{"id":6744,"date":"2020-11-22T14:45:00","date_gmt":"2020-11-22T11:45:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/?p=6744"},"modified":"2021-01-06T20:45:17","modified_gmt":"2021-01-06T17:45:17","slug":"bin-kaynakli-ida-denilen-kazdaglarinda-cesur-bir-ses-kubilay-saygin-ozturk-tamam-evde-kalalim-doga-talani-yapanlar-da-evlerinde-kalsin-degil-mi-ya","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/2020\/11\/22\/bin-kaynakli-ida-denilen-kazdaglarinda-cesur-bir-ses-kubilay-saygin-ozturk-tamam-evde-kalalim-doga-talani-yapanlar-da-evlerinde-kalsin-degil-mi-ya\/","title":{"rendered":"Kaz Da\u011f\u0131&#8217;ndan, bin kaynakl\u0131 kadim \u0130da Da\u011f\u0131\u2019ndan y\u00fckselen cesur bir ses: Kubilay Sayg\u0131n \u00d6zt\u00fcrk; &#8220;Genel kamuoyu deste\u011fi ve bask\u0131s\u0131 \u00e7evre sorunlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesinin temel anahtar\u0131 olacakt\u0131r!&#8221;"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ye\u015fil Direni\u015f Ekoloji ve Ya\u015fam Gazetesi\u2019nde \u201cT\u00fcrkiye\u2019de Covid 19 \u00d6ncesi ve Sonras\u0131 Ekoloji Hareketleri\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan s\u00f6yle\u015filerimiz\u00a0Edremit \u00c7evre Platformu (ED\u00c7EP) ba\u015fkan\u0131 Kubilay Sayg\u0131n \u00d6zt\u00fcrk ile devam ediyor;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"font-size:18px\">Bir okurumuz bu seri i\u00e7inde yay\u0131mlanan s\u00f6yle\u015filerin biri hakk\u0131nda \u015f\u00f6yle bir yorum yapm\u0131\u015ft\u0131; &#8220;A&#8217;dan Z&#8217;ye \u00e7evre meseleleri. S\u0131k\u0131\u015ft\u0131k\u00e7a d\u00f6n\u00fcp bak\u0131lacak ansiklopedi gibi&#8221;. Kubilay S. \u00d6zt\u00fcrk ile yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u00f6yle\u015fi de \u00f6yle oldu. Ku\u015fkusuz bu s\u00f6yle\u015filer sadece bir ansiklopedi gibi g\u00f6r\u00fclemez, zira daha k\u00f6kl\u00fc bir i\u015f yap\u0131l\u0131yor burada; Covit 19&#8217;un alt \u00fcst etti\u011fi, toz ve dumana bo\u011fdu\u011fu, radikal bir \u015fekilde d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc &#8220;d\u00fcnyam\u0131zda&#8221; kaybolan koordinatlar\u0131m\u0131z\u0131, yerimizi, y\u00f6n\u00fcm\u00fcz\u00fc bulmam\u0131za yard\u0131mc\u0131 oluyor. Pergelin aya\u011f\u0131n\u0131 ekolojide konumland\u0131rarak ya\u015fanan b\u00fcy\u00fck d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc anlamaya \u00e7al\u0131\u015fan, m\u00fctevazi yol haritalar\u0131, bireysel manifestolar\u0131m\u0131z olarak da g\u00f6rebiliriz bu s\u00f6yle\u015fileri. Fil hikayesinde oldu\u011fu gibi, her bir s\u00f6yle\u015fi karanl\u0131k ortamda fili nas\u0131l tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 dile getiren metinlerden olu\u015fuyor.  &#8216;Avu\u00e7 b\u00fct\u00fcn fili kavrayamaz&#8217; belki, fakat \u00d6zt\u00fcrk&#8217;\u00fcn ya\u015fad\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 bir \u00e7ok elle yoklad\u0131\u011f\u0131n\u0131, kavramaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6receksiniz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"font-size:18px\">Uzun oldu fakat ke\u015fke daha uzun olsayd\u0131 diyebilece\u011finiz bir s\u00f6yle\u015fi ger\u00e7ekle\u015ftirdik: Sa\u011flam bir irade, kararl\u0131 bir duru\u015f, \u00f6nyarg\u0131lar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak a\u015f\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde samimi bir \u00e7aba; canl\u0131, dinamik, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ekoloji hareketinin kurulmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde olgun bir arzu. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"font-size:18px\">S\u00f6yle\u015fide \u00f6zellikle dikkatinizi \u00e7ekmek istedi\u011fim iki konu var; ilki HESler. \u00d6zt\u00fcrk, HESlerin ekoloji hareketinin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcnde tarihi bir rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunuyor ve bu tezini ikna edici arg\u00fcmanlarla temellendirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. HESler ilk defa bu kadar kapsaml\u0131 bir \u015fekilde ele al\u0131narak analiz ediliyor.  \u0130kinci konu ise B\u00fcy\u00fck Anadolu Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc. 2011&#8217;de ger\u00e7ekle\u015fen ve kendisinin de katk\u0131 verdi\u011fi y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f de bu s\u00f6yle\u015fi serisinde ilk kez irdelenmeye de\u011fer bulunarak &#8211; ve Bergama s\u00fcreci ile yan yana an\u0131larak- ele al\u0131n\u0131yor. Bundan sonraki s\u00f6yle\u015filere esin kayna\u011f\u0131 olu\u015fturabilecek bu iki konunun burada alt\u0131n\u0131 \u00e7izmek istedim. Di\u011fer konularda da pek \u00e7ok orijinal tespit bulunuyor.  <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/109804987_3428003863898863_8781651311872568423_n.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6728\" width=\"601\" height=\"451\" srcset=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/109804987_3428003863898863_8781651311872568423_n.jpg 960w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/109804987_3428003863898863_8781651311872568423_n-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/109804987_3428003863898863_8781651311872568423_n-768x576.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 601px) 100vw, 601px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"font-size:18px\"><strong>\u201cTamam evde kalal\u0131m, do\u011fa talan\u0131 yapanlar da evlerinde kals\u0131n!&#8221;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"font-size:18px\"><strong>&#8220;Ba\u015fka t\u00fcrlere ya\u015fam alan\u0131 tan\u0131mazsak, o t\u00fcrler sofram\u0131z\u0131n kat\u0131\u011f\u0131 haline gelirse, onlar da bizlerin v\u00fccudunu kendisine yeni ya\u015fam alan\u0131 olarak se\u00e7mek zorunda kalabiliyor.&#8221;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"font-size:18px\"><strong>\u201cKalk\u0131nma denilen pek \u00e7ok yat\u0131r\u0131m\u0131n, gelece\u011fimizi karartma hakk\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha yo\u011fun bir \u015fekilde anlatmam\u0131z gerekiyor. Bazen oldu\u011fu gibi b\u0131rakman\u0131n, kirletmemenin, bozmaman\u0131n daha ekonomik oldu\u011funu s\u00f6ylememiz gerek. Suyu kirleterek ka\u00e7\u0131n\u0131lan maliyetin yan\u0131nda, sonradan temizlemek i\u00e7in yap\u0131lacak harcamalar\u0131n k\u0131yas kabul etmez b\u00fcy\u00fckl\u00fckte olaca\u011f\u0131n\u0131 anlatmam\u0131z laz\u0131m.\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"font-size:18px\"><strong>&#8220;Kazda\u011flar\u0131\u2019n\u0131n eteklerinde bile susuzluk sorunu ya\u015fan\u0131yor g\u00fcn\u00fcm\u00fczde. B\u00f6lgemizde zeytin sine\u011fi, eskiden oldu\u011fundan bir ay kadar \u00f6nce uyan\u0131yor art\u0131k. K\u00fcresel iklim de\u011fi\u015fimi zeytin sine\u011finin de do\u011fal ritmini de\u011fi\u015ftirdi. Haliyle zeytin tar\u0131m\u0131na zarar veriyor, rekolteyi d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcyor. Buna kar\u015f\u0131 ya tepeden u\u00e7akla ila\u00e7lama yap\u0131l\u0131yor ki, bu \u00f6nlem tarz\u0131 ar\u0131y\u0131, suyu ve t\u00fcm canl\u0131lar\u0131 da etkiliyor; ya da her a\u011faca bir sinek kapan\u0131 asmak zorunda kal\u0131yor \u00e7ift\u00e7iler. Yeni bir emek ve masraf demek bu y\u00f6ntem de, maliyetleri art\u0131yor. \u00d6zetle k\u00fcresel ekolojik krizi art\u0131k fiilen ya\u015f\u0131yoruz hepimiz.&#8221;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"font-size:18px\"><strong>\u201cUlusal de\u011fil, k\u00fcresel bakmal\u0131y\u0131z. Sermaye ve etkiledi\u011fi karar mekanizmalar\u0131 k\u00fcresel bak\u0131yorsa d\u00fcnyaya, halklar da k\u00fcresel bir kar\u015f\u0131 koyu\u015f sergilemek zorunda. S\u00f6ylemek istedi\u011fim, \u00e7ok b\u00fcy\u00fck ve uluslararas\u0131 bir k\u00fcresel direni\u015f yaratmak kadar; her birimizin kentimizde, b\u00f6lgemizde ve \u00fclkemizde yarataca\u011f\u0131m\u0131z de\u011fi\u015fimler ve kazan\u0131mlar ile k\u00fcresel de\u011fi\u015fime katk\u0131da bulunmakt\u0131r ayn\u0131 zamanda.\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"font-size:18px\"><strong>\u201cBir de esas ekolojik m\u00fccadele damar\u0131 var \u00fclkemizde. Onlar s\u0131radan insanlar. D\u00fc\u015f\u00fcnsel maceralar\u0131yla de\u011fil, kendi ya\u015fam alanlar\u0131nda olan bitenler nedeniyle ekoloji m\u00fccadelesine kat\u0131lan, \u00e7o\u011fu k\u0131rsal alandan, bir k\u0131sm\u0131 da kentli ya\u015famdan gelen bu insanlar, kendi geleceklerini &nbsp;savunma refleksiyle m\u00fccadeleye giriyorlar. Din, dil, k\u00fclt\u00fcr, siyasi tercih \u00f6nde de\u011fil bu insanlar i\u00e7in. Yegane \u00f6ncelikleri ya\u015fam\u0131 savunmak. En temel haklar\u0131 olan ya\u015fama haklar\u0131 i\u00e7in bir \u00e7evre m\u00fccadelesine giri\u015fiyorlar. Vatanda\u015f hareketi bunlar ve bu durum bence \u00e7ok \u00f6nemli. Bu insanlar zamanla di\u011fer damarlarla da bir araya geldiler, bulu\u015ftular haliyle. HES\u2019lerle ba\u015flad\u0131 bu s\u00fcre\u00e7, maden ve termiklerle, JES ve RES\u2019lerle geli\u015fti, kentsel ya\u015fam\u0131n dayatt\u0131\u011f\u0131 kirlenmeyle daha da b\u00fcy\u00fcd\u00fc ve b\u00f6ylece farkl\u0131 bir kulvara girdi ekoloji hareketi. Ayn\u0131 yolda birle\u015fen bu \u00fc\u00e7 ana damar, evet bug\u00fcn bir birikim yaratt\u0131lar \u00fclkemizde. Ancak hen\u00fcz akacaklar\u0131 bir yeni yatak a\u00e7arak, bir model olu\u015fturmak ve yeni bir yol \u00e7izmekten de uzaklar. Yani birikim yaratt\u0131lar ama hen\u00fcz bir gelenek yaratamad\u0131lar. Lokal m\u00fccadeleleri, yerelden \u00e7\u0131kart\u0131p ulusal ve uluslar aras\u0131 bir \u201chareket\u201d haline getiremediler. Ancak bu yolda ilerliyorlar. Zira ya\u015fam o hale geldi ki \u00fclkemizde, do\u011faya ve ya\u015fama sald\u0131r\u0131lar \u00f6yle yo\u011fun ve do\u011frudan ki, insanlar geleceklerini kurtarmak ad\u0131na bu gereklili\u011fi sa\u011flamay\u0131 da k\u0131sa s\u00fcrede \u00f6\u011frenecekler.\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\"><em>\u0130smail Aky\u0131ld\u0131z \/ 23 Kas\u0131m 2020 \/ Ye\u015fil Direni\u015f \u2013 Ekoloji ve Ya\u015fam Gazetesi<\/em> <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/13483366_1182844315081507_7569439091932222615_o-1024x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6788\" width=\"555\" height=\"555\" srcset=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/13483366_1182844315081507_7569439091932222615_o-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/13483366_1182844315081507_7569439091932222615_o-150x150.jpg 150w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/13483366_1182844315081507_7569439091932222615_o-300x300.jpg 300w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/13483366_1182844315081507_7569439091932222615_o-768x768.jpg 768w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/13483366_1182844315081507_7569439091932222615_o.jpg 1367w\" sizes=\"auto, (max-width: 555px) 100vw, 555px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\"> <strong>Ye\u015fil\/Ekoloji hareketinin tarihsel birikimi hakk\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015flerinizi merak ediyoruz. B\u00f6yle bir birikimden s\u00f6z edebilir miyiz? E\u011fer yan\u0131t\u0131n\u0131z evet ise bug\u00fcne kadar genel bir de\u011ferlendirme yapman\u0131z m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\">Elbette ki b\u00f6yle bir birikimden s\u00f6z edebiliriz. Ancak ekoloji hareketinin d\u00fcnyadaki geli\u015fimi ile \u00fclkemizdeki geli\u015fimi aras\u0131nda baz\u0131 farkl\u0131l\u0131klar\u0131 da ifade etmek gerekiyor. 20. y\u00fczy\u0131lda 60\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131n sonunda ba\u015flayan ve 70\u2019li y\u0131llarda geli\u015ferek kapsaml\u0131 bir yap\u0131ya kavu\u015fan ye\u015fil hareket, \u00f6z\u00fcnde bir tepki giri\u015fimiydi. \u00d6zellikle, Avrupa\u2019da iktidara gelen sosyal demokrat partilerin bile, kapitalist sistemin \u00e7\u00f6z\u00fcmlerinden farkl\u0131 y\u00f6ntemler geli\u015ftirme yetene\u011fini g\u00f6sterememesi \u00fczerine, ba\u015fka bir d\u00fcnya yaratma iddias\u0131yla olu\u015fmu\u015ftu ye\u015fil hareket. O zamanlar varolan sosyalist sistemin ekolojik hatalar\u0131na kar\u015f\u0131 da bir tepkiydi bu ayn\u0131 zamanda. Farkl\u0131 bir ya\u015fam \u00f6nerisi olarak bu yeni sosyal hareket kabul de g\u00f6rd\u00fc. H\u0131zla geli\u015fti, siyasal bir hareket haline geldi ve b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyay\u0131 da etkiledi. Ye\u015fil siyasal hareket, iktidar orta\u011f\u0131 bile oldu baz\u0131 Avrupa \u00fclkelerinde. Ancak \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerilerini mevcut d\u00fczenden ay\u0131r\u0131p sistemle\u015ftiremedi\u011fi i\u00e7in ayn\u0131 h\u0131zla da destek kayb\u0131na u\u011frad\u0131. Son y\u0131llarda, k\u00fcresel iklim de\u011fi\u015fiminin dayatt\u0131\u011f\u0131 realite insan t\u00fcr\u00fcn\u00fc ziyadesiyle etkilemeye ba\u015flay\u0131nca, ye\u015fil harekete ve \u00f6nerilerine kar\u015f\u0131 ilgi ve destek de yeniden artmaya ba\u015flad\u0131. Ancak, kapitalist sistemin yapt\u0131klar\u0131n\u0131 ele\u015ftirmek ilgi toplasa bile, yerine ne konulaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6nermek ve hayata ge\u00e7irmek de gerekiyor. Deste\u011fin s\u00fcrmesi ve ye\u015fil hereketin siyasalla\u015fmas\u0131n\u0131n kabul\u00fc, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde bu alandaki geli\u015fme kabiliyetine ba\u011fl\u0131 olacak.