{"id":7361,"date":"2021-01-16T09:45:31","date_gmt":"2021-01-16T06:45:31","guid":{"rendered":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/?p=7361"},"modified":"2021-01-16T20:34:09","modified_gmt":"2021-01-16T17:34:09","slug":"kazdaglarinda-sarikizin-eteginde-yasiyorum-fusun-kayra-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/2021\/01\/16\/kazdaglarinda-sarikizin-eteginde-yasiyorum-fusun-kayra-2\/","title":{"rendered":"“Kazda\u011flar\u0131’nda, Sar\u0131k\u0131z\u2019\u0131n ete\u011finde ya\u015f\u0131yorum!” -F\u00fcsun Kayra"},"content":{"rendered":"\n

“Da\u011flara \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131m diye yakla\u015f\u0131k 10 y\u0131ld\u0131r dola\u015f\u0131yordum, son d\u00f6rt y\u0131ld\u0131r Kazda\u011flar\u0131’n\u0131n yamac\u0131nda, Sar\u0131k\u0131z\u2019\u0131n ete\u011finde ya\u015f\u0131yorum.<\/strong>“<\/h3>\n\n\n\n

Bu s\u00f6yle\u015fi serisi i\u00e7in \u00c7anakkale’de ya\u015fayan Dr. G\u00fcleda Erensoy’la ileti\u015fime ge\u00e7mi\u015ftim. Sorular\u0131m\u0131za yan\u0131t verebilece\u011fini fakat kendisinden \u00f6nce bir ba\u015fkas\u0131 ile irtibata ge\u00e7memin daha do\u011fru olaca\u011f\u0131n\u0131 dile getirdi ve bunu \u00f6zellikle rica etti. O g\u00fcne kadar hi\u00e7 duymad\u0131\u011f\u0131m bir isimden s\u00f6z ediyordu, F\u00fcsun Kayra; “Burada Kazda\u011flar\u0131’nda ya\u015fayan F\u00fcsun ad\u0131nda bir arkada\u015f\u0131m\u0131z var, ba\u015f\u0131ndan beri m\u00fccadelede bizlerle. N\u00f6bette de uzun s\u00fcre kald\u0131. Ferzanlara da sorabilirsiniz kendisini. F\u00fcsun, Kazda\u011flar\u0131’na \u00e7ok ruhani bir anlam y\u00fckleyen ekofeminist bir arkada\u015f\u0131m\u0131z. Onun Kazda\u011flar\u0131’na bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n duyulmas\u0131n\u0131 \u00e7ok isterim. B\u00f6yle bir s\u00f6yle\u015fi dizisinde d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin, duygular\u0131n\u0131n ge\u00e7mesi \u00e7ok g\u00fczel olur.” Acaba bu Kazda\u011flar\u0131’na “ruhani anlamlar y\u00fckleyen ekofeminist” kad\u0131n kimdi? Neden \u0131srarla \u00f6ncelikle onunla s\u00f6yle\u015fi yapmam isteniyordu? O g\u00fcn hemen F\u00fcsun’u arad\u0131m. Telefonu her zaman a\u00e7\u0131k olmuyor, \u00e7ok defa iyi \u00e7ekmiyordu. Bu durum, bir uzakl\u0131k duygusu yarat\u0131yor, konuyu daha esrarengiz bir hale b\u00fcr\u00fcnd\u00fcr\u00fcyordu benim i\u00e7in, daha da \u00f6nemlisi F\u00fcsun’un ba\u015fka i\u015flere yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade ediyordu. S\u00f6z\u00fc fazla uzatmayaca\u011f\u0131m \u015fununla yetineyim; F\u00fcsun hem aram\u0131zdan biri hem bizden \u00e7ok uzaklarda bir yerde duruyor. G\u00fcleda han\u0131ma kendisi ile irtibat\u0131m\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00e7ok te\u015fekk\u00fcr ediyorum, yepyeni ufuklar a\u00e7an olduk\u00e7a zenginle\u015ftirici bir s\u00f6yle\u015fi oldu benim i\u00e7in. Bir temennim var: Ke\u015fke yerli\/yabanc\u0131 ve her ku\u015faktan kad\u0131nlar ve erkekler F\u00fcsun Kayra’y\u0131 tan\u0131sa. O zaman belki de Kazda\u011flar\u0131 ve \u00fczerinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z topraklar\u0131 farkl\u0131 bir perspektiften g\u00f6r\u00fcp, bu topraklarla daha g\u00fc\u00e7l\u00fc daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir ili\u015fki kurabiliriz…<\/p>\n\n\n\n

\"\"
“Sar\u0131k\u0131z\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131ndan g\u00fcn ayd\u0131, g\u00fcnayd\u0131n..” (Foto: 15 Ocak 2021, F\u00fcsun Kayra)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

