sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131 getiriyor. \u00d6zellikle \u00fclkemizde bu d\u00f6nem pandemi nedeniyle zay\u0131flayan \u00e7evre hareketleri nedeniyle sahillerin ya\u011fmas\u0131 inan\u0131lmaz boyutlara ula\u015ft\u0131. K\u00f6m\u00fcrl\u00fc termik santraller bile yap\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Bir de tabii n\u00fckleer tehlike var. N\u00fckleer lobi fosil yak\u0131tlar\u0131n yerine koymak i\u00e7in n\u00fckleer enerji santrallerini \u0131s\u0131tmaya ba\u015flad\u0131. Toplumlar\u0131n bu tuza\u011fa d\u00fc\u015fmemesi i\u00e7in \u00e7ok dikkatli olmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

K\u00fcresel ekolojik kriz T\u00fcrkiye\u2019ye ne \u015fekilde yans\u0131makta? Bug\u00fcn \u00fclkenin en \u00f6nemli ekoloji sorunlar\u0131 \u2013\u00f6ncelik s\u0131ralamas\u0131na g\u00f6re- nelerdir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

K\u00fcresel ekolojik krizin g\u00f6r\u00fcn\u00fcr boyutu k\u00fcresel iklim krizi ve giderek derinle\u015fen \u00fclkeler ve insanlar aras\u0131ndaki e\u015fitsizlik\u2026 Tamamen kapitalist sistemin yaratt\u0131\u011f\u0131 t\u00fcketim toplumu al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131n bir sonucu olarak ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor; iklim krizi ve e\u015fitsizlikler. Daha \u00e7ok \u00fcretim ve t\u00fcketim i\u00e7in daha \u00e7ok enerjiye gereksinim var. Bunun i\u00e7in de merkez kapitalist \u00fclkeler sanayi devriminden bu yana artan oranda fosil yak\u0131tlar\u0131 kullan\u0131yor. Sonu\u00e7 belli; sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n adeta patlamas\u0131\u2026 Merkez kapitalist \u00fclkeler fosil yak\u0131t kullan\u0131m\u0131n\u0131 kendi \u00fclkelerinde s\u0131n\u0131rlarken; sermayeleriyle \u00e7evre kapitalist \u00fclkelerde bunu te\u015fvik ettiler, etmeye de devam ediyorlar. Bunun \u00fclkemizde de sonu\u00e7lar\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Merkez kapitalist \u00fclkelerin sermayesiyle \u00fclkemizde \u00e7ok say\u0131da k\u00f6m\u00fcrl\u00fc termik santral kuruluyor. Santraller kendi \u00fclkelerinden s\u00f6k\u00fcp getirdikleri santraller, k\u00f6m\u00fcr de yine merkez kapitalist \u00fclkelerin sermayesiyle i\u015fletilen ba\u015fka \u00fclkelerdeki k\u00f6m\u00fcr madenlerinden ta\u015f\u0131n\u0131yor. Di\u011fer taraftan hurda demir-\u00e7elik sanayi gibi enerji yo\u011fun ve pis sanayi dallar\u0131n\u0131 \u00fclkemize iteliyorlar. B\u00f6ylece kendi havalar\u0131, sular\u0131 temiz kal\u0131rken ve sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131 d\u00fc\u015ferken; kirlenen bizim havam\u0131z, suyumuz, topra\u011f\u0131m\u0131z oluyor. Artan sera gaz\u0131 emisyonumuz d\u00fcnyada bizi ilk yirmi \u00fclke i\u00e7ine de ta\u015f\u0131d\u0131. Ancak merkez kapitalist \u00fclkeler \u015funu unutuyor; havalar\u0131n\u0131, sular\u0131n\u0131, topraklar\u0131n\u0131 temiz tutabilirler ama \u00e7evre kapitalist \u00fclkelerin \u00fczerine iteledikleri sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131 t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 ayn\u0131 noktaya g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor. K\u00fcresel iklim krizi ve herkes i\u00e7in eninde sonunda t\u00fckeni\u015f\u2026 Bu nedenle ekolojik krizin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc sistem temelinde ele al\u0131nmal\u0131. Herkesin \u015funu iyi kavramas\u0131 gerek. \u00c7evre s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcn\u00fcn temelinde kapitalist sistem ve onun \u00fcretim ve t\u00fcketim ili\u015fkileri vard\u0131r. Kapitalist sistemin i\u00e7inde de ekolojik krizin \u00e7\u00f6z\u00fcm \u015fans\u0131 yoktur. O y\u00fczden bat\u0131l\u0131 ye\u015fil-ekolojist hareketlerinden bence bir inand\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 yoktur. Onlar sadece kendi \u00fclkelerinde basit \u00e7evre sorunlar\u0131yla me\u015fguller.<\/p>\n\n\n\n