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\">\u00dclkemizde ise, ekoloji hareketinin geli\u015fimi farkl\u0131 bir yol izledi. \u00d6ncelikle ele\u015ftiri ve tepkiler sosyal demokrat iktidarlara de\u011fil, muhafazakar y\u00f6netimlere kar\u015f\u0131 geli\u015fti \u00fclkemizde. \u00c7evre savunusu kadar, sistem ele\u015ftirisi de \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131 her zaman. Elbette Avrupa\u2019daki ye\u015fil hareketten etkilendi ba\u015flang\u0131\u00e7ta. 50 y\u0131la yak\u0131n s\u00fcredir, bir sosyal hareket olarak bizde de var. Fakat bug\u00fcnk\u00fc yap\u0131s\u0131 itibariyle, \u00e7ok de\u011fi\u015fik \u00e7evrelerden ya da bireysel tercihlerden gelen ve kendisini \u00e7evre\/ekoloji m\u00fccadelesi i\u00e7inde g\u00f6ren \u00a0insanlardan olu\u015fan bir yap\u0131 s\u00f6z konusu. 1970\u2019lerden beri bat\u0131daki hareketten etkilenen ve m\u00fccadele y\u00fcr\u00fcten bir ana damar var elbette. \u0130ni\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131yla uzun bir s\u00fcreci y\u00fcr\u00fctt\u00fcler \u00fclkemizde. Bunlara bat\u0131daki ekoloji hareketlerini bizzat ya\u015fayarak veya g\u00f6zlemleyerek bir yeni ya\u015fam \u00e7izgisine ula\u015fan, gen\u00e7 ve k\u00fcresel bakmay\u0131 bilen ku\u015faklar\u0131 da ilave etmek laz\u0131m. Fakat \u00f6ncekilerle aralar\u0131nda ku\u015fak farklar\u0131 da var haliyle. Gen\u00e7ler \u00e7ok daha farkl\u0131lar. Ki\u015fisel ya\u015famlar\u0131n\u0131 da farkl\u0131 bir d\u00fcnya kurma y\u00f6n\u00fcnde bi\u00e7imlendiren, giyimi, ya\u015fam tarz\u0131, al\u0131\u015fkanl\u0131k ve tercihleri daha farkl\u0131 olan bu gen\u00e7 ku\u015fak, \u00f6nceli\u011fi kendi ya\u015famlar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirerek, daha genel anlamda bir b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fimi sa\u011flama y\u00f6n\u00fcnde hayata ge\u00e7irmeye veriyor, bunu deniyorlar. Ancak toplumsal ve siyasal tercihler de\u011fi\u015fmeden, bireysel tercihlerle \u00f6nemli ve k\u00f6kl\u00fc bir de\u011fi\u015fim sa\u011flanamayaca\u011f\u0131n\u0131 da zamanla ve ya\u015fam tecr\u00fcbeleriyle g\u00f6r\u00fcyorlar. Bir di\u011fer ana damar\u0131 ise, sistem ele\u015ftirilerini \u201csol\u201d bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla yapanlar olu\u015fturuyor. D\u00fcnyada oldu\u011fu gibi \u00fclkemizde de sol siyaset y\u0131llarca \u00e7evre sorunlar\u0131na g\u00f6z\u00fcn\u00fc kapatm\u0131\u015f olmas\u0131ndan kaynaklanan bir \u201cgecikmi\u015flik\u201d refleksiyle ekoloji hareketinde yerlerini al\u0131yor. Bu anlamda bir \u00f6z\u00fcr, kaybedilmi\u015f zaman\u0131n telafisi yakla\u015f\u0131m\u0131 hakim bu kesimde. Elbette ekoloji hareketine katk\u0131lar\u0131 oluyor, zira sistemi de\u011fi\u015ftirmeden ya\u015fam\u0131n de\u011fi\u015femeyece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyorlar \u00f6ncelikle. Fakat sol siyasetin kimi eski \u201chastal\u0131klar\u0131n\u0131\u201d da ye\u015fil harekete ta\u015f\u0131yorlar ne yaz\u0131k ki. Bir de esas ekolojik m\u00fccadele damar\u0131 var \u00fclkemizde. Onlar s\u0131radan insanlar. D\u00fc\u015f\u00fcnsel maceralar\u0131yla de\u011fil, kendi ya\u015fam alanlar\u0131nda olan bitenler nedeniyle ekoloji m\u00fccadelesine kat\u0131lan, \u00e7o\u011fu k\u0131rsal alandan, bir k\u0131sm\u0131 da kentli ya\u015famdan gelen bu insanlar, kendi geleceklerini \u00a0savunma refleksiyle m\u00fccadeleye giriyorlar. Din, dil, k\u00fclt\u00fcr, siyasi tercih \u00f6nde de\u011fil bu insanlar i\u00e7in. Yegane \u00f6ncelikleri ya\u015fam\u0131 savunmak. En temel haklar\u0131 olan ya\u015fama haklar\u0131 i\u00e7in bir \u00e7evre m\u00fccadelesine giri\u015fiyorlar. Vatanda\u015f hareketi bunlar ve bu durum bence \u00e7ok \u00f6nemli. Bu insanlar zamanla di\u011fer damarlarla da bir araya geldiler, bulu\u015ftular haliyle. HES\u2019lerle ba\u015flad\u0131 bu s\u00fcre\u00e7, maden ve termiklerle, JES ve RES\u2019lerle geli\u015fti, kentsel ya\u015fam\u0131n dayatt\u0131\u011f\u0131 kirlenmeyle daha da b\u00fcy\u00fcd\u00fc ve b\u00f6ylece farkl\u0131 bir kulvara girdi ekoloji hareketi. Ayn\u0131 yolda birle\u015fen bu \u00fc\u00e7 ana damar, evet bug\u00fcn bir birikim yaratt\u0131lar \u00fclkemizde. Ancak hen\u00fcz akacaklar\u0131 bir yeni yatak a\u00e7arak, bir model olu\u015fturmak ve yeni bir yol \u00e7izmekten de uzaklar. Yani birikim yaratt\u0131lar ama hen\u00fcz bir gelenek yaratamad\u0131lar. Lokal m\u00fccadeleleri, yerelden \u00e7\u0131kart\u0131p ulusal ve uluslar aras\u0131 bir \u201chareket\u201d haline getiremediler. Ancak bu yolda ilerliyorlar. Zira ya\u015fam o hale geldi ki \u00fclkemizde, do\u011faya ve ya\u015fama sald\u0131r\u0131lar \u00f6yle yo\u011fun ve do\u011frudan ki, insanlar geleceklerini kurtarmak ad\u0131na bu gereklili\u011fi sa\u011flamay\u0131 da k\u0131sa s\u00fcrede \u00f6\u011frenecekler. \u00c7\u00fcnk\u00fc buna zorlan\u0131yorlar adeta. Do\u011faya kar\u015f\u0131 talan yakla\u015f\u0131m\u0131 \u00fclkemizde \u00e7ok belirgin art\u0131k. Ya\u015fanacak bir gelecek kalmayacak insanlara bu gidi\u015fle. O nedenle \u00fclkemizdeki s\u00fcre\u00e7, zaman i\u00e7inde \u00e7evre korumac\u0131l\u0131ktan ekoloji hareketine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. \u015eimdi ise ekoloji hareketinin \u00fclkemizde bir siyasalla\u015fmaya evrimini de belirlemesi art\u0131k m\u00fcmk\u00fcn. Bu noktada, iradi olarak buna aday olanlar ile fiili anlamda bo\u015flu\u011fu dolduranlar aras\u0131ndaki fark\u0131n da alt\u0131n\u0131 \u00e7izmek isterim. Siyasalla\u015fmaya mutlak anlamda parti kurma modeli olarak da bakmamak laz\u0131m. Mevcut partilere kar\u015f\u0131 e\u015fit mesafede durmay\u0131 ba\u015faracak g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ekoloji hareketi de, siyaseti etkileme g\u00fcc\u00fcne sahip olabilir elbette. Siyaset arenas\u0131nda pazarl\u0131k yapmak anlam\u0131nda de\u011fil, \u201coy almak istiyorsan \u015funlar\u0131 program\u0131na koy ve ger\u00e7ekle\u015ftir\u201d diyerek de yapabilir bunu. Sadece \u00e7evre de demez elbette. Var olan t\u00fcm ortak paydalar\u0131n\u0131 da s\u00f6yler. Bar\u0131\u015f, her t\u00fcrl\u00fc \u015fiddete kar\u015f\u0131tl\u0131k, adalet, hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, kat\u0131l\u0131mc\u0131 demokras\u0131, k\u00fc\u00e7\u00fck mavi gezegenimizin t\u00fcm de\u011ferlerinin savunulmas\u0131 da der. Kendisini b\u00f6ylece ifade eder. Ye\u015fil\/ekolojist olmakla yetinmez, ya\u015fam savuncusu bir vatanda\u015f hareketi olur.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"707\" src=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/67486195_2585197901512801_4607871129690832896_o-1024x707.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6785\" srcset=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/67486195_2585197901512801_4607871129690832896_o-1024x707.jpg 1024w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/67486195_2585197901512801_4607871129690832896_o-392x272.jpg 392w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/67486195_2585197901512801_4607871129690832896_o-130x90.jpg 130w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/67486195_2585197901512801_4607871129690832896_o-300x207.jpg 300w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/67486195_2585197901512801_4607871129690832896_o-768x530.jpg 768w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/67486195_2585197901512801_4607871129690832896_o-1536x1060.jpg 1536w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/67486195_2585197901512801_4607871129690832896_o.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\"><strong>Ekoloji hareketinin bug\u00fcne kadar \u00f6nemli ba\u015far\u0131lar\u0131 ve ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar\u0131 nelerdir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\">Bu noktada ekoloji hareketi \u015funu ba\u015fard\u0131, bunu yapamad\u0131 diye olaylar\u0131 ve s\u00fcre\u00e7leri s\u0131ralamak istemem. Zaten bunlar\u0131n \u00e7o\u011fu kamuoyu taraf\u0131ndan da biliniyor. Fakat ba\u015far\u0131 hanesindeki en \u00f6nemli husus, \u00f6zellikle k\u00fcresel iklim de\u011fi\u015fimi ve coronavir\u00fcs pandemi s\u00fcre\u00e7leri de ya\u015fand\u0131ktan sonra; do\u011fal dengenin ve ya\u015fam\u0131n, havan\u0131n, suyun ve topra\u011f\u0131n, ortak bir gelece\u011fe sahip olma g\u00fcveninin, hepimiz i\u00e7in en \u00f6nemli hazine oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fini t\u00fcm d\u00fcnya halklar\u0131na kabul ettirilmi\u015f olunmas\u0131d\u0131r. \u00d6yle ki, zenginlik biriktirmek ve kazan\u00e7tan ba\u015fka bir \u015fey d\u00fc\u015f\u00fcnmeyen bir avu\u00e7 az\u0131nl\u0131k, bu anlamda t\u00fcm d\u00fcnyada yal\u0131t\u0131lm\u0131\u015f durumda art\u0131k. Onlar\u0131n politikalar\u0131 ve tercihleriyle, k\u00fc\u00e7\u00fck mavi gezegenimizin bir gelece\u011finin olamayaca\u011f\u0131 ve kapitalizmin d\u00fcnyan\u0131n sonunu getirdi\u011fi, geni\u015f y\u0131\u011f\u0131nlarca giderek daha fazla anla\u015f\u0131l\u0131yor. Neoliberalizm \u00e7a\u011f\u0131nda zaferini ilan eden ve yerk\u00fcreyi diledi\u011fince y\u00f6netebilece\u011fini sananlar\u0131n, bug\u00fcn ne kadar zavall\u0131 bir halde olduklar\u0131, sistemlerinin \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015fl\u00fc\u011f\u00fc ve \u00e7aresizli\u011fi her olayda, her ge\u00e7en g\u00fcnde g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\">Gelelim ba\u015far\u0131lamayanlara. K\u00fcresel anlamdaki b\u00fct\u00fcn bu ger\u00e7eklere kar\u015f\u0131n, halklar bu cendereden kurtulu\u015f i\u00e7in hala hepbirlikte de\u011fil de \u00fclke baz\u0131nda bir kurtulu\u015fun pe\u015finde olmaya devam etmek y\u00f6n\u00fcnde tercih kullan\u0131yorlar. Halklar krizin t\u00fcm\u00fcyle fark\u0131ndalar&nbsp; ama ba\u015fka halklar\u0131n felaketi sayesinde kendi kurtulu\u015flar\u0131n\u0131 arama e\u011filimdeler hala. Bunun i\u00e7in de bir tak\u0131m sahte \u00e7obanlar\u0131n pe\u015finde ko\u015fmaya devam ediyorlar. \u00d6zetle, ozon tabakas\u0131n\u0131n y\u0131rt\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, ayr\u0131 ayr\u0131 bundan ve cilt kanserinden kurtulamayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 herkes biliyor art\u0131k. Okyanuslara ve denizlere daha fazla \u00e7\u00f6p ve plastik at\u0131k doldurarak temiz bir d\u00fcnya sa\u011flayamayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131, aksine mikroplastiklerin bal\u0131klara ve sonra da bizim sofralar\u0131m\u0131za kadar geldi\u011fini de herkes biliyor. Fakat hala, ba\u015fkalar\u0131na ra\u011fmen kazan\u00e7l\u0131 \u00e7\u0131kabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnenler ve onlar\u0131 aldatan pop\u00fclist politikac\u0131lar var d\u00fcnyada. 