“Da\u011f\u0131n en tepesinde bir kad\u0131n eren Sar\u0131k\u0131z\u2019\u0131n t\u00fcrbesinin bulundu\u011fu Kazda\u011flar\u0131 ya\u015fam alan\u0131m olman\u0131n \u00e7ok \u00f6tesinde. Y\u00f6r\u00fcklerin, T\u00fcrkmenlerin, Muhacirlerin, Manavlar\u0131n oldu\u011fu nice k\u00f6y dola\u015ft\u0131m.. onlara g\u00f6re ‘tek ba\u015f\u0131ma kad\u0131n halimle\u2019 k\u00f6y k\u00f6y dola\u015f\u0131yordum, \u00fcstelik bir de madenlere kar\u015f\u0131yd\u0131m ve ikna etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordun onlar\u0131 baz\u0131 \u00e7evrelerden gelen her t\u00fcrl\u00fc hakaret, tehdit ve ithama ra\u011fmen.. Yapt\u0131\u011f\u0131m \u015feyin kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 hi\u00e7bir yan\u0131 yok b\u00f6yle bak\u0131nca, ama y\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcm yollar boyunca yan\u0131mda, \u00f6temde, berimde olan Kazda\u011flar\u0131 b\u00f6yle demiyor ve onun tepesindeki erenim, pirim Sar\u0131k\u0131z b\u00f6yle demiyor..”<\/strong><\/p>\n\n\n\n

“A\u011fustos ay\u0131 geldi\u011finde “g\u00f6z\u00fcm\u00fcz, g\u00f6nl\u00fcm\u00fcz da\u011fa y\u00f6nelir” der eskiler. 15 g\u00fcn \u00e7ad\u0131rlar kurulur, adaklar kesilir, niyazlar edilir, dualar okunur, hay\u0131rlar yap\u0131l\u0131r. Y\u00f6r\u00fckler ve T\u00fcrkmenler ayr\u0131 ayr\u0131 \u00e7ad\u0131r kurar, \u2018Sar\u0131k\u0131z sevdas\u0131yla ku\u015f gibi yat\u0131p ku\u015f gibi uyan\u0131l\u0131r\u2019<\/em>. Sar\u0131k\u0131z\u2019\u0131n ete\u011finde semahlar d\u00f6n\u00fcl\u00fcr, secdeler edilir..”<\/strong><\/p>\n\n\n\n

“Hem Y\u00f6r\u00fck hem de T\u00fcrkmen k\u00f6ylerinde ebeler zor zamanlarda Sar\u0131k\u0131z\u2019\u0131n nurunu, \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcklerini s\u00f6ylerler, ne gariptir ki antik kaynaklarda tam da o \u0131\u015f\u0131k \u2018Troia\u2019n\u0131n ya\u011fmalan\u0131\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda Tanr\u0131\u00e7an\u0131n \u0130da da\u011f\u0131ndaki \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 abluka alt\u0131ndaki Troial\u0131lar i\u00e7in umutlu yar\u0131nlar\u0131n bir i\u015fareti olur\u2019 <\/em>\u015feklinde bir ifadeyle betimlenir. Kanadal\u0131 Alamos Gold\u2019a kar\u015f\u0131 Kirazl\u0131 Balaban\u2019da tutulan \u00e7ad\u0131r n\u00f6betine gitti\u011fim ilk g\u00fcnden beri elimde ta\u015f\u0131\u011f\u0131d\u0131m d\u00f6vizle \u2018Kad\u0131n erenler diyar\u0131 Kazda\u011flar\u0131 Sar\u0131k\u0131z\u2019\u0131n makam\u0131d\u0131r alt\u0131n madencilerinin de\u011fil\u2019<\/em> derken, bu makam\u0131n Ana Tanr\u0131\u00e7a\u2019n\u0131n, ecelerin, \u015fifa da\u011f\u0131tan, inan\u00e7 bek\u00e7isi kad\u0131n erenlerin, sava\u015f\u00e7\u0131 Amazonlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131, gelip ge\u00e7ti\u011fi ve \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc da\u011flar oldu\u011funu imlemek istemi\u015ftim.”<\/strong><\/p>\n\n\n\n

“Bayrami\u00e7ten \u00e7ift\u00e7i Sevin\u00e7 ablan\u0131n g\u00fczel s\u00f6z\u00fcd\u00fcr, \u2018insan tohumunu da yadigar tohumlar\u0131 da kad\u0131n saklar. \u0130nsan\u0131n tohumunu da kad\u0131n karn\u0131nda, bitkinin tohumunu da toprak ana i\u00e7inde b\u00fcy\u00fct\u00fcr. Yani yery\u00fcz\u00fcne bakt\u0131\u011f\u0131nda toprakta da, hayvanda da insanda da di\u015fi saklar.”<\/strong><\/p>\n\n\n\n

“Bu manevi de\u011ferin, Sar\u0131k\u0131z\u2019\u0131n tepesinde, \u00f6yle g\u00fc\u00e7l\u00fc ya\u015fayan ve hissedilen bir duygusu var ki, gidip de bunu hissetmemek, bu duyguya kap\u0131lmamak neredeyse imkans\u0131z, g\u00f6ren g\u00f6z, duyan kulak, bilen \u00f6zler i\u00e7in..”<\/strong><\/p>\n\n\n\n