\u00dclkemizdeki ekolojik hareketlerinden de bu bilin\u00e7le hareket etmesi gerekiyor. Ba\u015fta k\u00f6m\u00fcr olmak \u00fczere fosil yak\u0131t kullan\u0131m\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmal\u0131y\u0131z. K\u00f6m\u00fcrl\u00fc termik santrallerle m\u00fccadele etmeli ve bu santrallerin arkas\u0131ndaki s\u00f6m\u00fcr\u00fc d\u00fczenini insanlar\u0131m\u0131za iyi anlatmal\u0131y\u0131z. Enerji kullan\u0131m\u0131 yo\u011fun sanayi dallar\u0131n\u0131n merkez kapitalist \u00fclkeler taraf\u0131ndan \u00fclkemizin \u00fczerine at\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmal\u0131y\u0131z. D\u00fcnyan\u0131n ekosistemine sahip \u00e7\u0131kman\u0131n yolu \u00fclkemizin ekosistemine sahip \u00e7\u0131kmakla ba\u015flar. Merkez kapitalist \u00fclkelerdeki ye\u015fil hareketlerin etkisinde kalmadan, sistemi sorgulayarak do\u011fa s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcne kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmal\u0131y\u0131z; bence\u2026<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ekoloji hareketinin bundan sonra nas\u0131l bir y\u00f6nelimi olacakt\u0131r\/olmal\u0131d\u0131r? Ne yapmal\u0131y\u0131z? Ne yapmamal\u0131y\u0131z?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ekoloji hareketinin bundan sonra nas\u0131l bir y\u00f6nelimi olacak; bilemiyorum\u2026 Ancak \u015funu s\u00f6yleyebilirim, ekolojik krizi bir sistem sorunu olarak ele almayan her hareket er veya ge\u00e7 ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131kla sonu\u00e7lanacakt\u0131r. Tekrar ediyorum; bug\u00fcn ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ba\u015fta k\u00fcresel iklim krizi olmak \u00fczere ekolojik krizin temelinde bizzat kapitalist sistemin kendisi var. Bu sistemin i\u00e7inde kalarak bu sistemin yap\u0131s\u0131 gere\u011fi yaratt\u0131\u011f\u0131 bu krizi \u00e7\u00f6zemeyiz. Merkez kapitalist \u00fclkelerdeki ye\u015fil hareketler ba\u015far\u0131l\u0131 gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Ancak onlar zengin \u00fclkelerde basit \u00e7evrecilik yap\u0131yorlar. Havalar\u0131n\u0131, sular\u0131n\u0131, topraklar\u0131n\u0131 temiz tutuyorlar. Fakat k\u00fcresel boyutta ba\u015fta k\u00fcresel iklim krizinin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc gibi konularda ciddi ad\u0131m atm\u0131yorlar. Atsalar kar\u015f\u0131lar\u0131na kapitalist sistemin \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 biliyorlar. Burada isim vermeyeyim ama Avrupa\u2019da bir\u00e7ok \u00fclkede ye\u015fil partiler \u00e7ok uluslu sanayi ve maden \u015firketleriyle i\u00e7li-d\u0131\u015fl\u0131lar\u2026 Bizim \u00fclkemizde kurulan k\u00f6m\u00fcrl\u00fc termik santrallerin sermaye ili\u015fkilerini izlerseniz ye\u015fil partilerin de iktidar orta\u011f\u0131 oldu\u011fu baz\u0131 Avrupa \u00fclkelerine \u00e7\u0131kar.<\/p>\n\n\n\n