7,8 milyar insan\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131, bunlar\u0131n pe\u015finden gidebiliyor zor zamanlarda. \u015e\u00fcphesiz zamanla bu da de\u011fi\u015fecek. Sab\u0131rl\u0131 olmam\u0131z gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\">Bir saptama daha yapmak istiyorum bu noktada. Bat\u0131daki ye\u015fil hareketin di\u015fleri de biraz s\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f durumda maalesef. \u0130leri kapitalist \u00fclkelerin ye\u015fil hareketleri, bizim gibi geri kalm\u0131\u015f \u00fclkelerin \u00e7evre sorunlar\u0131yla pek o kadar ilgili de\u011filler bu d\u00f6nemde. Hatta umursam\u0131yorlar bile. Kendi \u201cadalar\u0131nda\u201d, ileri medeniyet topraklar\u0131nda her \u015fey g\u00fcll\u00fck g\u00fclistanl\u0131k ise, bizlerin ba\u015f\u0131nda hangi dertler oldu\u011funa d\u00f6n\u00fcp bakm\u0131yorlar bile. Biz bu ger\u00e7e\u011fi Eybek Da\u011f\u0131 RES projesinde ya\u015fad\u0131k mesela. Y\u00fczde on pay\u0131 olan yerli tabela \u015firketinden sonra y\u00fczde doksanl\u0131k as\u0131l sermaye sahiplerinden biri Frans\u0131z varl\u0131k \u015firketi, di\u011feri ise Kanadal\u0131 bir emeklilik fonu \u015firketiydi. \u00c7ok g\u00fczel bir metin haz\u0131rlad\u0131k kendi dillerinde ve bu \u00fclkelerin \u00e7evre kurulu\u015flar\u0131na, derneklerine, milletvekillerine yollad\u0131k. Sizin \u00fclkelerinizde yapamad\u0131klar\u0131n\u0131, bizim ormanlar\u0131m\u0131z\u0131n ortas\u0131nda yapmaya kalk\u0131yorlar, orman\u0131m\u0131z\u0131 katledecekler, su kaynaklar\u0131m\u0131z\u0131 bozacaklar dedik bu mektupta. \u0130nan\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z, bir tek geri d\u00f6n\u00fc\u015f bile olmad\u0131 bu \u00fclkelerden! Kendi \u00e7\u0131karlar\u0131 daha bask\u0131n geldi. Ayn\u0131 durumu \u201c\u00e7evreci buzdolab\u0131\u201d, \u201c\u00e7evreci klima\u201d yalanlar\u0131nda da g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn. Bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerden s\u00f6k\u00fcl\u00fcp, modifiye edilip, yeni diye ve \u00fcstelik te\u015fviklerle desteklenerek \u00fclkemize getirilen RES ve termik santrallerde de g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn. Kendi \u00fclkesinin n\u00fckleer at\u0131klar\u0131n\u0131 Afrika\u2019ya depolamaya g\u00f6t\u00fcrmeye kalkan trenlerin \u00f6n\u00fcne yat\u0131p hareket ettirmeyen eski ku\u015fak bat\u0131l\u0131 \u00e7evreciler nerede diye d\u00fc\u015f\u00fcnmeden edemiyor insan.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\">\u00dclkemizde de haliyle, ba\u015far\u0131 konusunda a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 d\u00fcnyadaki durumla benzer \u015feyler ya\u015fan\u0131yor. Bazen biraz geriden gidiyoruz ama, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde hava, su ve topra\u011f\u0131n \u00f6nemi bizde de kabullenilmi\u015f durumda. \u00c7evre konusunda art\u0131k \u201cmarjinal\u201d diye adland\u0131r\u0131lan kentli insanlar de\u011fil, ba\u015f\u00f6rt\u00fcl\u00fc kad\u0131nlar, kasketli erkekler jandarman\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda yere otuyor ve \u00e7ekilmiyorlar gaza ve copa ra\u011fmen. Ekoloji m\u00fccadelesinin, her \u015feye \u201cistemeyiz\u201d diye yakla\u015fanlar taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclmedi\u011fini; aksine ya\u015fam alan\u0131n\u0131 ve gelece\u011fini savunan s\u0131radan insanlar\u0131n m\u00fccadele etti\u011fini, ya\u015fam savunucular\u0131n\u0131n arkas\u0131nda baz\u0131 yabanc\u0131 g\u00fc\u00e7lerin ve fonlar\u0131n de\u011fil, Anayasal koruma g\u00f6revinin bulundu\u011funu, \u00fcstelik ekolojistlerin alternatif \u00e7\u00f6z\u00fcmleri de oldu\u011funu herkes g\u00f6r\u00fcyor.&nbsp;<em>Ba\u015faramad\u0131\u011f\u0131m\u0131z konular ise \u00e7ok. Yat\u0131r\u0131m yapmak ve para kazanmak isteyen yerli, yabanc\u0131 \u015firketlere kar\u015f\u0131; o alanda ya\u015fayan vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n da istekleri ve s\u00f6z haklar\u0131 oldu\u011funu \u00f6zellikle k\u0131rsal kesim insan\u0131na aktarabilmek hususu bunlardan birisi mesela. \u201c\u015eirket geliyorsa, demek ki devlet de bunu istiyor, kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmayal\u0131m\u201d anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 y\u0131kmak, \u201c\u015firketin hakk\u0131 varsa sizin de var, devlet tarafs\u0131z olmak zorunda\u201d anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 hakim k\u0131lamamak eksiklik mesela..&nbsp;<\/em>Vatanda\u015flar\u0131m\u0131z g\u00f6zden ak\u0131ll\u0131. G\u00f6r\u00fcnce anl\u0131yor, idrak ediyorlar. Ancak ba\u015flar\u0131na geldikten sonra g\u00f6r\u00fcp anlamalar\u0131 \u00e7o\u011fu kez i\u015fe yaram\u0131yor, f\u0131rsat ka\u00e7m\u0131\u015f oluyor.. \u00dclkemizde de insanlar\u0131m\u0131z, ekoloji m\u00fccadelesinin bizatihi kendi gelece\u011fine sahip \u00e7\u0131kma anlam\u0131na geldi\u011fini art\u0131k anl\u0131yor. Fakat hak arama k\u0131vam\u0131na gelmelerinde biraz eksik var. Elbette bu da, \u00fclkedeki genel siyasi iklimle yak\u0131ndan alakal\u0131 bir durum. Kentsel ya\u015fam\u0131n \u00e7arp\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131, h\u0131zl\u0131 ve plans\u0131z \u015fehirlerin durumunu bir kader gibi kabullenmek de m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Buna kar\u015f\u0131 haklar\u0131n\u0131 istemek zorunda insanlar. Zira bu \u00e7arp\u0131kl\u0131klar nedeniyle birileri zenginlik biriktiriyorsa bu toplumda, i\u015fin nerede bozuldu\u011funu da kavramak \u00e7ok basit ve m\u00fcmk\u00fcn hale geliyor. Ayr\u0131ca toplumsal \u00e7\u0131kar anlam\u0131nda da ba\u015far\u0131s\u0131z kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u015fler var. Neoliberal d\u00f6nemde \u00f6rne\u011fin, yo\u011fun bir \u00f6zelle\u015ftirme furyas\u0131 ba\u015flad\u0131 ve muhalefet partileri bile bunu alk\u0131\u015flarla kar\u015f\u0131lad\u0131lar. Su ticarile\u015fti mesela ve herkes seyretti bunu. Vatanda\u015f bir ABD filmi izliyor, orada adam evindeki muslu\u011fu \u00e7evirip barda\u011f\u0131n\u0131 dolduruyor ve afiyetle i\u00e7iyor. Fakat bunu izleyen vatanda\u015f\u0131m\u0131z \u201cneden ben plastik damacanada veya pet \u015fi\u015fede su al\u0131p i\u00e7mek zorunda kald\u0131m?\u201d diyemiyor. Enerji \u00fcretimi ve da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 da \u00f6zelle\u015fti mesela, bir avu\u00e7 insan d\u0131\u015f\u0131nda herkes bunu \u201cnormal\u201d kar\u015f\u0131lad\u0131. \u015eimdi koronavir\u00fcs g\u00fcnlerinde elektrik faturalar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck\u00e7e sa\u00e7lar\u0131n\u0131 ba\u015flar\u0131n\u0131 yoluyor vatanda\u015flar. Bunca enerji te\u015fvi\u011fi biraz olsun vatanda\u015fa yans\u0131m\u0131yor nedense? Bunlar da ba\u015far\u0131s\u0131z taraflar\u0131m\u0131z. Geli\u015fme, ilerleme deyip her \u00e7e\u015fit kaz\u0131\u011f\u0131 koyuyorlar toplumun \u00f6n\u00fcne maalesef.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"638\" height=\"960\" src=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/w-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6817\" srcset=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/w-1.jpg 638w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/w-1-199x300.jpg 199w\" sizes=\"auto, (max-width: 638px) 100vw, 638px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\"><strong>Covid-19 pandemisi ekoloji hareketinin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ve geli\u015fimi bak\u0131m\u0131ndan olumlu ya da olumsuz bir rol oynamakta m\u0131d\u0131r\/ oynar m\u0131? Pandemi, hareketin g\u00fc\u00e7lenmesi i\u00e7in yeni olanaklar do\u011furdu ise bunlar nelerdir? \u0130\u00e7inde bulundu\u011fumuz ko\u015fullar\u0131n avantaj ve dezavantajlar\u0131 nelerdir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\">\u0130nsan\u0131n tarihinde ya\u015fanan kimi trajedileri hat\u0131rlamam\u0131za vesile oldu bu yeni d\u00f6nem. Vaktiyle uzak diyarlar\u0131n alt\u0131nlar\u0131n\u0131 ya\u011fmalama tutkusuyla gemilerine binip Amerika k\u0131tas\u0131na ko\u015fan eski s\u00f6m\u00fcrgeciler, kendi v\u00fccutlar\u0131nda g\u00f6t\u00fcrd\u00fckleri mikrop ve vir\u00fcsleri oradaki halklara sa\u00e7arak top ve t\u00fcfekle yapt\u0131klar\u0131ndan \u00e7ok daha fazla k\u0131y\u0131ma sebep olmu\u015flard\u0131. \u015eimdi ise insan t\u00fcr\u00fc, kendi t\u00fcr\u00fcndekileri ba\u015fka y\u00f6ntemlerle s\u00f6m\u00fcr\u00fcyor ama di\u011fer t\u00fcrlere kar\u015f\u0131 bask\u0131c\u0131, s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fc, yok edici yakla\u015f\u0131m\u0131 hala devam ediyor. Bu durum ise ironik bir \u015fekilde art\u0131k kendi ba\u015f\u0131na bela oluyor. Covid-19 b\u00f6yle bir felaket oldu. Asl\u0131nda ekoloji hareketi, insan t\u00fcr\u00fcn\u00fc b\u00f6yle tehditlerin bekledi\u011fini \u00e7ok daha \u00f6nceden dile getirmi\u015fti. Zira bilime de\u011fer veren bir d\u00fc\u015f\u00fcnce iklimi hakim ye\u015fil\/ ekoloji hareketinde. 1970\u2019lerden bu yana insan t\u00fcr\u00fcn\u00fc uyarma \u00e7er\u00e7evesinde s\u00f6yledikleri de, ne yaz\u0131k ki hep do\u011fru \u00e7\u0131kt\u0131. Ne yaz\u0131k diyorum, zira bunlara kulak verilseydi, halklar bu anlamda taleplerini daha b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc olarak ve y\u00fcksek sesle dile getirseydi, karar verme mekanizmalar\u0131 de\u011fi\u015ftirilseydi, baz\u0131 olumsuzluklar\u0131 ya\u015famayabilirdi d\u00fcnyam\u0131z. Bu vir\u00fcs ve olu\u015fan salg\u0131n\u0131n \u00f6ncelikle ekolojik dengenin bozulmas\u0131ndan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u00fcm d\u00fcnya kabul ediyor \u015fimdi. Ba\u015fka t\u00fcrlere ya\u015fam alan\u0131 tan\u0131mazsak, o t\u00fcrler sofram\u0131z\u0131n kat\u0131\u011f\u0131 haline gelirse, onlar da bizlerin v\u00fccudunu kendisine yeni ya\u015fam alan\u0131 olarak se\u00e7mek zorunda kalabiliyor. Bunun sonu\u00e7lar\u0131 ise \u00f6l\u00fcmc\u00fcl oluyor. Birlikte ya\u015famak i\u00e7in evrim ge\u00e7irmesi gerekiyor her iki t\u00fcr\u00fcn ve bu uzun s\u00fcrecin de \u00f6l\u00fcmc\u00fcl etkileri var. D\u00fcnyadaki hakim sistem bu trajik durumdan ders almazsa, ba\u015fka t\u00fcrlerin ya\u015fam alanlar\u0131na yap\u0131lan sald\u0131r\u0131lar sona ermezse, k\u00fcremiz \u0131s\u0131nmaya devam eder de kuzeydeki donmu\u015f topraklar erimeye ba\u015flarsa, muhtemelen devam\u0131n\u0131 da g\u00f6rece\u011fiz yeni vir\u00fcslerin ya\u015fam\u0131m\u0131za girmesiyle ilgili felaketlerin. Zira salg\u0131nlar b\u00f6lgesel olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p, bir anda pandemi haline geliyor. \u015eimdi u\u00e7ak yolculuklar\u0131 ile mikrop ve vir\u00fcslerin yerk\u00fcreye sa\u00e7\u0131lmas\u0131 sadece birka\u00e7 saatte ger\u00e7ekle\u015fiyor. Ekosistemin neden \u00e7ok dikkatle korunmas\u0131 gerekti\u011fine dair mutlak bir kan\u0131t oldu asl\u0131nda Covid-19 pandemisi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\">Fakat ba\u015fka sonu\u00e7lar\u0131 da var pandemi s\u00fcrecinin. Kapitalizm d\u00fcnyay\u0131 y\u00f6netemiyor. Bu iyice belirgin hale geldi. E\u015fitsiz geli\u015fim, pek \u00e7ok co\u011frafyada insanlar\u0131 g\u0131da yetersizli\u011fi nedeniyle vah\u015fi ya\u015fam alanlar\u0131na girmeye zorluyor. T\u00fcrler bu anlamda kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geliyor ve bunun sonu\u00e7ar\u0131 bazen korkun\u00e7 olabiliyor. Kapitalist sistem pandemiyi de y\u00f6netemedi, makul bir kar\u015f\u0131 koyu\u015f da ger\u00e7ekle\u015ftiremedi. \u0130\u015fin ba\u015f\u0131nda \u00c7in, d\u00fcnya halklar\u0131ndan bilgi saklad\u0131. Sonras\u0131nda da k\u00fcresel ve ortak bir m\u00fcdafa hatt\u0131 kurulamad\u0131. En fazla \u201ck\u00fcreselle\u015fme\u201d kavram\u0131n\u0131 kullananlar, \u201cgemisini kurtaran kaptan\u201d olma d\u00fc\u015f\u00fcncesine d\u00f6n\u00fcverdiler hemen. Avrupa Birli\u011fi\u2019nde bile s\u0131n\u0131rlar kapat\u0131lmad\u0131 m\u0131? Kendi ba\u015f\u0131n\u0131n \u00e7aresine bakma durumu, ba\u015fka \u00fclkelerde de ge\u00e7erli hale geldi. Sa\u011fl\u0131k hizmetlerindeki e\u015fitsizlik \u00e7ok net \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Fabrikalar durunca k\u00fcresel hava kirlili\u011fi de bir s\u00fcre i\u00e7in azald\u0131 hemen. Sorunun kayna\u011f\u0131 b\u00f6ylece bir kez daha belirlenmi\u015f oldu. Fakat di\u011fer yandan sadece ekonomisi g\u00fc\u00e7l\u00fc olan, g\u0131da yeterlili\u011fi olan zengin \u00fclkeler, \u00f6nleyici karantina uygulamas\u0131nda da ba\u015far\u0131l\u0131 oldular. Salg\u0131n\u0131 yal\u0131t\u0131p, kontrol alt\u0131na alabildiler. G\u00fcc\u00fc olmayan \u00fclkeler ise bunu yapamad\u0131lar. \u00c7al\u0131\u015fmak zorunda olan kitleler, yoksullar, g\u00fcnl\u00fck kazan\u0131p g\u00fcnl\u00fck harcayanlar ezildi bu pandemide. Giderek k\u00fc\u00e7\u00fclen d\u00fcnyada, \u00fcstelik muhtemel yeni felaketler de kap\u0131m\u0131zdayken, gelir adaletsizli\u011finin ne kadar y\u0131k\u0131c\u0131 olabilece\u011fini herkes g\u00f6rd\u00fc. \u00dcstelik yine birilerinin felaketi, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n f\u0131rsat\u0131 oldu. \u0130\u015f ve ekmek aslan\u0131n a\u011fz\u0131nda iyice, \u00e7al\u0131\u015fan kitleler pandemi s\u00fcrecinde daha fazla s\u00f6m\u00fcr\u00fcld\u00fcler. Daha fazla bor\u00e7land\u0131r\u0131ld\u0131lar. Yar\u0131n a\u015f\u0131 ve ila\u00e7 ke\u015ffedildi\u011finde de bu \u00e7ark b\u00f6yle i\u015fleyecek. Pandeminin varl\u0131\u011f\u0131, k\u0131s\u0131tlamalar uygulamaya meyli olan \u00e7e\u015fitli y\u00f6netimlere de pek \u00e7ok yeni imkanlar tan\u0131d\u0131. Muhtemelen buna devam edecekler.