“\u00d6z\u00fcn, s\u00f6z\u00fcn birlikte eyledi\u011fi bir yol var ve bu yolda bir etkinli\u011fi de bir grup olarak hayata ge\u00e7irmeye niyet ettik. Pandemi nedeniyle biraz duraklam\u0131\u015f olsa da manifestosu ve eylemiyle hem feminist hem de ekolojik hareket i\u00e7in de bir \u0131\u015f\u0131k olaca\u011f\u0131n\u0131 umarak.”<\/strong><\/p>\n\n\n\n

“90lardan beri, merkezsizle\u015fmi\u015f, anti hiyerar\u015fik, kendili\u011finden direni\u015f hareketleri Neoliberal sisteme meydan okuyorlar. Yery\u00fcz\u00fcndeki ya\u015fama kar\u015f\u0131 giril\u015filen \u2018yukar\u0131dan k\u00fcreselle\u015fme\u2019 politikalar\u0131na kar\u015f\u0131 \u2018a\u015fa\u011f\u0131dan k\u00fcreselle\u015fme\u2019 ile bu politikalar\u0131 tehdit eden toplumsal eylemlilik ayn\u0131 zamanda bir dijital hareketlilik olma \u00f6zelli\u011fini de ta\u015f\u0131yor. Dijital a\u011flar \u00fczerinden soka\u011fa ta\u015fan, yatay a\u011flara dayal\u0131 bir araya gelme hali ister istemez farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fleri de bir araya topluyor. Bu \u00e7o\u011fulculuk belki de, s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirme \u00e7\u0131\u011f\u0131rtkanl\u0131\u011f\u0131yla \u00f6tekile\u015ftirmeye dayal\u0131  \u2018yeni d\u00fcnya\u2019 kavramsalla\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 \u2018ba\u015fka d\u00fcnya m\u00fcmk\u00fcn\u2019e  do\u011fru evriltmeye olanak sa\u011flayacakt\u0131r.”<\/strong><\/p>\n\n\n\n

S\u00f6yle\u015fi: \u0130smail Aky\u0131ld\u0131z, 16 Ocak 2021, Ye\u015fil Direni\u015f – Ekoloji ve Ya\u015fam Gazetesi<\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"
Sar\u0131k\u0131z ve F\u00fcsun<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ye\u015fil \/ Ekoloji hareketinin tarihsel birikimi hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015flerinizi merak ediyoruz? B\u00f6yle bir birikimden s\u00f6z edebilir miyiz? E\u011fer yan\u0131t\u0131n\u0131z evet ise bug\u00fcne kadar genel bir de\u011ferlendirme yapman\u0131z m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

60\u2019lar\u0131n \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirici havas\u0131nda, \u2018Yeni Sol\u2019 ak\u0131m\u0131n\u0131n i\u00e7inden \u00e7\u0131kan anar\u015fik e\u011filimlerin bir sonucudur ekoloji hareketi. Elbette 70\u2019lerden itibaren de, pek \u00e7ok farkl\u0131 y\u00f6nelimleriyle ekoloji hareketinin birikiminden s\u00f6z etmek olas\u0131. Daha mistizim, antih\u00fcmanizma ve vah\u015fi do\u011fa y\u00fcceltmesine evrilen Derin Ekolojistler<\/em>. \u00c7evrecilik ile ilgili krizleri toplumsal nedenselliklerden ayr\u0131 tutman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen, ekolojik bozukluklar\u0131n k\u00f6kenini toplumsal bozukluklara ba\u011flayan Toplumsal Ekolojistler.<\/em> Ve kendimi  de i\u00e7inde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm; do\u011faya tahakk\u00fcm\u00fc kad\u0131na tahakk\u00fcmden ayr\u0131 tutmayan, kapitalist patriyarkal sistemin merkezinde duran fallusmerkezcili\u011fin kurban\u0131 olarak kad\u0131n\u0131 do\u011fa ile \u00f6zde\u015f g\u00f6ren Ekofeministler.<\/em>  Do\u011fan\u0131n zorla ele ge\u00e7irilmesi, kad\u0131na y\u00f6nelik tecav\u00fczc\u00fc k\u00fclt\u00fcrden ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez, plantasyon ormanlarla, end\u00fcstriyel tar\u0131mla, maden alanlar\u0131 i\u00e7in t\u0131ra\u015flanan d\u00fcmd\u00fcz edilen yaban hayat\u0131n tahakk\u00fcm alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 kad\u0131na y\u00f6nelik dayatmac\u0131 toplumsal bask\u0131lar ve eril zorbal\u0131ktan farkl\u0131 g\u00f6r\u00fclemez.<\/p>\n\n\n\n