Ne yapmam\u0131z gerek? \u0130\u015fte \u00fcst\u00fcnde d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz gereken konu bu. \u0130lk a\u015famada geni\u015f bir tabanl\u0131 bir yap\u0131 olu\u015fturmam\u0131z gerekiyor. Bu yap\u0131n\u0131n i\u00e7inde bug\u00fcne kadar ekolojik m\u00fccadeleye uzak duran sol d\u00fc\u015f\u00fcnce sahiplerinin de olmas\u0131 gerekiyor bence. Sonra \u00fclkemizdeki do\u011fal kaynaklar\u0131n ve \u00e7evrenin s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcne kar\u015f\u0131 m\u00fccadele ba\u015flatmam\u0131z gerekiyor. Herkesin \u015funu iyi anlamas\u0131 gerek; art\u0131k emperyalistler tankla, t\u00fcfekle de\u011fil; i\u015f makinesi, kazma-k\u00fcrekle geliyor. \u00dclkemizdeki madenlerin kimler taraf\u0131ndan i\u015fletildi\u011finin izlerini s\u00fcrerseniz; bu ger\u00e7e\u011fi daha iyi g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. O nedenle geni\u015f tabanl\u0131, kimseyi d\u0131\u015far\u0131da b\u0131rakmayan ve ekolojik krizi sistem tabanl\u0131 okuyan bir \u00f6rg\u00fctlenmeye ihtiyac\u0131m\u0131z var. Bat\u0131 tipi basit \u00e7evreci, sermaye ile uzla\u015fmac\u0131 ye\u015fil \u00f6rg\u00fctlenmeler daha \u00f6nceki \u00f6rne\u011finde de g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi bizi \u00e7\u0131kmaz sokaklara g\u00f6t\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

Eklemek istedi\u011finiz ba\u015fka bir \u015fey var m\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Eklemek istedi\u011fim son nokta \u015fu; kronometre i\u015fliyor. Art\u0131k h\u0131zla sona do\u011fru yakla\u015f\u0131yoruz. O nedenle elimizi \u00e7abuk tutmam\u0131z gerekiyor. K\u00fcresel iklim krizi 2030-2035\u2019e kadar gerekli ad\u0131mlar\u0131 atmazsak geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclemez d\u00f6neme girecek. K\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte o nedenle fosil yak\u0131t kullan\u0131m\u0131na kar\u015f\u0131 eylemleri art\u0131rmal\u0131y\u0131z. \u00d6zellikle merkez kapitalist \u00fclkelerin \u00e7evre \u00fclkeler \u00fczerindeki fosil yak\u0131t kullan\u0131m\u0131n\u0131 te\u015fvik edici politikalar\u0131n\u0131 bo\u015fa \u00e7\u0131kartmal\u0131y\u0131z. Ayr\u0131ca terk edilmesinin maliyetinin de bu yak\u0131tlardan milyonlarca dolar kazanm\u0131\u015f bu \u00fclkelere \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131n\u0131 savunmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