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\">Ne yaz\u0131k ki, \u00fclkemizde Mart ay\u0131ndan bu yana pandeminin varl\u0131\u011f\u0131, ekoloji m\u00fccadelesinin \u00f6n\u00fcne bir engel olarak dikilmi\u015f durumda. Genel anlamda izlenen bir politika var bu konuda. Fakat yerel olarak maalesef baz\u0131 \u00f6zel gayretler de var. Kimi alanlarda, toplant\u0131 ve g\u00f6steri gibi haklar serbest\u00e7e kullan\u0131lmaya devam edilirken, ekoloji m\u00fccadelesi alan\u0131nda engellemeler ya\u015fan\u0131yor. \u00d6rne\u011fin miting yasak sosyal mesafe nedeniyle ama \u00c7ED s\u00fcrecinde halk\u0131 ayd\u0131nlatma toplant\u0131lar\u0131 serbest. Halbuki toplumsal m\u00fccadele alan\u0131, ad\u0131 \u00fczerinde toplumla birlikte realize edilecek bir konu, pandemi s\u00fcreci anayasal haklar\u0131 bask\u0131lamamal\u0131 . Maske, mesafe ve hijyene uyumlu olarak yap\u0131lacak toplant\u0131 ve g\u00f6sterilere bir engel olmamas\u0131 gerekir ya da yasak olacaksa herkese e\u015fit uygulanmal\u0131. Di\u011fer yandan \u00e7evre sorunlar\u0131n\u0131n yarataca\u011f\u0131 ve halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde etkili olacak baz\u0131 sonu\u00e7lar pandemiden hi\u00e7 de a\u015fa\u011f\u0131 kalm\u0131yor asl\u0131nda. Buna ra\u011fmen, farkl\u0131 bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 uygulanmas\u0131 anlaml\u0131 elbette. Pandemi, baz\u0131 y\u00f6neticiler taraf\u0131ndan bir f\u0131rsat olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Fakat bu alandaki engelleme tarz\u0131, bir genel kabullenme ile kar\u015f\u0131lanm\u0131yor haliyle. Aksine yarat\u0131c\u0131 yeni y\u00f6ntemler bulunup \u00e7\u0131kart\u0131l\u0131yor ortaya. Bunlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 sahada uygulan\u0131yor. Topluca kitap okuma, sosyal mesafeye uyarak pankart zinciri yapma gibi. Bunlar naif, \u00e7ok kuvvetli mesaj\u0131 olmayan ama d\u00f6neme uygun protestolar. Dikkat \u00e7ekme, \u201csusmuyoruz\u201d mesaj\u0131 verme y\u00f6ntemleri. Bir di\u011fer alan ise sosyal medya elbette. Orada sosyal mesafe de yok, kampanya i\u00e7in izin prosed\u00fcr\u00fc de. Ger\u00e7i bu y\u00f6ntemlerle kamuoyu yaratma, vatanda\u015flar\u0131 ikna etme amac\u0131 realize olam\u0131yor pek fazla. Ancak mevcut ekoloji muhalefetini mobilize etme, bir arada tutma amac\u0131na ula\u015fmak m\u00fcmk\u00fcn bu yolla. Sosyal medyay\u0131 t\u00fcm\u00fcyle susturma y\u00f6n\u00fcnde bir politika izlenmezse, bu alandaki hareketlili\u011fin daha yarat\u0131c\u0131 y\u00f6ntemlerle artaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u00dcstelik g\u00f6rsel materyaller, yaz\u0131dan \u00e7ok daha etkili oluyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\">\u00d6zetle dezavantajlar\u0131 bu anlamda avantaja \u00e7evirmek m\u00fcmk\u00fcn. Ancak sosyal medyay\u0131 kullanmayan, k\u0131rsal yere\u015fimlerdeki n\u00fcfusa y\u00f6nelik, tek sayfal\u0131k bir gazete \u00e7\u0131karmak, posta yoluyla da\u011f\u0131tmak gibi y\u00f6ntemler de izlenebilir. Vaktiyle bu \u00e7er\u00e7evede &nbsp;\u00e7\u0131kart\u0131lan \u201ck\u00f6yl\u00fc\u201d gazeteleri vard\u0131. Belki bu \u00f6zel d\u00f6nemde de, bu t\u00fcr bir yay\u0131n\u0131n faydas\u0131 olacakt\u0131r. Pandemi s\u00fcreci elbette \u00f6nemli. Muhtemelen d\u00fcnya, eski d\u00fcnya olmayacak bundan b\u00f6yle. Buna kimlerin ve neyin sebep oldu\u011funu halka anlatmak, bu odaklar\u0131n yapt\u0131klar\u0131n\u0131n bedelini \u00f6demedikleri gibi krizden de para kazanarak \u00e7\u0131kmaktan yana manevralar pe\u015finde olduklar\u0131n\u0131, b\u0131kmadan anlatmak zorunday\u0131z. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\">Tamam evde kalal\u0131m, en az\u0131ndan sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131m\u0131za yard\u0131mc\u0131 olmak ad\u0131na yapal\u0131m bunu ama do\u011fa talan\u0131 yapanlar da evlerinde kals\u0131nlar de\u011fil mi? Ta\u015flar\u0131 ba\u011flay\u0131p, k\u00f6pekleri salan bir \u00fclke olmas\u0131n memleketimiz bu d\u00f6nemde.\u201d [Burada gitti\u011fi k\u00f6yde kendisine sald\u0131ran k\u00f6pekleri ta\u015f at\u0131p uzakla\u015ft\u0131rmak isteyen Hocanin fikrasina atif var. Buz tutan ta\u015flar\u0131 yerden alamay\u0131nca bunu s\u00f6yler. Anlam\u0131 savunma veya korunma hakk\u0131n\u0131n sin\u0131rlanmas\u0131d\u0131r.]<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"649\" src=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/z-1024x649.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6791\" srcset=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/z-1024x649.jpg 1024w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/z-300x190.jpg 300w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/z-768x487.jpg 768w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/z.jpg 1134w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\"><strong>K\u00fcresel ekolojik kriz T\u00fcrkiye\u2019ye ne \u015fekilde yans\u0131makta? Bug\u00fcn \u00fclkenin en \u00f6nemli ekolojik sorunlar\u0131 \u2013\u00f6ncelik s\u0131ralamas\u0131na g\u00f6re- nelerdir<\/strong>?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\">Hepimiz fark\u0131nday\u0131z ki, art\u0131k k\u00fcresel kriz konusu, beslenme sorunu ya\u015fayan, a\u00e7 kalan kutup ay\u0131lar\u0131n\u0131n &nbsp;g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcyle sunulmuyor medyada. \u00c7\u00fcnk\u00fc sorun art\u0131k, bize ula\u015fmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan \u00e7ok uzaklar diyarlarda ger\u00e7ekle\u015fmiyor. K\u00fcresel iklim de\u011fi\u015fimi sorununu \u00fclkemizin de her kar\u0131\u015f\u0131nda ya\u015f\u0131yoruz. S\u0131cak ve kurak&nbsp; k\u0131\u015flar ile ani ve yo\u011fun sa\u011fanaklar ya\u015fanan yazlar, daha \u00f6nce g\u00f6r\u00fcnmeyen hortum gibi do\u011fal olaylar\u0131n hemen her yerde ya\u015fan\u0131yor olmas\u0131, kara ve deniz ortamlar\u0131nda g\u00f6r\u00fclen yabanc\u0131 t\u00fcrlerin h\u0131zla artmakta olu\u015fu gibi keskin de\u011fi\u015fimleri ya\u015f\u0131yoruz art\u0131k. \u201cBin kaynakl\u0131 \u0130da\u201d denilen Kazda\u011flar\u0131n\u0131n eteklerinde bile susuzluk sorunu ya\u015fan\u0131yor g\u00fcn\u00fcm\u00fczde. B\u00f6lgemizde zeytin sine\u011fi, eskiden oldu\u011fundan bir ay kadar \u00f6nce uyan\u0131yor art\u0131k. K\u00fcresel iklim de\u011fi\u015fimi zeytin sine\u011finin de do\u011fal ritmini de\u011fi\u015ftirdi. Haliyle zeytin tar\u0131m\u0131na zarar veriyor, rekolteyi d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcyor. Buna kar\u015f\u0131 ya tepeden u\u00e7akla ila\u00e7lama yap\u0131l\u0131yor ki, bu \u00f6nlem tarz\u0131 ar\u0131y\u0131, suyu ve t\u00fcm canl\u0131lar\u0131 da etkiliyor; ya da her a\u011faca bir sinek kapan\u0131 asmak zorunda kal\u0131yor \u00e7if\u00e7iler. Yeni bir emek ve masraf demek bu y\u00f6ntem de, maliyetleri art\u0131yor. \u00d6zetle k\u00fcresel ekolojik krizi art\u0131k fiilen ya\u015f\u0131yoruz hepimiz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\">\u00dclkemizin en \u00f6nemli ekolojik sorunlar\u0131 da bu duruma paralel olarak s\u0131ralanabilir. San\u0131r\u0131m en \u00f6nemli olan sorun da, h\u0131zla su fakiri bir \u00fclke olmaya do\u011fru gitmekte olu\u015fumuz ve kurakl\u0131k meselesi. \u00dclkemizin genel co\u011frafi ve iklimsel \u00f6zellikleri h\u0131zla de\u011fi\u015fiyor. Durum buyken, bir de ya\u015fam tarz\u0131m\u0131z\u0131 de\u011fi\u015ftirmeyerek artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z sorunlar var maalesef. \u00d6zellikle yer \u00fcst\u00fc ve yer alt\u0131 su kaynaklar\u0131m\u0131z\u0131 kirletmemiz \u00e7ok \u00f6nemli. Derelerimizin, g\u00f6l ve denizlerimizin durumu k\u00f6t\u00fc. H\u0131zl\u0131 ve \u00e7arp\u0131k kentle\u015fme politikas\u0131, bizatihi \u00e7evre sorunlar\u0131 yarat\u0131yor. Kat\u0131 ve s\u0131v\u0131 at\u0131klarla ilgili politikalar havay\u0131, suyu ve topra\u011f\u0131 ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u015fekilde kirletiyor.&nbsp; Maden politikas\u0131 ve enerji politikas\u0131 da, tar\u0131m ve orman alanlar\u0131m\u0131z \u00fczerinde \u00e7ok ciddi bir bask\u0131 yarat\u0131yor. K\u00fcresel de\u011fi\u015fime ra\u011fmen, bu politikalar\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi ve yap\u0131lan yanl\u0131\u015flar ise, hem ya\u015fam\u0131 olumsuz y\u00f6nde etkiliyor, hem de bu alanlardaki yanl\u0131\u015flara devam edilmesi k\u00fcresel de\u011fi\u015fimi daha da kronik hale getiriyor. Birbirini tetikleyen bir \u00e7ark bu. B\u00f6yle devam ederse, g\u0131daya ula\u015fma konusunda da \u00e7ok ciddi sorunlar ya\u015fanacak. \u0130klim krizi d\u00fcnyada ve \u00fclkelerde e\u015fitsizli\u011fi daha da artt\u0131racak. Gelir piramidi iyice sivrilecek b\u00f6ylece. K\u0131talar, b\u00f6lgeler, \u00fclkeler aras\u0131nda g\u00f6\u00e7ler artacak. B\u00fct\u00fcn bunlar kaos ve sonras\u0131nda da bir barbarl\u0131k d\u00f6nemi ya\u015fanmas\u0131na sebep olacak durumlar asl\u0131nda. Peki, \u00e7aresi yok mu? Elbette var. Yeni bir ya\u015fam sistemi kurmak zorunday\u0131z. \u00d6rne\u011fin bir b\u00f6lgede termik santral kurup, ta\u015f\u0131ma k\u00f6m\u00fcrle enerji \u00fcretip, k\u00fcllerini de \u00e7evreye y\u0131\u011f\u0131p, 20 y\u0131l sonra b\u00f6lgeden ayr\u0131lacak bir \u015firketin iyi para kazanmas\u0131n\u0131n m\u0131; yoksa o b\u00f6lgedeki insanlara tar\u0131m ve hayvanc\u0131l\u0131k konusunda destek olup hem \u00fcretmelerini ve hem de \u00fclkeyi doyurmalar\u0131n\u0131n sa\u011flaman\u0131n m\u0131 daha rasyonel oldu\u011funa dair, do\u011fru kararlar &nbsp;verecek bir sistem kurmam\u0131z gerekiyor. \u00c7\u0131k\u0131\u015f burada.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"746\" src=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/s--1024x746.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6792\" srcset=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/s--1024x746.jpg 1024w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/s--300x219.jpg 300w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/s--768x560.jpg 768w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/s--1536x1119.jpg 1536w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/s-.jpg 1728w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\"><strong>Ekoloji hareketinin bundan sonra nas\u0131l bir y\u00f6nelimi olacakt\u0131r\/ olmal\u0131d\u0131r? Ne yapmal\u0131y\u0131z? Ne yapmamal\u0131y\u0131z?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\">Bu noktada ulusal de\u011fil, k\u00fcresel bakmal\u0131y\u0131z. Sermaye ve etkiledi\u011fi karar mekanizmalar\u0131 k\u00fcresel bak\u0131yorsa d\u00fcnyaya, halklar da k\u00fcresel bir kar\u015f\u0131 koyu\u015f sergilemek zorunda. S\u00f6ylemek istedi\u011fim, \u00e7ok b\u00fcy\u00fck ve uluslararas\u0131 bir k\u00fcresel direni\u015f yaratmak kadar; her birimizin kentimizde, b\u00f6lgemizde ve \u00fclkemizde yarataca\u011f\u0131m\u0131z de\u011fi\u015fimler ve kazan\u0131mlar ile k\u00fcresel de\u011fi\u015fime katk\u0131da bulunmakt\u0131r ayn\u0131 zamanda. Sadece yukar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131ya de\u011fil, a\u015fa\u011f\u0131dan yukar\u0131 bir ekoloji m\u00fccadelesi olmal\u0131. Amac\u0131m\u0131z ise \u00e7ok basit ama o kadar da sa\u011flam bir temele dayanmal\u0131: ya\u015fanacak bir d\u00fcnya istemeliyiz. Paran\u0131n padi\u015fahl\u0131\u011f\u0131 yerine; e\u015fit, adil, bar\u0131\u015ftan yana ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir ya\u015fam. Sadece insan t\u00fcr\u00fc i\u00e7in de de\u011fil, gezegenimizdeki t\u00fcm canl\u0131lar ve onlar\u0131n milyonlarca y\u0131lda yaratt\u0131\u011f\u0131 bir b\u00fcy\u00fck dengenin s\u00fcrmesi i\u00e7in. Bu uyum elbette pek \u00e7ok yara ald\u0131 ama kalan\u0131 kurtarmak ve s\u00fcrekli k\u0131lmak da ya\u015famsal de\u011fer ta\u015f\u0131yor \u015fimdi. Genel perspektif b\u00f6yle..