Ekoloji hareketinin bug\u00fcne kadar \u00f6nemli ba\u015far\u0131lar\u0131 ve ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar\u0131 nelerdir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ekolojik hareket eylemlilik gerektirir. Bu eylemlilik, ekoloji m\u00fccadelesini bir ak\u0131m olarak \u2018\u00e7evrecilik\u2019 pop\u00fclistli\u011finden de ay\u0131r\u0131r. Haliyle iktidar odakl\u0131 ve yerle\u015fik bir politika \u00fcretmeye d\u00f6n\u00fc\u015fen her giri\u015fim ekoloji hareketini geriletir ve ba\u015far\u0131s\u0131z k\u0131lar. Ekolojik y\u0131k\u0131mlara sebep olan iktidar ve \u00e7\u0131kar ortaklar\u0131 ile k\u00f6t\u00fcn\u00fcn iyisi bir noktada bulu\u015fmaya, belirli haklar talep etmekten \u00f6te gitmeyen yetinmeci tav\u0131rlar bu ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131 daha da ta\u00e7land\u0131r\u0131r. Halbuki kendili\u011finden do\u011fan eylemlilik, ekoloji hareketinde de, di\u011fer t\u00fcm toplumsal kalk\u0131\u015fmalarda da, asl\u0131nda simgesel bir \u00f6z-etkinli\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015febiliyor. 90\u2019larda destans\u0131 Bergama direni\u015fi \u2018siyan\u00fcrle \u00f6lmek istemiyoruz\u2019 diye \u015fehirleraras\u0131 yolu kapad\u0131klar\u0131 anda, bir kendili\u011finden eylem olarak merkezi iktidara ve onun \u00e7okuluslu \u015firketlerine yerelden ilk ta\u015f\u0131 atm\u0131\u015ft\u0131 -Hatta 90larda kurucular\u0131ndan biri oldu\u011fum \u2018Kara\u015f\u0131n\u2019 anar\u015fist grupta Bergama ile ilgili bir kitap\u00e7\u0131k \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131k. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu kendili\u011finden \u00f6z-eylemlilik, anar\u015fist olarak bizleri de heyecanland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Artvin halk\u0131n\u0131n 30 y\u0131ld\u0131r Cerattepe i\u00e7in verdi\u011fi ya\u015fam hakk\u0131 m\u00fccadelesinde, bu kadar geni\u015f tarafl\u0131 ve zamanl\u0131 m\u00fcdahil olunan emsal bir ekoloji hareketi g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f m\u00fcd\u00fcr acaba? \u0130klim krizinin do\u011fal sonucu olarak su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 son 20 y\u0131ld\u0131r d\u00fcnyan\u0131n g\u00fcndeminde ilk s\u0131raya yerle\u015fmi\u015fken, Karadeniz genelinde, \u00f6z\u00fc itibariyle kamuya ve \u00fczerinde ya\u015fayan canl\u0131lara ait su hakk\u0131n\u0131n gasp\u0131 say\u0131lan HES in\u015faatlar\u0131na kar\u015f\u0131, cesaretleriyle en \u00f6nde duran kad\u0131nlar\u0131n, hakl\u0131 isyanlar\u0131nda nas\u0131l d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcp, de\u011fi\u015ftiklerini, bilin\u00e7lendiklerini biliyoruz..  Ki anayasal haklar\u0131m\u0131za ve hukuki s\u00fcre\u00e7te kazan\u0131lm\u0131\u015f dava sonu\u00e7lar\u0131na ra\u011fmen, \u0131srarc\u0131 bir \u015fekilde \u00e7okuluslu \u015firketler ve yerli ortaklar\u0131yla i\u015fbirli\u011fi yapan iktidar, \u015firketlerin her t\u00fcrl\u00fc hak ihlalini me\u015frula\u015ft\u0131rmak i\u00e7in yasal de\u011fi\u015fiklikler yaparken, cezalarla yurdun d\u00f6rt bir yan\u0131nda, K\u0131z\u0131lcak\u00f6y\u2019de jeotermal enerji santraline, Salihli \u00c7apakl\u0131\u2019da biyoenerji gaz santraline, Kirazl\u0131yayla\u2019da bak\u0131r\/\u00e7inko\/kur\u015fun \u00e7\u0131karan madene, Kirazl\u0131\/Balaban\u2019da alt\u0131n madenine kar\u015f\u0131 isyanda olan direnenleri y\u0131ld\u0131ramad\u0131ysa, demek ki bir ba\u015far\u0131 var.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ekoloji hareketinin bundan sonra nas\u0131l bir y\u00f6nelimi olacakt\u0131r\/olmal\u0131d\u0131r? Ne yapmal\u0131y\u0131z? Ne yapmamal\u0131y\u0131z?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pandemi genel olarak, otoriter rejimleri totaliter yap\u0131lara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmede kolayl\u0131k sa\u011flayan bir koz verdi bu tarz y\u00f6netimi elinde tutan iktidar yap\u0131lar\u0131na. Yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn ya\u011fmalanmas\u0131na her f\u0131rsatta uygun bir zemin kollayan kapitalist sermayedarlar ve i\u015fbirlik\u00e7isi iktidarlar i\u00e7in de muazzam bir \u00f6n a\u00e7ma yaratt\u0131. Ya\u015fanan bu k\u00fcresel salg\u0131n\u0131n devam\u0131, bizi daha otoriter ve daha zalim bir d\u00fcnyaya s\u00fcr\u00fckl\u00fcyor devletler  insiyatifinde. Ki\u015fisel insiyatif alma, tek tek bilin\u00e7lenme, ayd\u0131nlanma, idrak etme zaman\u0131 oysa. M\u00fcritli\u011fin, partizanl\u0131\u011f\u0131n bireysel ak\u0131llanma ile yer de\u011fi\u015ftirmesi gerekiyor. Her birimizin kendi bedenine y\u00f6nelik bir sald\u0131r\u0131 Covid 19 vir\u00fcs\u00fc, bu sald\u0131r\u0131y\u0131 alt etmenin ilk yolu bireysel g\u00fc\u00e7lenme. Akl\u0131m\u0131z\u0131, karar verici bilincimizi, maneviyatla teslim oldu\u011fumuz inanlar\u0131  kaybetme ve yeniden bulmam\u0131z gerekiyor belki de. Keza salg\u0131nda bula\u015fma say\u0131s\u0131n\u0131 azaltmak i\u00e7in al\u0131nan tedbirler ve hareket k\u0131s\u0131tlamalar\u0131 toplumsal devingenli\u011fin de \u00f6n\u00fcne ket vurdu. Sosyal mesafe demek t\u00fcm bir arada eylemleme hallerimizin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 demek. Buna uygun toplumsal hareketlilik tan\u0131mlamalar\u0131 yap\u0131p uygulamaya ge\u00e7irmezsek \u2018salg\u0131n tehlikesi ge\u00e7inceye kadar\u2019 gibi ucu a\u00e7\u0131k bir zaman boyunca ve t\u00fcm\u00fcyle iktidar\u0131n kontrol\u00fcne teslim oluruz. Ekolojistlerin uzun zamand\u0131r anlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 gibi, son 30\/40 y\u0131ll\u0131k s\u00fcre\u00e7te bu tarz vir\u00fcslerin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131; ormans\u0131zla\u015ft\u0131rma, vah\u015fi do\u011fan\u0131n yok edilmesi, madenler, HESler, JESler, RESler ile ekosistemin geri d\u00f6n\u00fclemez \u015fekilde de\u011fi\u015fiyor olmas\u0131n\u0131n, yani insan\u0131n do\u011faya m\u00fcdahalesinin do\u011fal bir sonucudur. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n yaban ya\u015fama h\u00fckmetmesi, do\u011fal d\u00fcnyayla kurdu\u011fu tek tarafl\u0131 faydac\u0131 ili\u015fkilenmeden do\u011fan bu bunal\u0131m \u00e7a\u011f\u0131, insanl\u0131\u011f\u0131 \u00e7oktand\u0131r bir yol ayr\u0131m\u0131na da getirdi. Bu yol ayr\u0131m\u0131ndan, k\u00fcreselle\u015fme kar\u015f\u0131t\u0131 hareketler 90lardan beri, merkezsizle\u015fmi\u015f, anti hiyerar\u015fik, kendili\u011finden direni\u015f hareketleri Neoliberal sisteme meydan okuyorlar. Yery\u00fcz\u00fcndeki ya\u015fama kar\u015f\u0131 giril\u015filen \u2018yukar\u0131dan k\u00fcreselle\u015fme\u2019 politikalar\u0131na kar\u015f\u0131 \u2018a\u015fa\u011f\u0131dan k\u00fcreselle\u015fme\u2019 ile bu politikalar\u0131 tehdit eden toplumsal eylemlilik ayn\u0131 zamanda bir dijital hareketlilik olma \u00f6zelli\u011fini de ta\u015f\u0131yor. Dijital a\u011flar \u00fczerinden soka\u011fa ta\u015fan, yatay a\u011flara dayal\u0131 bir araya gelme hali ister istemez farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fleri de bir araya topluyor. Bu \u00e7o\u011fulculuk belki de, s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirme \u00e7\u0131\u011f\u0131rtkanl\u0131\u011f\u0131yla \u00f6tekile\u015ftirmeye dayal\u0131  \u2018yeni d\u00fcnya\u2019 kavramsalla\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 \u2018ba\u015fka d\u00fcnya m\u00fcmk\u00fcn\u2019e  do\u011fru evriltmeye olanak sa\u011flayacakt\u0131r. Tabii e\u011fer ekolojistler, feministler ve t\u00fcm tahakk\u00fcm ve hiyerar\u015fi kar\u015f\u0131t\u0131 gruplar insanl\u0131\u011f\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki d\u00fcnyayla kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 m\u00fccadeleyi de\u011fil, tam da Kropotkin\u2019in do\u011fa yasalar\u0131ndan ald\u0131\u011f\u0131 bir evrim fakt\u00f6r\u00fc olarak \u2018kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 yard\u0131mla\u015fma\u2019 esas\u0131na dayal\u0131, yery\u00fcz\u00fc ile bir b\u00fct\u00fcn olarak hareket ederlerse. Geri d\u00f6n\u00fc\u015fs\u00fcz do\u011fa tahribat\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k, radikal toplumsal de\u011fi\u015fikli\u011fi, do\u011fay\u0131 i\u00e7ine alan, insan\u0131 do\u011fan\u0131n yan\u0131nda tutan  bir duyarl\u0131l\u0131kla kurabilirlerse. Do\u011fay\u0131 insan \u00fcretim ve t\u00fcketiminde kullan\u0131lacak bir kaynaklar toplam\u0131 olarak g\u00f6rme e\u011filimini besleyen hiyerar\u015fik, s\u0131n\u0131fsal, rekabet\u00e7i kapitalist sistemi al a\u015fa\u011f\u0131 edebilirlerse. Keza bu hareketin do\u011fay\u0131 ve insan sa\u011fl\u0131n\u0131 koruma da azla yetinmeci bir tutumda olmas\u0131 beklenemez.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Sevin\u00e7 abla<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