Kendinizi k\u0131saca tan\u0131tabilirmisiniz? Bug\u00fcne kadar hangi ye\u015fil\/ekoloji hareketlerinin par\u00e7as\u0131 oldunuz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1983 Ege \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi mezunuyum. \u00c7o\u011fu \u0130zmirli gibi benimde \u00e7evre olaylar\u0131yla ilgim Alia\u011fa Gencelli Termik Santrali direni\u015fiyle ba\u015flad\u0131. Daha sonra Bergama Alt\u0131n Madenine kar\u015f\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen m\u00fccadeleyle devam etti. Bu s\u00fcre\u00e7te \u0130zmir Tabip Odas\u0131 i\u00e7inde Halk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Komisyonunun \u00e7evre ile ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar yapan ekibin i\u00e7inde yer ald\u0131m. T\u00fcm meslek odalar\u0131 ve \u00e7evre kurulu\u015flar\u0131yla siyasi partilerin i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 ve \u00fclkemizin ilk \u00e7ok disiplinli \u00e7evre \u00f6rg\u00fctlenmesi olan ve alt\u0131n madenlerine kar\u015f\u0131 kurulan Elele Hareketinin \u0130zmir Tabip odas\u0131 ad\u0131na 2002-2004 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda d\u00f6nem s\u00f6zc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yapt\u0131m. 2002\u2019den itibaren \u00f6\u011fretim g\u00f6revlisi olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m Dokuz Eyl\u00fcl \u00dcniversitesi Halk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Anabilim Dal\u0131nda \u00e7evre sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 derslerini y\u00fcr\u00fctt\u00fcm. Bu d\u00f6nemde uzmanl\u0131k, y\u00fcksek lisans ve doktora e\u011fitiminde \u00e7evre sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 derslerinden sorumlu \u00f6\u011fretim \u00fcyesi olarak \u00e7evre politikalar\u0131 ve \u00e7evre m\u00fccadelesi tarih\u00e7esi derslerini ba\u015flatt\u0131m.<\/p>\n\n\n\n

Bu arada \u00e7e\u015fitli d\u00f6nemlerde T\u00fcrk Tabipleri Birli\u011fi (TTB) i\u00e7inde de Halk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Kolu y\u00fcr\u00fctmesinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m ve TTB\u2019nin sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u00e7evrede ya\u015fam hakk\u0131 m\u00fccadelesinin planlay\u0131c\u0131lar\u0131 aras\u0131nda yer ald\u0131m. Bu d\u00f6nemde TTB ad\u0131na \u00fczerinde di\u011fer arkada\u015flar\u0131mla birlikte \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m dosyalar aras\u0131nda \u00e7e\u015fitli k\u00f6m\u00fcrl\u00fc termik santraller, Akkuyu N\u00fckleer Santrali, Kaz Da\u011flar\u0131 alt\u0131n madeni giri\u015fimi, Kanal \u0130stanbul giri\u015fimi dosyalar\u0131 ilk akl\u0131ma gelenler\u2026 2016 y\u0131l\u0131nda TTB taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen ve \u00fclkemizin \u00e7e\u015fitli halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 uzmanl\u0131k e\u011fitimini yapan halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 asistan hekimlerinin kursiyer olarak kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 28. Gezici E\u011fitim Seminerine (GES) sorumlu \u00f6\u011fretim \u00fcyesi ve e\u011fitici olarak kat\u0131ld\u0131m.  Bir hafta s\u00fcreyle Trakya b\u00f6lgesinde devam eden 28. GES\u2019in konusu \u2018Marmara B\u00f6lgesi \u00c7evre Sorunlar\u0131 ve \u00c7evre M\u00fccadeleler\u2019 idi.  26 A\u011fustos 2019 tarihinde TTB\u2019nin \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131yla \u00fclkemizin \u00e7e\u015fitli b\u00f6lgelerinden 11 Tabip Odas\u0131na \u00fcye 600\u2019e yak\u0131n hekimin kat\u0131l\u0131m\u0131yla \u00c7anakkale Kaz Da\u011flar\u0131nda Alt\u0131n Madeni giri\u015fimine kar\u015f\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirilen toplant\u0131 ve maden \u00f6n\u00fcndeki eylemin organizasyonunda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m ve eylemde yer ald\u0131m.  Alt\u0131n madencili\u011finin \u00e7evre etkileri konusunda bir sunum yapt\u0131m.<\/p>\n\n\n\n

  • \"\"<\/figure><\/li>
  • \"\"<\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Ye\u015fil Direni\u015f Ekoloji ve Ya\u015fam Gazetesi \u201cT\u00fcrkiye\u2019de Koronavir\u00fcs \u00d6ncesi ve Sonras\u0131 Ekoloji Hareketleri\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan s\u00f6yle\u015fileri Dokuz Eyl\u00fcl \u00dcniversitesi T\u0131p<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6140,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-6134","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-soylesiler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6134","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6134"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6134\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6157,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6134\/revisions\/6157"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6140"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6134"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6134"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6134"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}