<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\">Ulusal bazda bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda da \u00e7ok farkl\u0131 bir tablo \u00e7\u0131km\u0131yor. Kalk\u0131nma denilen pek \u00e7ok yat\u0131r\u0131m\u0131n, gelece\u011fimizi karartma hakk\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha yo\u011fun bir \u015fekilde anlatmam\u0131z gerekiyor. Bazen oldu\u011fu gibi b\u0131rakman\u0131n, kirletmemenin, bozmaman\u0131n daha ekonomik oldu\u011funu s\u00f6ylememiz gerek. S\u00f6ylemenin \u00f6tesinde, fiilen \u00f6rnek modeller yaratarak ortaya koymam\u0131z gerek. Maden de\u011fil, termik de\u011fil, as\u0131l \u00f6nemli olan\u0131n topra\u011f\u0131 kirletmemek ve verimini artt\u0131rmak oldu\u011funu anlatmal\u0131y\u0131z. Su hakk\u0131n\u0131n, madencinin kazanc\u0131ndan daha \u00f6nemli oldu\u011funu anlatmam\u0131z laz\u0131m. Suyu kirleterek ka\u00e7\u0131n\u0131lan maliyetin yan\u0131nda, sonradan temizlemek i\u00e7in yap\u0131lacak harcamalar\u0131n k\u0131yas kabul etmez b\u00fcy\u00fckl\u00fckte olaca\u011f\u0131n\u0131 anlatmam\u0131z laz\u0131m. Cehaletin buldu\u011fu \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn k\u00fcresel maliyetinin \u00e7ok b\u00fcy\u00fck oldu\u011funu, rasyonel akl\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcmlerine y\u00f6nelmemiz gerekti\u011fini anlatmak laz\u0131m. Ana politikalar bu y\u00f6nde olmal\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\">Organizasyonda ise, \u00fclkemizdeki ekoloji hareketleri genel bir dayan\u0131\u015fma paydas\u0131 i\u00e7inde olmal\u0131. Bunun i\u00e7in, hiyerar\u015fi i\u00e7eren beraberlikler yerine, yerelde \u00f6zg\u00fcr ve inisiyatif sahibi, ama b\u00f6lgesel ve ulusal dayan\u0131\u015fmay\u0131 esnek bir beraberlikle sa\u011flayacak organizasyonlar gerekiyor. Emir, kumanda de\u011fil, ikna ve dayan\u0131\u015fma y\u00f6ntemleri benimsenmeli. Yerel esas al\u0131nmal\u0131, ta\u015f\u0131ma g\u00fc\u00e7lerle m\u00fccadele y\u00f6ntemlerinin kal\u0131c\u0131 olamayaca\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fi g\u00f6r\u00fclmeli, ak\u0131l \u00f6\u011fretmek yerine emek ve destek vermek esas olmal\u0131. Hukuk alan\u0131nda m\u00fccadele, dilek\u00e7e hakk\u0131, g\u00f6steri hakk\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131, kamuoyu yaratma faaliyetleri \u015f\u00fcphesiz de\u011ferli. Se\u00e7ilmi\u015f ve atanm\u0131\u015f y\u00f6neticilere bask\u0131 yapmak, belediye ve ulusal meclislere ula\u015fmak, milletvekillerinden ilgi ve yard\u0131m istemek, lobi faaliyetleri gibi al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f y\u00f6ntemler de \u00e7ok \u00f6nemli. Fakat \u00e7ok daha \u00f6nemli olan esas konu vatanda\u015flar\u0131n ve ayn\u0131 zamanda se\u00e7men kitlesinin, organize bir g\u00fc\u00e7 haline getirilmesidir.&nbsp;Genel kamuoyu deste\u011fi ve bask\u0131s\u0131, \u00e7evre sorunlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesinin temel anahtar\u0131 olacakt\u0131r.<strong>&nbsp;<\/strong>Bu ama\u00e7la, ekoloji hareketinin de kendi i\u00e7inde tutarl\u0131, rekabet yerine yard\u0131mla\u015fman\u0131n ilke al\u0131nd\u0131\u011f\u0131, egolar\u0131n t\u00f6rp\u00fclendi\u011fi bir alan olmas\u0131 gerekmektedir. Yapmam\u0131z ve yapmamam\u0131z gerekenler \u00f6zetle b\u00f6yle..<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\">Peki durumumuz ne? Asl\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ekoloji hereketi var \u00fclkemizde. Bir araya gelince kuvvetli bir ses \u00e7\u0131kart\u0131l\u0131yor. Fakat \u00e7e\u015fitli damarlar ortak bir kanalda toplan\u0131p akm\u0131yor daha. Bunu farketmek hi\u00e7 de zor de\u011fil. \u00d6rne\u011fin \u015fu g\u00fcnlerde Meclis\u2019te baz\u0131 \u201ctorba yasa\u201d giri\u015fimleri vard\u0131 yine. \u0130\u015f\u00e7i sendikalar\u0131n\u0131n ortak tavr\u0131 sonucunda, k\u0131dem tazminat\u0131 ve emeklilik hakk\u0131 alan\u0131ndaki baz\u0131 maddeler geri \u00e7ekilmek zorunda kal\u0131nd\u0131 de\u011fil mi? Ancak ekoloji hareketi, kendi alan\u0131ndaki torba yasada baz\u0131 maddelerin geri \u00e7ekilmesini sa\u011flamakta ayn\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde ba\u015far\u0131l\u0131 olamad\u0131. Tasar\u0131, Meclis g\u00fcndemine geldi\u011finde enerji konusundaki ger\u00e7eklerle toplum o denli harekete ge\u00e7irilemedi. Mukayese de\u011fil tabii ki amac\u0131m. Yetersizlik, g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fc toplayamamaktan kaynaklan\u0131yor. \u00c7evre konusu, sadece emekleriyle ge\u00e7inen insanlar\u0131m\u0131z\u0131 de\u011fil emeklileri de, sadece gen\u00e7leri de\u011fil ya\u015fl\u0131lar\u0131 da, sadece k\u0131rsal alan n\u00fcfusunu de\u011fil kentte ya\u015fayanlar\u0131 da etkiliyor ama biz bu devasa g\u00fcc\u00fc lay\u0131k\u0131yla harekete ge\u00e7irmekten uza\u011f\u0131z \u015fu anda. \u201cYa a\u00e7l\u0131k, ya \u00e7evre\u201d, \u201cya sa\u011fl\u0131k, ya \u00e7evre\u201d, \u201cya susuzluk, ya \u00e7evre\u201d ger\u00e7e\u011fini \u00e7ok geni\u015f kitlelere anlatamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u00fcrece, ba\u015far\u0131l\u0131 olmam\u0131z da zor. Kendi lokal sorunlar\u0131m\u0131z \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor \u00e7o\u011fu kez. Bir yerde termik, di\u011ferinde HES; bir yerde metalik madencilik, di\u011ferinde RES \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. Bunlar \u00f6nemli \u015f\u00fcphesiz. Her birimizi motive eden, m\u00fccadeleye \u00e7eken sebepler bunlar asl\u0131nda. Fakat bizim hepbirlikte farkl\u0131 bir ya\u015fam hayali, \u00fctopyas\u0131 da ifade etmemiz laz\u0131m. De\u011fi\u015fim olamayaca\u011f\u0131na ko\u015fullanm\u0131\u015f, sahaya inmekten korkan, \u00e7ekinen insanlara yeni bir umut sunmam\u0131z laz\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\">Kendi zaaflar\u0131m\u0131z da var tabii. Mesela konu hakk\u0131nda fikir olu\u015fturmadan, tahlil etmeden, strateji \u00e7al\u0131\u015fmadan yap\u0131lan, \u201chareket-bereket\u201d mant\u0131kl\u0131 eylemler var. Sonu\u00e7 al\u0131yor mu bunlar? Hay\u0131r. \u0130DK toplant\u0131s\u0131 mesela ay\u0131n 12\u2019sinde sona eriyorken, ay\u0131n 14\u2019\u00fcnde da\u011fa ta\u015fa \u00e7\u0131k\u0131p \u201cprotesto\u201d yapm\u0131\u015f olman\u0131n bir h\u00fcmk\u00fc yok ki. \u0130DK ilgilenmiyor bile bununla. Sadece \u201ceylem\u201d yapanlar i\u00e7lerini so\u011futmu\u015f oluyorlar. Mesela ekoloji m\u00fccadelesine yeni kat\u0131lan pek \u00e7ok ki\u015fi, i\u015fin milad\u0131n\u0131 kendisiyle ba\u015flatmaktan s\u0131k\u0131nt\u0131 duymuyor. Daha \u00f6nce neler yap\u0131lm\u0131\u015f, s\u00f6ylenmi\u015f ara\u015ft\u0131rm\u0131yor bile. \u201cBen\u201d diye ba\u015fl\u0131yor s\u00f6ze. Karadeniz sahil yolu m\u00fccadelesinin unutulmaz aktivisti Cihan Eren\u2019i duymam\u0131\u015f bile. Bergama m\u00fccadelesine, B\u00fcy\u00fck Anadolu Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcne d\u00f6n\u00fcp bak\u0131lm\u0131yor bile. O insanlar\u0131 anmak, paye vermek anlam\u0131nda s\u00f6ylemiyorum bunu. O deneylerden ders \u00e7\u0131kartmak elbette \u00e7ok daha \u00f6nemli. Bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 b\u00f6yle olunca, vitrine \u00e7\u0131kma, \u00f6n alma e\u011filimleri de art\u0131yor maalesef. Detaya girmek istemiyorum \u015fimdi. Fakat koca \u015firketlerle, hantal kamu g\u00fcc\u00fcyle, yanl\u0131 olmay\u0131 esas alan politikalarla, a\u011f\u0131r i\u015fleyen hukukla bo\u011fu\u015furken, do\u011frusu b\u00f6yle sa\u00e7mal\u0131klar \u00e7ok can s\u0131k\u0131c\u0131 oluyor. Falanca grubun y\u00f6ntemi veya falanca ki\u015fi de\u011fil ki ekoloji m\u00fccadelesinde \u00f6nemli olan. Oda\u011f\u0131m\u0131zdaki tek hususun toplumsal yarar ve hayat\u0131 reel anlamda de\u011fi\u015ftirmek oldu\u011fu, genel kabul\u00fcm\u00fcz olmal\u0131.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/o-1-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6793\" srcset=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/o-1-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/o-1-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/o-1-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/o-1-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/o-1.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\"><strong>HESlerle ba\u015flayan s\u00fcreci ekoloji hareketinin -bug\u00fcn de devam eden- yeni bir evresi olarak tan\u0131ml\u0131yorsunuz. Bunu biraz daha a\u00e7abilir misiniz? HESlerle ba\u015flayan d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm \u00f6ncekilerden nas\u0131l ayr\u0131\u015ft\u0131, yeni olan ne idi, farkl\u0131l\u0131klar\u0131 nelerdi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\">Evet, bence HES\u2019lerle m\u00fccadele s\u00fcreci bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 oldu. Buna biraz daha geni\u015f bir \u00e7er\u00e7eveden g\u00f6z atal\u0131m. \u00d6nce i\u015fin \u201cpazarlama\u201d taraf\u0131na bakmam\u0131z laz\u0131m. Su ticarile\u015fti, \u015fi\u015feye girdi ilk olarak. Sonra da s\u0131ra akarsulardan para kazanmaya geldi de\u011fil mi? \u00dclkemizde birden bire y\u00fczlerce HES projesinin ba\u015flamas\u0131 elbette bir tesad\u00fcf de\u011fildi. Zengin olmak i\u00e7in do\u011faya el atmak y\u00fczy\u0131llard\u0131r uygulanan bir y\u00f6ntem kapitalist sistemde. Se\u00e7ilmi\u015flerin \u00fclkemizde de bu y\u00f6nde baz\u0131 \u201cpolitik programlar\u0131\u201d var. Bu asl\u0131nda bir tercih elbette. \u201cHaydi yapal\u0131m!\u201d diye ortaya \u00e7\u0131k\u0131lm\u0131yor, kapal\u0131 kap\u0131lar arkas\u0131nda ince ince planlan\u0131yor bu i\u015fler. \u00d6rne\u011fin Karadeniz\u2019de y\u00fczlerce dere ve \u0131rmak var. Bunlar yemye\u015fil ve ba\u015f\u0131 karl\u0131 da\u011flardan do\u011fuyor ve o y\u00fckseklikten h\u0131zla denize do\u011fru iniyorlar. Kaynaklar\u0131 ile denize ula\u015fma noktalar\u0131 aras\u0131nda \u00e7ok uzun mesafeler de bulunmuyor. Olduk\u00e7a k\u0131sa ve h\u0131zl\u0131 debili \u0131rmaklar bunlar. \u00dcstelik b\u00fcy\u00fck HES\u2019ler ve barajlar kurabilecek araziler de yok o b\u00f6lgede. O zaman \u201cbu \u0131rmaklar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck HES\u2019ler kurarak de\u011ferlendirelim, enerji \u00fcretsin birileri burada ve&nbsp; destek i\u00e7in de al\u0131m garantisi verelim\u201d diye bir politik tercih \u00e7\u0131kt\u0131 ortaya. Yapt\u0131lar \u00e7a\u011fr\u0131y\u0131 ve bir anda \u00f6zellikle Karadeniz\u2019de y\u00fczlerce HES projesi olu\u015ftu. Nas\u0131l olu\u015fmas\u0131n ki? \u00d6rne\u011fin vatanda\u015f\u0131n biri k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck bir bakkal d\u00fckkan\u0131 a\u00e7maya kalksa mahalle aras\u0131 bir yerde, i\u015fini tutturmak ve para kazanmak gibi bir garantisi asla yoktur. O i\u015fin, ancak bakkal\u0131n konumu, bulundurdu\u011fu \u00e7e\u015fitler, fiyat politikas\u0131, hizmet anlay\u0131\u015f\u0131 ve ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u00f6zveriyle bir gelece\u011fi olabilir. HES \u00f6yle mi peki? Yat\u0131r\u0131m maliyetini g\u00f6ze alan her \u015firket, \u201cal\u0131m garantisi\u201d gibi ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir te\u015fvikle kar\u015f\u0131lan\u0131yordu ve bu durumda HES yat\u0131r\u0131mlar\u0131 da h\u0131zla birbirini izledi haliyle. Tabii bu politikay\u0131 \u201cenerjide maalesef d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131y\u0131z, yerli ve milli enerji laz\u0131m bize\u201d diyerek pazarlad\u0131lar halka. \u015eirketlere sunulan ise \u201cParan var m\u0131? Gel, yap yat\u0131r\u0131m\u0131n\u0131, al\u0131m garantisi ve fiyat istikrar\u0131 bizden, \u00fcret ve sat\u201d, form\u00fcl\u00fcyd\u00fc. Bu nedenle de HES projelerinin say\u0131s\u0131 Karadeniz\u2019de bir anda patlad\u0131, hatta 800\u2019e kadar \u00e7\u0131kt\u0131. T\u00fcrkiye genelinde HES projesi toplam 2.000 kadarken, bunun y\u00fczde 40\u2019\u0131n\u0131n Karadeniz\u2019de toplanmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemliydi haliyle.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\">Sonra da bu i\u015fin yerel halk ve do\u011fal \u00e7evre ile alakas\u0131na bakmak laz\u0131m. Da\u011f, orman, b\u00f6rt\u00fc b\u00f6cek, a\u011fa\u00e7 ve \u00e7i\u00e7ek, alabal\u0131k veya bakteri, her t\u00fcrl\u00fc canl\u0131 ve insan bu co\u011frafyada bin y\u0131llard\u0131r \u0131rmaklarla birlikte ya\u015farken; kalk\u0131nma ve enerji \u00fcretimi ad\u0131na Ankara\u2019da masa ba\u015f\u0131nda oturan birileri derelerin suyunu borulara t\u0131k\u0131p, dere yataklar\u0131n\u0131 da \u0131ss\u0131z b\u0131rakmaya kalk\u0131nca, haliyle b\u00f6lgede homurtu ve direni\u015f ba\u015flad\u0131. Su meselesi, maden falan gibi de de\u011fildi. \u00c7ok daha ya\u015famsal bir konuydu. Se\u00e7ilmi\u015flerin te\u015fvikiyle bunca HES in\u015fa etmeye kalk\u0131\u015f\u0131nca sermayedarlar, &nbsp;vatanda\u015flar\u0131n akl\u0131 almad\u0131 bunu. \u201cNas\u0131l yani?