K\u00fcresel ekolojik kriz T\u00fcrkiye\u2019ye ne \u015fekilde yans\u0131makta? Bug\u00fcn \u00fclkenin en \u00f6nemli ekoloji sorunlar\u0131 \u00f6ncelik s\u0131ralamas\u0131na g\u00f6re nelerdir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Yer \u00fcst\u00fc ve yeralt\u0131 zenginliklerinin b\u00fcy\u00fcme ekonomisine katk\u0131s\u0131 tezinin ataerkil kapitalist sistemin bir aldatmacas\u0131 oldu\u011funu biliyoruz. Ancak istilac\u0131 ekonomik d\u00fcnya d\u00fczeninde iktidar\u0131 elinde bulunduran anlay\u0131\u015f\u0131n taraf\u0131 ve tutumu da belli.  Bu tarz y\u00f6netimlerin elinde, k\u00fcresel olan her \u015fey gibi krizlerin de bizimki gibi \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnya \u00fclkelerindeki seyri de daha y\u0131k\u0131c\u0131 oluyor. Bu y\u0131k\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u00f6n\u00fcne set  \u00e7ekebilecek adalet mekanizmalar\u0131 ise ak\u0131l tutulmas\u0131 ge\u00e7iren ve tahakk\u00fcm alt\u0131nda tutulan idari birimlerce i\u015fletilemez hale getiriliyor. \u0130\u015fte tam da bu ger\u00e7eklikte ilksel konu ekolojik y\u0131k\u0131mlar\u0131n \u00f6ncelikli s\u0131ralamas\u0131 de\u011fil, bu sorunlara nas\u0131l yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r. \u0130\u00e7inden ge\u00e7ti\u011fimiz bu d\u00f6nem yok olu\u015fa hi\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan daha yak\u0131n oldu\u011fumuzu g\u00f6sterdi. En y\u0131k\u0131c\u0131 ve en ivedilikli \u00f6nlem al\u0131nmas\u0131 gereken sorunun ekolojik bunal\u0131m oldu\u011funu g\u00f6rmemiz ve ya\u015fam tarz\u0131m\u0131zda radikal de\u011fi\u015fikliler yapmam\u0131z tek \u00f6nceli\u011fimiz olmal\u0131. Ekoloji hareketinde de, Feminist harekette de bu \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirici radikal  pratiklere dair izlerin en az\u0131ndan ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131 bulmak m\u00fcmk\u00fcn. Bu \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirici \u00e7a\u011fr\u0131, ekolojik y\u0131k\u0131mlarda hedef olmu\u015f yereldeki halklara ve eril zorbal\u0131\u011f\u0131n tahakk\u00fcm\u00fcnde her g\u00fcn sald\u0131r\u0131 alt\u0131nda kalan, \u00f6ld\u00fcr\u00fclen, istismara u\u011frayan kad\u0131nlara  yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. San\u0131lan\u0131n aksine, kendi ya\u015famsal kaderleri ve i\u00e7inde bulunduklar\u0131 co\u011frafyan\u0131n kaderini de\u011fi\u015ftirecek do\u011frudan eylem kapasitesi, \u00f6z-etkinlik g\u00f6sterme cesaretleri onlarda mevcuttur.<\/p>\n\n\n\n

Eklemek istedi\u011finiz ba\u015fka bir \u015fey var m\u0131? Kendinizi k\u0131saca tan\u0131tabilir misiniz? Bug\u00fcne kadar hangi ye\u015fil \/ekoloji hareketlerinin par\u00e7as\u0131 oldunuz mu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Anar\u015fist akl\u0131m\u0131n gerilla faaliyeti olarak da\u011flara \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131m diye yakla\u015f\u0131k 10 y\u0131ld\u0131r dola\u015f\u0131yordum ve \u015f\u00fck\u00fcr son d\u00f6rt y\u0131ld\u0131r Kazda\u011flar\u0131\u2019n\u0131n yamac\u0131nda, Sar\u0131k\u0131z\u2019\u0131n ete\u011finde ya\u015f\u0131yorum. Da\u011f\u0131n en tepesinde bir kad\u0131n eren Sar\u0131k\u0131z\u2019\u0131n t\u00fcrbesinin bulundu\u011fu Kazda\u011flar\u0131 ya\u015fam alan\u0131m olman\u0131n \u00e7ok \u00f6tesinde o y\u00fczden. Y\u00f6r\u00fcklerin, T\u00fcrkmenlerin, Muhacirlerin, Manavlar\u0131n oldu\u011fu nice k\u00f6y dola\u015ft\u0131m, Kazda\u011flar\u0131\u2019n\u0131 saran maden belas\u0131n\u0131 anlatmak i\u00e7in. Evet k\u00f6yl\u00fclerin tabiri ile nerelisin anlam\u0131nda sorduklar\u0131  “olu\u015fum nereli?\u2019 bural\u0131 de\u011fildi, onlara g\u00f6re tek ba\u015f\u0131ma  \u2018kad\u0131n halimle\u2019 k\u00f6y k\u00f6y dola\u015f\u0131yordum, \u00fcstelik bir de madenlere kar\u015f\u0131yd\u0131m, bu da yetmezmi\u015f gibi k\u00f6yl\u00fcy\u00fc de buna ikna etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordum, her t\u00fcrl\u00fc hakaret, tehdit ve ithama ra\u011fmen. Yapt\u0131\u011f\u0131m \u015feyin kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 hi\u00e7bir yan\u0131 yok b\u00f6yle bak\u0131nca, ama y\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcm yollar boyunca yan\u0131mda, \u00f6temde, berimde olan Kazda\u011flar\u0131 ve erenim, pirim Sar\u0131k\u0131z b\u00f6yle demiyor.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