\u201d dediler. Kendilerine hi\u00e7 sorulmadan bu i\u015flere karar verilmi\u015f olmas\u0131 onurlar\u0131n\u0131 da yaralad\u0131. Elbette sadece Karadeniz\u2019de de\u011fildi HES\u2019ler. Mu\u015f\u2019tan Silopi\u2019ye, Alak\u0131r\u2019dan Akseki\u2019ye, Bayburt\u2019tan Bursa\u2019ya t\u00fcm yurdu, her taraf\u0131 sard\u0131 HES \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 bir anda. Karadeniz en yo\u011fun HES talebi olan yerdi. Neredeyse her dereye bir de de\u011fil, birka\u00e7 HES yapmaya kalkt\u0131lar. \u00dclkemiz a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011fil sadece, d\u00fcnyam\u0131z i\u00e7in de \u00e7ok \u00f6nemli olan ekolojik b\u00f6lgelere, do\u011fal sit alanlar\u0131na HES\u2019ler yapmaya kalk\u0131\u015f\u0131ld\u0131. \u0130ktidar\u0131n HES te\u015fvi\u011fi ne kadar \u00e7ok olduysa, halk\u0131n tepkisi de o kadar b\u00fcy\u00fck oldu haliyle. \u201cSu hayatt\u0131r\u201d demek yerine, \u201csu parad\u0131r\u201d demeye kalk\u0131nca birileri, i\u015f koptu. Fakat sadece geni\u015f bir alan\u0131 kapsamas\u0131yla ayr\u0131\u015fmad\u0131 HES protestolar\u0131. Art\u0131k T\u00fcrkiye\u2019de \u201c\u00e7evreci\u201d denilen baz\u0131 insanlar ile falanca k\u00f6y\u00fcn \u00e7aresiz insanlar\u0131 bir araya gelmiyordu. Bu kez koca bir b\u00f6lge ve o b\u00f6lgenin s\u0131radan insanlar\u0131, vatanda\u015flar topluca direniyordu merkezde al\u0131nan bir stratejik karara. \u00dcstelik o merkezi y\u00f6netime g\u00fcvenip de oy vermi\u015f insanlard\u0131&nbsp; bunlar\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu. \u201cBizi d\u00fc\u015f\u00fcnmeden, sedece enerji \u00fcretimini d\u00fc\u015f\u00fcnerek, tek y\u00f6nl\u00fc bir karar alamazs\u0131n\u0131z\u201d diyen bu vatanda\u015flar, farkl\u0131 siyasi e\u011filimlerde ve inan\u00e7larda olmalar\u0131na ra\u011fmen birlik oluyorlard\u0131 bu konuda. \u0130\u015f makinalar\u0131n\u0131n yolu kesiliyor, k\u00f6ylerin kad\u0131nlar\u0131 m\u00fccadelede \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor ve y\u00fczlerce kar\u015f\u0131 dava a\u00e7\u0131l\u0131p, y\u00fczlerce de iptal ya da durdurma karar\u0131 al\u0131n\u0131yordu. Vatanda\u015f Kaz\u0131m Delal mesela, ine\u011fini sat\u0131p davalar a\u00e7t\u0131 bu konuda. Yeni dosyalar haz\u0131rlad\u0131 \u015firketler, onlara da a\u00e7t\u0131 davas\u0131n\u0131, direndi.. B\u00f6lgede HES konusuyla vatanda\u015fta ba\u015flayan bu uyan\u0131\u015f, nihayetinde Ye\u015fil Yol\u2019a kar\u015f\u0131 direnen Havva Bekar anan\u0131n, &#8220;Vali, Kaymakam kimdir? Ben halk\u0131m halk!&#8221;&nbsp;diye hayk\u0131rmas\u0131na ve i\u015f makinalar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnden kalkmamas\u0131na kadar geldi dayand\u0131. B\u00fcy\u00fck bir uyan\u0131\u015ft\u0131 bu. \u201cBir i\u015f yap\u0131yorsan\u0131z, halk\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in yap\u0131n art\u0131k\u201d diyordu y\u00f6re halk\u0131. \u00d6zetle, \u00fclkemizdeki HES furyas\u0131, ekoloji m\u00fccadelesinde yeni ve farkl\u0131 bir kap\u0131 aralanmas\u0131na da vesile oldu. \u00d6yle ki, Trabzonspor ad\u0131na HES i\u015fine girmeye kalk\u0131nca y\u00f6netimdekiler, b\u00f6lgedeki onbinlece taraftar bunu protesto etmekte bir an bile teredd\u00fcte d\u00fc\u015fmediler. Taraftarl\u0131k bir yana, ya\u015fam hakk\u0131 ba\u015fka yana. Bu kadar basitti tercihleri.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\">Fakat \u00fclkemizde HES furyas\u0131n\u0131, ba\u015fkalar\u0131 da izledi maalesef. Ankara\u2019dan planlanan ve pazarlanan RES\u2019ler, JES\u2019ler, maden ihaleleri, termikler falan derken, i\u015f gelip eskimi\u015f lastikleri ve plastik at\u0131klar\u0131 yakmaya kadar da dayand\u0131. Etki-tepki meselesi bu. Art\u0131k vatanda\u015flar \u201cbize bir ya\u015fam alan\u0131 kalacak m\u0131?\u201d sorusunu hemen her b\u00f6lgede, her ilde, her il\u00e7ede, her k\u00f6yde sormaya ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/m-1024x768.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6794\" srcset=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/m-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/m-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/m-768x576.jpg 768w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/m-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/m.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\"><strong>Sizin de katk\u0131 verdi\u011finiz B\u00fcy\u00fck Anadolu Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc\u2019n\u00fc Bergama s\u00fcreci ile birlikte anarak bu y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fe \u00f6nem atfetti\u011finizi g\u00f6r\u00fcyoruz. Sizce bu y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcn ekoloji hareketi i\u00e7inde yeri nedir? Baz\u0131 ekoloji \u00e7evreleri, y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc organize eden olu\u015fumlar\u0131n sermaye taraf\u0131ndan fonland\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde ele\u015ftiriler yapm\u0131\u015ft\u0131. Bu ele\u015ftiriler do\u011fru ve yerinde mi idi? Ele\u015ftirilerin y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcn ba\u015far\u0131l\u0131\/ba\u015far\u0131s\u0131z olmas\u0131 yolunda bir katk\u0131s\u0131 oldu mu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\">Bunu da a\u00e7al\u0131m biraz.. Evet bence \u00f6nemliydi B\u00fcy\u00fck Anadolu Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc. \u015e\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnelim, do\u011faya sald\u0131r\u0131 konusunda \u00e7ok do\u011fru noktalar yakalanm\u0131\u015ft\u0131 ve bu tam on y\u0131l \u00f6nce ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Do\u011fa talan\u0131na dikkat \u00e7ekmek i\u00e7indi, bar\u0131\u015f\u00e7\u0131yd\u0131 ve \u00e7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in diyalog aramak, bask\u0131 olu\u015fturmak amac\u0131yla yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Var m\u0131 daha iyisini &nbsp;yapabilen \u015fu ana kadar? Yok.. Var m\u0131, daha kapsaml\u0131s\u0131n\u0131 organize eden? Yok.. O zaman daha so\u011fukkanl\u0131 ve tutarl\u0131 ele\u015ftiriler hak ediyor B\u00fcy\u00fck Anadolu Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc de\u011fil mi? \u00d6ncelikle do\u011faya ve canl\u0131 ya\u015fama zarar veren t\u00fcm yat\u0131r\u0131mlar\u0131n durdurulmas\u0131 i\u00e7in &#8221;Anadolu&#8217;yu vermeyece\u011fiz&#8221; slogan\u0131yla d\u00fczenlenmi\u015fti ve \u00fclkemizdeki t\u00fcm co\u011frafi b\u00f6lgeleri de e\u015fit d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. 7 co\u011frafi b\u00f6lge ve 7 y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f kolunun anlam\u0131 buydu. \u00dcstelik bu g\u00fcnlerde neler ya\u015fayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131, daha o zamandan i\u015faret ediyordu. Arkas\u0131nda bir \u201c\u00f6rg\u00fct\u201d yoktu, kendili\u011finden bir hareketti. Sadece bir g\u00f6n\u00fcll\u00fc halk hareketi olan baz\u0131 meclis ve inisiyatifler itici g\u00fc\u00e7 oldular. Dayan\u0131\u015fma ve ikna a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 bir hareketti. Artvin, Mu\u011fla, \u0130zmir, Trakya, Antakya, Hasankeyf ve Antalya&#8217;dan 2011 Nisan\u2019\u0131nda gruplar yola \u00e7\u0131kmaya ba\u015flad\u0131lar ve \u201c40 g\u00fcn 40 gece\u201d y\u00fcr\u00fcyerek May\u0131s ortas\u0131nda Ankara\u2019da bulu\u015fmay\u0131 hedeflediler. Develeriyle, e\u015fekleriyle, at arabalar\u0131yla ve yayan geliyordu bu insanlar. Tek ortak nokta, do\u011fan\u0131n ya\u011fmalamas\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fc\u015fterek bir ses vermek ve y\u00f6netenler \u00fczerinde demokratik bir bask\u0131 grubu olu\u015fturmakt\u0131. O zaman \u201cyetti art\u0131k\u201d denilmiyordu hen\u00fcz, \u201cyapmay\u0131n bunlar\u0131, yanl\u0131\u015f yoldas\u0131n\u0131z\u201d deniliyordu. &#8221;Su fakirli\u011fi s\u0131n\u0131r\u0131ndaki \u00fclkemizin bug\u00fcne kadar \u00f6zg\u00fcrce akan t\u00fcm nehirleri 49 y\u0131ll\u0131\u011f\u0131na HES \u015firketlerine sat\u0131ld\u0131. Yaz\u0131n kuruyan dereler de dahil olmak \u00fczere sular\u0131m\u0131z\u0131n tamam\u0131, al\u0131n\u0131r sat\u0131l\u0131r ticari bir mal haline getiriliyor&#8221; deniliyordu. Az \u015fey mi bu? &nbsp;\u201cDa\u011flar\u0131m\u0131z maden \u015firketleri taraf\u0131ndan parsellendi, delik de\u015fik oyuluyor. Gelece\u011fimiz, n\u00fckleer ve termik santrallerin tehdidi alt\u0131nda. Feryad\u0131m\u0131z\u0131 duyan yok. Binlerce y\u0131ld\u0131r ekip bi\u00e7ti\u011fimiz yerli tohumlar yok olmaya ba\u015flad\u0131. Ormanlar\u0131m\u0131z par\u00e7a par\u00e7a kesiliyor. Bu y\u0131k\u0131m sonucunda, t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131n ortak miras\u0131, d\u00fcnyan\u0131n en eski yerle\u015fim yerleri sular alt\u0131nda kal\u0131yor. Say\u0131s\u0131z hayvan ve bitki t\u00fcr\u00fcn\u00fcn nesli t\u00fckeniyor. \u0130nsan\u0131m\u0131z, do\u011fdu\u011fu bereketli topraklarda art\u0131k doyam\u0131yor. Yaln\u0131zca bir avu\u00e7 insan\u0131n menfaatini g\u00f6zeten bu kapitalist d\u00fczen, do\u011fay\u0131, insanlar\u0131 ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fc hi\u00e7e sayarak Anadolu&#8217;nun d\u00f6rt bir yan\u0131n\u0131 i\u015fgal etmeye devam ediyor.&#8221; deniliyordu. Var m\u0131 bu s\u00f6zlerde bir yanl\u0131\u015f? &#8221;Anl\u0131yoruz ki, onlar\u0131n g\u00f6z\u00fcnde feryad\u0131m\u0131z\u0131n hi\u00e7bir de\u011feri yok. Bu nedenle biz, Anadolu insanlar\u0131, Anadolu&#8217;yu ya\u015fatmak i\u00e7in kendi halk irademizi kullanmaya karar verdik. Birle\u015fiyoruz. Vicdan sahibi herkesle bulu\u015farak, 7 ayr\u0131 koldan Anadolu&#8217;yu ar\u015f\u0131nl\u0131yoruz ve nehirler gibi akarak Ankara&#8217;ya y\u00fcr\u00fcyoruz. Ge\u00e7mi\u015fe olan sayg\u0131m\u0131z ve \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n gelece\u011fi i\u00e7in, do\u011fan\u0131n haklar\u0131 ve ya\u015fam hakk\u0131m\u0131z i\u00e7in y\u00fcr\u00fcyoruz. Do\u011fam\u0131z\u0131 ve ya\u015fam alanlar\u0131m\u0131z\u0131 katleden projeler durdurulana kadar geri d\u00f6nm\u00fcyoruz.&#8221; deniliyordu. Tamamen do\u011fruydu tespitler. Ben bunda bir yanl\u0131\u015f, taktik veya stratejik bir hata g\u00f6remiyorum hala. Protesto edilen ise \u00e7\u0131kart\u0131lm\u0131\u015f olan yasalar ve yeni yasa tasar\u0131lar\u0131yd\u0131 nihayetinde.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\">Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f kollar\u0131 20 May\u0131s\u2019ta Ankara yak\u0131n\u0131nda G\u00f6lba\u015f\u0131\u2019na ula\u015ft\u0131lar. Ama\u00e7lar\u0131 buradan itibaren ba\u015fkente birlikte y\u00fcr\u00fcmekti. Ancak g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7leri \u00f6nlerini kesip y\u00fcr\u00fcmelerini engellediler. Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00e7\u00fcler de orada \u00e7ad\u0131r kurup, zor \u015fartlar alt\u0131nda beklemeye ba\u015flad\u0131lar. Fakat Ankara\u2019n\u0131n g\u00fcvenlik b\u00fcrokrasisi, yak\u0131n bir zamanda ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f olan Tekel Direni\u015fi nedeniyle y\u00f6neticilerinden a\u011f\u0131r ele\u015ftiriler yemi\u015flerdi ve B\u00fcy\u00fck Anadolu Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc aktivistlerini Ankara\u2019ya sokmama emri alm\u0131\u015flard\u0131. Bu nedenle Konya yolu 24. kilometrede konaklayan y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00e7\u00fclere t\u00fcrl\u00fc zorluklar \u00e7\u0131kart\u0131ld\u0131. \u00dcstelik y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00e7\u00fcler bu noktada bir de kendi aralar\u0131nda b\u00f6l\u00fcnme ya\u015fad\u0131lar. Bir k\u0131sm\u0131 ODT\u00dc Vi\u015fnelik Tesisleri\u2019ne ge\u00e7erek orada kamp kurdular. G\u00f6r\u00fc\u015fmelerden ise sonu\u00e7 al\u0131namad\u0131. Ankara Kurtulu\u015f Park\u0131\u2019nda ve M\u00fclkiyeliler Birli\u011fi bah\u00e7esinde direni\u015f \u00e7ad\u0131r\u0131 kurma giri\u015fimleri de sonu\u00e7 vermedi ve amac\u0131na ula\u015famadan bu y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f eylemi o noktada s\u00f6n\u00fcmlendi. \u015eimdi bu deneyimi ele\u015ftirmek gerekli mi? Elbette ele\u015ftirilmeli. Ancak ben o vakit Do\u011fa Derne\u011fi ve TEMA \u00fczerinden y\u00f6neltilen kimi ele\u015ftirleri hakl\u0131 ve adil bulmuyorum. Bunca iyi niyet ve \u00f6zveri ile kotar\u0131lan bir eyleme, \u201csermayenin k\u0131l\u0131k de\u011fi\u015ftirmi\u015f hali\u201d diyebilmek de \u00e7ok zorlama bir ele\u015ftiriydi bence. \u201cAB ilkelerine at\u0131f var baz\u0131 c\u00fcmlelerde\u201d diye bu giri\u015fime k\u00f6t\u00fc denilecekse, hala fon almak i\u00e7in \u00e7\u0131rp\u0131n\u0131p i\u015flerini y\u00fcr\u00fctmeye \u00e7al\u0131\u015fan baz\u0131 derneklere ne demek laz\u0131m? O tarihte, bu t\u00fcr ele\u015ftirileri y\u00f6neltenler bug\u00fcn neredeler ve ne yap\u0131yolar acaba? Bu karalama giri\u015fimleri asla do\u011fru de\u011fildi. Ben kendi ad\u0131ma, o y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc manip\u00fcle etmeye kalkan birilerini g\u00f6rmedim. \u00dcstelik o y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fe kat\u0131lan, destek veren insanlar\u0131n neler \u00e7ekti\u011fini yak\u0131ndan g\u00f6ren biri olarak da bu \u00e7arp\u0131k ele\u015ftirilere tebess\u00fcm bile edemiyorum. Bu ele\u015ftiriler asla yap\u0131c\u0131 da olamad\u0131. Sadece kafa kar\u0131\u015ft\u0131rd\u0131 ve B\u00fcy\u00fck Anadolu Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc\u2019n\u00fc hala bu laflarla birlikte anmak bile \u00e7ok gereksiz bence. \u00d6zetle, farkl\u0131 sonu\u00e7lara kar\u015f\u0131 farkl\u0131 m\u00fccadele tarzlar\u0131 belirlemeden yola \u00e7\u0131kan iyi niyetli insanlar, i\u015fler sarpa sar\u0131nca \u201ctaraf\u201d haline gelerek g\u00fcnah ke\u00e7isi aramaya ba\u015flamamal\u0131. \u201cSonu\u00e7 olumsuz, o vakit birilerine y\u0131k\u0131lmal\u0131 bu ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k\u201d demek ne kadar yanl\u0131\u015f. Bir k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 bu. \u0130yi niyetli ve \u00f6zveriyle kotar\u0131lan, g\u00fczergahta her \u00e7evre direni\u015fine ziyaretler yap\u0131lan, hem \u00f6\u011frenilen ve hem de \u00f6\u011fretilen bir uzun y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f olmak \u00f6nemlidir bence.