M.\u00d6.7. y\u00fczy\u0131lda tarihte ilk kez Frigyal\u0131lar\u0131n bir yaz\u0131l\u0131 metinde Frigce  \u2018Matar\u2019,  yani \u2018Ana\u2019 kelimesi kullan\u0131l\u0131yor. Zaman i\u00e7erisinde \u2018Matar\u2019 kelimesinin yan\u0131na bir niteleme s\u0131fat\u0131 geldi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz;  \u2018Kubileya\u2019,  \u2018Da\u011f\/Da\u011f\u0131n anlam\u0131nda.   \u2018Kubileya Matar\u2019 da\u011flara egemen Tanr\u0131\u00e7a K\u00fclt\u00fc, \u2018Da\u011f\u0131n Anas\u0131\u2019. Friglerden, Eski Yunan ve Antik Roma\u2019ya kadar s\u00fcregelmi\u015f. Luvilerde Kubaba, Lidyal\u0131larca Kybebe olarak da ge\u00e7en Frigce Kubileya, zamanla bu s\u0131fat halinden Yunanca Kibele ya da Latince Cybele\u2019ye, yani Ana Tanr\u0131\u00e7a\u2019ya d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f m\u00fcd\u00fcr, olabilir. Neolotik \u00c7a\u011f\u2019dan itibaren Anadolu\u2019dan Mezopotamya\u2019ya, \u00f6nc\u00fcllerini bulmam\u0131z\u0131n hi\u00e7 de zor olmad\u0131\u011f\u0131 Ana Tanr\u0131\u00e7alar, eceler, sava\u015f\u00e7\u0131, \u015fifa da\u011f\u0131tan, inan\u00e7 bek\u00e7ileri kad\u0131nlar\u0131n var oldu\u011fu topraklar\u0131n \u00fczerindeyiz ne de olsa..  Mitlerde, s\u00f6ylencelerde halen ya\u015fat\u0131lan Tanr\u0131\u00e7a k\u00fclt\u00fc,  geleneksel di\u015fi rol\u00fcn\u00fcn epey d\u0131\u015f\u0131nda. Bu kadim di\u015fiye Ana diye seslenilmesine ra\u011fmen yan\u0131nda  \u00e7ocuk ile betimlendi\u011fi ender. Do\u011furgan, bereket simgesinden daha \u00e7ok, yaban\u0131l olan, da\u011flar ve vah\u015fi do\u011fayla g\u00fc\u00e7l\u00fc ba\u011flar kuruyor. Hatta do\u011faya hakim bir da\u011f tanr\u0131\u00e7as\u0131ndan \u00e7ok do\u011fan\u0131n, da\u011f\u0131n kendisidir demek m\u00fcmk\u00fcn. Bu haliyle Ana Tanr\u0131\u00e7an\u0131n k\u00f6kleri Anadolu halk gelene\u011finin derinine i\u015flemi\u015f, devletlerden daha uzun ya\u015fam\u0131\u015f, Anadolu halk\u0131 \u00fczerindeki g\u00fc\u00e7l\u00fc etkisini s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015f. Ataerkil s\u00f6ylemi yayg\u0131nla\u015ft\u0131ran tek tanr\u0131l\u0131 dinlerin i\u00e7inde kal\u0131plara sokulmu\u015f; yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn Gaia\u2019s\u0131yken t\u00fcm k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerin kayna\u011f\u0131, g\u00fcnahkar, zay\u0131f, kirli a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k ikinci cinse  indirgenmi\u015f. Eril mitolojilerde b\u00f6l\u00fcn\u00fcp \u00e7o\u011falt\u0131lm\u0131\u015f, etkisi g\u00fcc\u00fc azalt\u0131lm\u0131\u015f olsa da her y\u00fczy\u0131lda ba\u015fka bir \u015fekle d\u00f6n\u00fc\u015fen ama yok olmayan, kendini var etmeyi ba\u015farm\u0131\u015f olan  Ana Tanr\u0131\u00e7a b\u00fcy\u00fck bir uygarl\u0131\u011f\u0131n kan\u0131t\u0131 de\u011fil de nedir?<\/p>\n\n\n\n