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\">Peki hi\u00e7 mi hata yoktu? Elbette vard\u0131. \u00d6ncelikle en ba\u015f\u0131ndan \u201cb\u00f6lgecilik\u201d yapmaya kalk\u0131\u015fan birileri \u00e7\u0131kt\u0131 ve haliyle \u00e7ok can s\u0131k\u0131c\u0131 oldu bu durum. \u201cOnlar varsa, biz yokuz\u201d tavr\u0131 zaten ne zaman faydal\u0131 oldu ki? \u015eu co\u011frafyada hep birlikte ya\u015f\u0131yoruz ve zaten yeteri kadar d\u00fc\u015fmanl\u0131k ve b\u00f6l\u00fcnme de var ortada. Bunlar\u0131 artt\u0131rman\u0131n hi\u00e7 gere\u011fi de yok.. Sonra y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcn k\u0131sa ve uzun vadeli stratejisi de yoktu maalesef. Bu olmazsa b\u00f6yle yapar\u0131z, ya da en az\u0131ndan falanca yolu deneriz gibi. Bu hedefler olmay\u0131nca, g\u00fcvenlik b\u00fcrokrasisinin kayg\u0131lar\u0131 esas oldu sonucu belirlemede. \u201c\u015eehre sokmad\u0131k amirim\u201d tarz\u0131 etkili oldu. Halbuki baz\u0131 milletvekillerini davet ederek, baz\u0131 y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f temsilcilerini onlarla birlikte Meclis\u2019e veya bir bakana, sorumlu ki\u015filere g\u00f6ndermek, Meclis \u00f6n\u00fcnde bas\u0131n toplant\u0131s\u0131 yapmak daha uygun bir final olabilirdi. Yine de, \u0130zmir koluna zaman zaman yoldayken ve bekleme s\u00fcrecinde de G\u00f6lba\u015f\u0131\u2019nda kamptayken kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m bu y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc, \u00f6nemli bir deney olarak niteliyorum. Keskin sirke olmaya gerek yok. O tarihte ger\u00e7ekle\u015ftirilen bu eylem k\u0131ymetliydi ve HES yap\u0131lan yerde do\u011fal hayat, tar\u0131m ve geleneksel ya\u015fam kalmayaca\u011f\u0131 da a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6yleniyordu. Zaman, bu g\u00f6r\u00fc\u015fleri&nbsp; do\u011frulad\u0131 elbette. Aradan ge\u00e7en y\u0131llar, kurulan HES\u2019lere ra\u011fmen enerji \u00fcretiminin canlanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da g\u00f6sterdi halka. Ka\u00e7 lira \u00f6demek zorunda kald\u0131n\u0131z son elektrik faturan\u0131zda? HES\u2019ler sadece birilerini zengin etti, kuruldu\u011fu b\u00f6lgeleri de a\u015fikar bir \u015fekilde mahvetti. Halka bir yarar\u0131 da olmad\u0131. \u00d6zeti budur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\">Ya\u015fanm\u0131\u015f deneyler, kendi d\u00f6neminde ve \u015fartlar\u0131nda, kendi dinamikleriyle birlikte de\u011ferlendirilmeli. Gereken dersler \u00e7\u0131kart\u0131lmal\u0131. Birikimin, gelene\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015fmesi i\u00e7in de zorunlu olan budur san\u0131r\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1001\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/e--1001x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6811\" srcset=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/e--1001x1024.jpg 1001w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/e--293x300.jpg 293w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/e--768x785.jpg 768w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/e-.jpg 1108w\" sizes=\"auto, (max-width: 1001px) 100vw, 1001px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\"><strong>&#8220;Siyasalla\u015fmaya mutlak anlamda parti kurma modeli olarak da bakmamak laz\u0131m&#8221; diyorsunuz. Nas\u0131l bir model \u00f6neriniz var biraz daha a\u00e7ar m\u0131s\u0131n\u0131z? Bu ba\u011flamda bireysel olarak m\u00fccadele alan\u0131n\u0131z\u0131 yerele a\u011f\u0131rl\u0131k verecek \u015fekilde daraltt\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 ifade ediyorsunuz. Bu tavr\u0131n\u0131z\u0131; &#8220;Ulusal de\u011fil k\u00fcresel bakmal\u0131y\u0131z?&#8221; saptaman\u0131zla nas\u0131l b\u00fct\u00fcnle\u015ftiriyorsunuz? &#8220;Ta\u015f\u0131ma g\u00fc\u00e7lerle m\u00fccadele y\u00f6ntemlerinin kal\u0131c\u0131 olamayaca\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fi&#8221; diyorsunuz bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ekoloji hareketinin b\u00fct\u00fcnselli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan sorunlu bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 de\u011fil mi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\">&#8220;Siyaset Bilimi&#8221; okudum ben \u00fcniversitede. Siyasi partilerin, birbirinden de\u011ferli ve g\u00fczel arkada\u015flar\u0131 bir araya getirmek i\u00e7in kurulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, partilerde yegane amac\u0131n \u201ciktidar\u201d oldu\u011funu gayet iyi biliyorum. O nedenle, iktidar olmay\u0131 d\u00fc\u015flemeyen, \u201chen\u00fcz haz\u0131r de\u011filiz\u201d diyen kadrolar\u0131n partile\u015fmesi her zaman sorunlu gelmi\u015ftir bana. Ahbap kul\u00fcb\u00fc de\u011fildir siyasi partiler. \u201cCan\u0131m siyasette bir de ye\u015fil renk olsun, hatta iki-\u00fc\u00e7 tane olsun\u201d demeye s\u0131cak bakm\u0131yorum bu y\u00fczden. Bence konunun \u00f6z\u00fc budur siyaset alan\u0131nda.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\">Tabi bir de ulusal konjonkt\u00fcr konusu var. \u015eimdilerde f\u0131rsat\u00e7\u0131 politikac\u0131lar, \u00fcstelik suni b\u00f6l\u00fcnmeler bile kotararak, \u201cpartile\u015fmek\u201d pe\u015findeler. Neden? \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fczde 51 konusu var yeni sistemde. Yani 0.5 bile \u00e7ok \u00f6nemli olacak muhtemel ilk se\u00e7imde. O nedenle, oy potansiyeli \u00e7ok az olsa bile, pazarl\u0131k masas\u0131na oturmaya niyetlenen siyaset bezirganlar\u0131 t\u00fcredi \u00fclkemizde. Tarihsel s\u00fcrecin k\u00f6t\u00fc bir \u015fakas\u0131 bu tipler. \u0130lk f\u0131rsatta da siyaset sahnesinden yok olacaklar elbette. Ge\u00e7mi\u015f bu gibilerle dolu. Ama bug\u00fcn f\u0131rsat\u00e7\u0131l\u0131k yaparak kendilerine bir alan a\u00e7maya, hi\u00e7 olmazsa bir d\u00f6nem vekil olmaya kalkacaklar elbette. Maalesef b\u00f6yle bir s\u00fcre\u00e7 ya\u015fan\u0131yor. Ekoloji hareketi, b\u00f6yle bir s\u00fcrecin s\u0131radan bir fig\u00fcr\u00fc olarak, \u015fimdiki partile\u015fme furyas\u0131nda an\u0131lmamal\u0131 bile bence. Zamanlama \u00f6nemli.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\">Di\u011fer yandan, \u00fclkemizde \u201cya\u015fam\u0131 savunma\u201d diye adland\u0131rabilece\u011fimiz bir zorunluluk var \u015fu anda. Kendisini ya\u015fam savunucusu g\u00f6ren t\u00fcm vatanda\u015flar\u0131n, k\u00fc\u00e7\u00fck mavi gezegenimizin gelece\u011fi i\u00e7in, \u00e7evre sorunlar\u0131 i\u00e7in, do\u011fa talan\u0131na kar\u015f\u0131 koyabilmek i\u00e7in, kad\u0131n haklar\u0131 i\u00e7in, \u00e7ocuklar i\u00e7in, hayvanlar i\u00e7in, eme\u011fin bask\u0131 alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 ve s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcne kar\u015f\u0131 durmak i\u00e7in, bar\u0131\u015f i\u00e7in, demokrasi i\u00e7in, \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler ve adalet i\u00e7in, f\u0131rsat e\u015fitli\u011fi ve hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in seslerini olabildi\u011fince y\u00fckselterek \u00e7\u0131kartmalar\u0131 \u015fimdi \u00e7ok daha \u00f6nemli. Bir yar\u0131n\u0131m\u0131z\u0131n olabilmesi i\u00e7in, bunlar\u0131n hepsi \u015fart bug\u00fcn.. O vakit, hepimizin kendi ya\u015fam alan\u0131m\u0131zda ve ulusal \u00f6l\u00e7ekte bu ilkeler \u00e7er\u00e7evesinde siyaseti zorlamam\u0131z bence \u00e7ok daha \u00f6nemli. Bug\u00fcn \u00fclkede \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck bir payda yaratmam\u0131z gerekti\u011fine inan\u0131yorum. Bunun i\u00e7in, mevcut partilere veya ittifak bloklar\u0131na \u201c\u015fu beklentilerimizi hayat ge\u00e7irirsen sizi destekleriz\u201d demek de bir yoldur. Sorunlu olmamas\u0131 i\u00e7in, \u201cs\u00f6z verdiklerinizden cayarsan\u0131z, yapt\u0131r\u0131mlar\u0131m\u0131z da \u015funlard\u0131r\u201d diyebilmek de bir o kadar \u00f6nemli elbette. Siyaset mutabakat\u0131 yapmak, yaz\u0131l\u0131 belgeye imza almak, ko\u015fullu destek vermek gibi y\u00f6ntemleri d\u00fc\u015f\u00fcnmek gerekli bu nedenle.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\">\u015eimdi hem yerel a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 \u00e7al\u0131\u015f\u0131p, hem de bu geni\u015f \u00e7er\u00e7eveden bakabiliyorsan\u0131z, asl\u0131nda m\u00fccadele alan\u0131n\u0131z\u0131 daraltm\u0131\u015f olmuyorsunuz. K\u00fcresel bakmak, \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131n\u0131 yerel olarak se\u00e7meye de engel de\u011fil bence. Yereli \u00e7ok iyi tan\u0131mak ve bu alanda m\u00fccadele etmek de \u00f6nemli. \u0130nan\u0131n, ulusal Meclis\u2019te bir yasan\u0131n \u00e7\u0131kmamas\u0131 i\u00e7in m\u00fccadele etmek kadar, yerelde de bir hastane i\u00e7in yap\u0131lan yer se\u00e7iminin fay hatlar\u0131 nedeniyle yanl\u0131\u015f oldu\u011funu s\u00f6ylemek ve yarg\u0131ya g\u00f6t\u00fcrmek de \u00e7ok de\u011ferli. Kamusal imkanlar\u0131m\u0131z do\u011fru zamanda, do\u011fru yerlere harcanmal\u0131, \u00e7ar\u00e7ur edilecek paras\u0131 yok bu \u00fclkenin. Kamucu d\u00fc\u015f\u00fcnmek her yerde,&nbsp; her alanda m\u00fcmk\u00fcn. Siyasi partiler bile yapam\u0131yorsa bunu siz yapacaks\u0131n\u0131z mecburen. \u00dcstelik yerel veya ulusal diye ay\u0131rmamak \u00f6nemli, biri di\u011ferine engel de\u011fil ki.. \u0130kisi bir arada olabilir. K\u00fcresel bakarak, ulusal ve yerel politika belirleyebilirsiniz. Bu tercih biraz da ki\u015fisel imkanlarla s\u0131n\u0131rl\u0131 elbette. Zaman ve mali imkanlar gibi mesela. Edremit\u2019te ya\u015fay\u0131p Bal\u0131kesir\u2019e, K\u00f6rfez b\u00f6lgesine, \u00fclkeye ve gezegene ahkam kesmenin de anlam\u0131 yok ayr\u0131ca. Benim tercihim biraz da had bilmekle alakal\u0131. Yerelde, kirlilikleri ta\u015f\u0131yan bir kanal olmaktan kurtard\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir dere, d\u00f6k\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc k\u00f6rfezi, o k\u00f6rfezin ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu denizi ve gezegenin t\u00fcm su varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da etkiliyorsa, bu b\u00fcy\u00fck m\u00fccadelenin i\u015fleyen bir par\u00e7as\u0131 olabildi\u011finizin kan\u0131t\u0131d\u0131r. \u015e\u00fcphesiz bu m\u00fccadelenin di\u011fer dereleri ve su alanlar\u0131n\u0131 da kapsamas\u0131 gerekti\u011fini bilmek kayd\u0131yla. \u201cBen d\u00fcnyay\u0131 de\u011fi\u015ftirdim\u201d de\u011fil de \u201cben d\u00fcnyan\u0131n de\u011fi\u015fmesine katk\u0131 koyuyorum\u201d dersiniz. Yerel ile b\u00f6lgesel, ulusal ile k\u00fcresel art\u0131k i\u00e7i\u00e7e g\u00fcn\u00fcm\u00fczde. Kuzey Afrika\u2019daki \u00e7\u00f6l tozlar\u0131n\u0131n binlerce kilometre yol katedip \u00fclkemizde g\u00f6r\u00fclmesini bir meteorolojik olgu olarak kabul eden vatanda\u015flar\u0131n, sadece 20 kilometre \u00f6temizdeki termik santralin k\u00fcl\u00fcne ve duman\u0131na ald\u0131rmamas\u0131, 15 kilometre \u00f6tedeki alt\u0131n madeninin siyan\u00fcr\u00fcne kulak kabartmamas\u0131, i\u015fletti\u011fi a\u00e7\u0131k ocak madeni terk edip giden \u015firkete d\u00f6n\u00fcp bakmamas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? Bu ne kadar ak\u0131l d\u0131\u015f\u0131ysa, yerel m\u00fccadelelerin birle\u015ferek k\u00fcresel m\u00fccadeleye katk\u0131 verdi\u011fini farketmemek de ayn\u0131 c\u00fcmledendir bence. Bu anlamda, alan daraltmak s\u00f6z konusu de\u011fil, bir b\u00fcy\u00fck m\u00fccadelenin k\u00fc\u00e7\u00fck par\u00e7as\u0131 olmay\u0131 ve b\u00fct\u00fcn\u00fc g\u00f6rerek yerelde \u00e7abalamay\u0131 bilmek gerek. Bu de\u011ferli bir \u015fey. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde sadece bir madenden di\u011ferine ko\u015fmak, k\u0131rsal alanda \u00e7abalamak da yetmiyor. Kentsel alan\u0131n da b\u00fcy\u00fck ekolojik sorunlar\u0131 var de\u011fil mi? O nedenle, nerede ya\u015f\u0131yorsan\u0131z oray\u0131 savunmakla ba\u015flanmal\u0131 i\u015fe.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\">&nbsp;&#8220;Ta\u015f\u0131ma g\u00fc\u00e7&#8221; konusuna gelirsek.. \u00c7o\u011fu kez, ekoloji alan\u0131nda m\u00fccadele eden s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131daki insan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 bir realite ve bunun dayatt\u0131\u011f\u0131 bir zorunluluk nedeniyle, alan d\u0131\u015f\u0131na da kaymam\u0131z, dayan\u0131\u015fmaya veya deste\u011fe gitmemiz elbette \u00f6nemli bir konu. Benim kastetti\u011fim de bu durum de\u011fil haliyle. S\u00f6ylemek istedi\u011fim farkl\u0131 bir \u015fey. Ekoloji alan\u0131nda, yerel m\u00fccadeleye destek olmakla ba\u015fl\u0131yor i\u015fler. Ya bir k\u00f6y\u00fcn insanlar\u0131 gelip sizi buluyor, ya da siz gidip orada yap\u0131lacak i\u015fin ne kadar fark\u0131nda olduklar\u0131n\u0131 sormakla ba\u015fl\u0131yorsunuz. &nbsp;M\u00fccadele b\u00f6yle ba\u015fl\u0131yor. Ya bir mahallenin halk\u0131 gelip size&nbsp; dert yan\u0131yor, \u015fikayet ediyor ve oradan ba\u015fl\u0131yor i\u015fler. Fakat giderek o m\u00fccadelenin yerel unsurlara b\u0131rak\u0131lmas\u0131, emanet edilmesi de gerekiyor. \u201cBen y\u00f6nlendiririm\u201d demek bence as\u0131l sorunlu olan yakla\u015f\u0131m. S\u00fcrekli d\u0131\u015fardan gidilerek, o yerelde \u00e7evre m\u00fccadelesi verilemez ki. Hukuk m\u00fccadelesi verilebilir, konu canl\u0131 tutulabilir, kamuoyu yarat\u0131labilir elbette. Denenmi\u015fi tekrar denemek zorunda kalmas\u0131nlar, deneyip yan\u0131larak \u00f6\u011frenmek zorunda kalmas\u0131nlar diye bakmak laz\u0131m. Fakat geli\u015fmelere hakim olabilmek ve an\u0131nda strateji olu\u015fturabilmek i\u00e7in de, o damar\u0131 tutuyor olmak, orada ya\u015famak gerekli. Bu \u00e7ok \u00f6nemli. Yerel m\u00fccadeleye yard\u0131mc\u0131 olmay\u0131 b\u0131rakmadan, o vatanda\u015flar\u0131 yeti\u015ftirmek, geli\u015ftirmek ve ba\u011f\u0131ms\u0131z tav\u0131r \u00fcretmelerine f\u0131rsat yaratmak gerekiyor. Dernek mi olur, platform mu, mahalle meclisi mi, hepsi \u015fartlara g\u00f6re ortaya \u00e7\u0131kar zaten. O insanlar\u0131 yaln\u0131z b\u0131rakmak ne kadar yanl\u0131\u015fsa, onlar\u0131 s\u00fcrekli y\u00f6netme gayreti i\u00e7inde olmak, g\u00fctmek de o kadar yanl\u0131\u015f. Onlara sayg\u0131 duymak gerekiyor. K\u0131stas \u015fu olmal\u0131 bence, m\u00fccadele etmeye iradesi olmayanlar i\u00e7in fedailik yapman\u0131n da, uzaktan y\u00f6netmeye kalkman\u0131n da bir kazanc\u0131 olmuyor. \u201cEkoloji m\u00fccadelesi b\u00fct\u00fcnselli\u011fini bozmas\u0131n\u201d demek kadar, ya\u015fam alan\u0131m\u0131zda hayat\u0131 de\u011fi\u015ftirmeyi de hedef almal\u0131y\u0131z. S\u00fcreklilik arz eden bir organizasyon olabilmek i\u00e7in, \u00f6nce kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan baz\u0131 cari sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmeniz, halletmeniz gerekiyor; sonra da bu g\u00fcvenle ya\u015fam\u0131 de\u011fi\u015ftirmeye, ekolojik bir ya\u015fam kurmaya aday olman\u0131z gerekiyor. O zaman bir \u00e7ekim merkezi de oluyorsunuz. Vatanda\u015flar art\u0131k geleneksel kurumlar\u0131n de\u011fil de sizin kap\u0131n\u0131z\u0131 \u00e7almaya ba\u015fl\u0131yor. Sizden yard\u0131m istiyor, derdine \u00e7are bekliyor. Yoksa bir dava kazand\u0131k, bir madeni engelledik diyerek ya\u015fam de\u011fi\u015fmiyor. Ba\u015fka bir dosya a\u00e7\u0131l\u0131yor, ba\u015fka bir \u015firket geliyor, arkadan dola\u015f\u0131yorlar. Bunlar olacak, hukuk m\u00fccadelesi, pretosto hakk\u0131, kamuoyu etkileme vb.. Fakat \u00f6nemli olan tercihleri, politik programlar\u0131 oyalamak, zamana kar\u015f\u0131 yar\u0131\u015fmak de\u011fil; t\u00fcm\u00fcyle ya\u015fam\u0131 de\u011fi\u015ftirmek olmal\u0131. Ya\u015fam\u0131 g\u00fczelle\u015ftirmek ve de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in, sistemi de\u011fi\u015ftirmek gerekiyor. Hi\u00e7bir ta\u015f\u0131ma g\u00fc\u00e7 yapamaz bunu. Ancak o co\u011frafyan\u0131n yurtta\u015f\u0131 istemeli ve g\u00f6ze almal\u0131 bu i\u015fi.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/i-1024x576.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6796\" srcset=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/i-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/i-300x169.jpg 300w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/i-768x432.jpg 768w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/i-1536x864.jpg 1536w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/i.jpg 1992w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\"><strong>Eklemek istedi\u011finiz ba\u015fka bir \u015fey var m\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\">Yukar\u0131daki c\u00fcmleden devam edeyim. Kimseye ak\u0131l \u00f6\u011fretmiyoruz ekoloji m\u00fccadelesinde. Fakat birikimlerimizi payla\u015f\u0131yoruz elbette. Dava dosyalar\u0131m\u0131z ve ar\u015fivimiz t\u00fcm \u00e7evre kurulu\u015flar\u0131na a\u00e7\u0131k. \u0130zledi\u011fimiz herhangi bir yolu, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n yolunu k\u0131saltmak i\u00e7in payla\u015fmak esast\u0131r bizim i\u00e7in. Hi\u00e7 kimseye kar\u015f\u0131 y\u00f6nlendirici olmak, tahakk\u00fcm kurmak gibi bir tarz\u0131m\u0131z yok haliyle. Ancak hi\u00e7 kimsenin, grubun veya siyasi partilerin arka bah\u00e7esi olmaya da niyetimiz yok. Ba\u011f\u0131ms\u0131z, kamu \u00e7\u0131kar\u0131n\u0131 esas alan, herkese e\u015fit mesafede duran, vatanda\u015f i\u00e7in bir \u00e7evre hareketi olmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\"><strong>Bug\u00fcn aktif olarak hangi \u00e7al\u0131\u015fmalar i\u00e7erisindesiniz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\">Ben Bal\u0131kesir ilimizin Edremit il\u00e7esinde ya\u015f\u0131yorum. \u0130l\u00e7emizde baz\u0131 derneklerin birli\u011fiyle olu\u015fturulan Edremit \u00c7evre Platformu ED\u00c7EP\u2019de \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. \u00d6nceli\u011fimiz kendi il\u00e7emiz, Edremit K\u00f6rfezi, k\u00f6rfezdeki kom\u015fu il\u00e7eler, kom\u015fu iller, Kazda\u011flar\u0131 b\u00f6lgemiz ve sonra da ula\u015fabildi\u011fimiz t\u00fcm \u00fclke sath\u0131. Tabii bunlar\u0131 elimizden geldi\u011fi kadar\u0131yla, maddi ve manevi g\u00fcc\u00fcm\u00fcz kadar\u0131yla yapabiliyoruz. Her yere ve her m\u00fccadele sahas\u0131na yeti\u015febilme \u015fans\u0131m\u0131z yok ne yaz\u0131k ki. Ancak yerelde m\u00fccadele etmek, b\u00fct\u00fcn\u00fc g\u00f6rmemize engel de\u011fil elbette. Kendi ya\u015fam alan\u0131m\u0131zda ger\u00e7ekle\u015ftirece\u011fimiz her kazan\u0131m\u0131n, nihayetinde b\u00f6lgemize, \u00fclkemize ve t\u00fcm d\u00fcnyaya da katk\u0131s\u0131 olaca\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011finin fark\u0131nday\u0131z. B\u00fct\u00fcn i\u00e7inde, kendi lokal ger\u00e7eklerimizi idrak ediyoruz. Bu gezegen ortak evimiz, t\u00fcm insanlar ve di\u011fer t\u00fcrler de ya\u015fam alan\u0131m\u0131z\u0131 payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z karde\u015flerimiz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\">Kendi ya\u015fam alan\u0131m\u0131z olan il\u00e7emizde, faaliyetine son vermi\u015f olan bir Molibden maden sahas\u0131n\u0131n rehabilite edilmesi i\u00e7in, Eybek Da\u011f\u0131\u2019nda in\u015fa edilmek istenen RES projesinin engellenmesi i\u00e7in, Edremit K\u00f6rfezi\u2019nin kirlili\u011finin kal\u0131c\u0131 olarak giderilmesi i\u00e7in, derelerimizdeki kirlilik kaynaklar\u0131n\u0131n kal\u0131c\u0131 olarak \u00f6nlenmesi i\u00e7in, kat\u0131 ve s\u0131v\u0131 at\u0131klar\u0131n \u00e7evresel etkilerinin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in ve h\u0131zl\u0131-\u00e7arp\u0131k kentle\u015fmenin yaratt\u0131\u011f\u0131 \u00e7evre kirliliklerinin \u00f6nlenmesi i\u00e7in m\u00fccadelemiz devam ediyor. Ekoloji Birli\u011fi\u2019nin de \u00fcyesiyiz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\">B\u00f6lgemizde ise yo\u011fun \u015fekilde metalik madencilik projeleri, termik santral ve do\u011fa talan\u0131 anlam\u0131 ta\u015f\u0131yan ba\u015fka projeler var. Elimizden geldi\u011fi kadar\u0131yla bunlara kar\u015f\u0131 m\u00fccadele eden yerel \u00e7evre kurulu\u015flar\u0131na dayan\u0131\u015fma g\u00f6steriyoruz. Esas olan, o kurulu\u015flar\u0131n talebi ve m\u00fccadele y\u00f6ntemleri elbette. Biz sadece destek oluyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\"><strong>Kendinizi k\u0131saca tan\u0131tabilir misiniz? Bug\u00fcne kadar hangi ye\u015fil\/ ekoloji hareketlerinin par\u00e7as\u0131 oldunuz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\">1957 do\u011fumluyum. M\u00fclkiye mezunuyum. \u00d6zel kesim \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 oldum hayat\u0131m\u0131 kazanmak i\u00e7in. 2005\u2019den bu yana da emekliyim art\u0131k. Uzun y\u0131llar da\u011fc\u0131l\u0131k ve do\u011fa sporlar\u0131 yapt\u0131m. \u0130zmir\u2019deki ya\u015fam\u0131mda EGE\u00c7EP ile Gaziemir n\u00fckleer at\u0131k m\u00fccadelesine ve TUR\u00c7EP\u2019in Turgutlu nikel madeni m\u00fccadelesine destek oldum. B\u00fcy\u00fck Anadolu Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc\u2019n\u00fcn \u00e7e\u015fitli a\u015famalar\u0131na kat\u0131ld\u0131m. Edremit\u2019e g\u00f6\u00e7t\u00fckten sonraki d\u00f6nemde ise Kazda\u011f\u0131 Koruma Derne\u011fi\u2019yle \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. 2017\u2019den itibaren, daha lokal \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 tercih etti\u011fim i\u00e7in ED\u00c7EP yap\u0131lanmas\u0131 i\u00e7inde yer ald\u0131m. Halen ED\u00c7EP\u2019in s\u00f6zc\u00fcs\u00fc ve aktivisti olarak ekoloji m\u00fccadelesine katk\u0131da bulunmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"332\" src=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/j-1024x332.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6795\" srcset=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/j-1024x332.jpg 1024w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/j-300x97.jpg 300w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/j-768x249.jpg 768w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/j-1536x497.jpg 1536w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/j.jpg 1760w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"http:\/\/twitter.com\/home?status=https%3A%2F%2Fwww.yesildirenis.com%2F%3Fp%3D6726\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><br><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ye\u015fil Direni\u015f Ekoloji ve Ya\u015fam Gazetesi\u2019nde \u201cT\u00fcrkiye\u2019de Covid 19 \u00d6ncesi ve Sonras\u0131 Ekoloji Hareketleri\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan s\u00f6yle\u015filerimiz\u00a0Edremit \u00c7evre Platformu (ED\u00c7EP)<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6731,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-6744","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-soylesiler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6744","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6744"}],"version-history":[{"count":55,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6744\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7264,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6744\/revisions\/7264"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6731"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6744"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6744"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6744"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}