Kazda\u011flar\u0131\u2019n\u0131n eteklerinde ya\u015fayan Tahtac\u0131 T\u00fcrkmeni Merbane ebenin s\u00f6z\u00fcd\u00fcr \u2018O kadar g\u00fc\u00e7 var ki  Sar\u0131k\u0131z\u2019da hala g\u00f6z\u00fck\u00fcyor\u2019 der ebe. Evet bu g\u00fcc\u00fcn geldi\u011fi yer belli; antik \u00e7a\u011f mitoslar\u0131nda  ad\u0131 s\u0131k\u00e7a ge\u00e7en \u0130da Da\u011f\u0131. Bilebildi\u011fimiz kadar\u0131yla M.\u00d6. 202 y\u0131l\u0131nda Anadolu\u2019dan Antik Romaya ta\u015f\u0131nanan \u2018Magna Mater; B\u00fcy\u00fck Ana\u2019 tanr\u0131\u00e7a k\u00fclt\u00fc, Roma devletinin koruyucu g\u00fcc\u00fcn\u00fcn kayna\u011f\u0131 \u2018Troas b\u00f6lgesinde \u0130da da\u011f\u0131n\u0131n tanr\u0131\u00e7as\u0131 Meter \u0130da\u2019dan gelir.  Ana Tanr\u0131\u00e7an\u0131n evidir \u0130da da\u011f\u0131, Kazda\u011flar\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Kazda\u011flar\u0131 isminin etimolojik k\u00f6keniyle ilgili pek \u00e7ok rivayet var; Sar\u0131k\u0131z\u2019\u0131n kaz \u00e7oban\u0131 olmas\u0131ndan m\u0131d\u0131r, kaz\u0131n eski T\u00fcrk inan\u0131\u015flar\u0131nda kutsal bir ku\u015f olmas\u0131ndan m\u0131d\u0131r, kutsall\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6\u011f\u00fcn en y\u00fckse\u011finden u\u00e7mas\u0131ndan, ilahi olan\u0131n g\u00f6klerde oldu\u011fu sav\u0131ndan ilahi olana en yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndan m\u0131 al\u0131r bilinmez. Ki g\u00fcn\u00fcm\u00fczde halen Kaz aya\u011f\u0131 sembol\u00fc u\u011fur say\u0131l\u0131r, evlerde, mezarlarda, k\u0131yafetlerde, kilimlerde kullan\u0131l\u0131r. A\u011fustos ay\u0131nda y\u00fczlerce y\u0131ll\u0131k  bir gelenek Sar\u0131k\u0131z \u015fenlikleri d\u00fczenlenir Kazda\u011flar\u0131\u2019n\u0131n zirvesinde. A\u011fustos ay\u0131 geldi\u011finde “g\u00f6z\u00fcm\u00fcz, g\u00f6nl\u00fcm\u00fcz da\u011fa y\u00f6nelir” der eskiler. 15 g\u00fcn \u00e7ad\u0131rlar kurulur, adaklar kesilir, niyazlar edilir, dualar okunur, hay\u0131rlar yap\u0131l\u0131r. Y\u00f6r\u00fckler ve T\u00fcrkmenler ayr\u0131 ayr\u0131 \u00e7ad\u0131r kurar, \u2018Sar\u0131k\u0131z sevdas\u0131yla ku\u015f gibi yat\u0131p ku\u015f gibi uyan\u0131l\u0131r\u2019<\/em>. Sar\u0131k\u0131z\u2019\u0131n ete\u011finde semahlar d\u00f6n\u00fcl\u00fcr, secdeler edilir.<\/p>\n\n\n\n

Peki iki farkl\u0131 mezhebin, bir arada ibadetini yapabilmesine imkan veren bu ulu birle\u015ftirici, Ana Tanr\u0131\u00e7adan ba\u015fka ne olabilirdi? Burada bir ethos var, yaz\u0131l\u0131 olan bir kural olmamas\u0131na ra\u011fmen t\u00fcm bu manevi bilin\u00e7te ortakla\u015fma var. Ve asl\u0131nda hem do\u011fayla hem de toplumla ili\u015fki kurmada yararland\u0131\u011f\u0131m\u0131z t\u00fcm bu mitler ve sembollerin i\u00e7indeki enerji, rit\u00fceller ile a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131k\u0131yor ve s\u00fcreklili\u011fi sa\u011fl\u0131yor; Ana tanr\u0131\u00e7a k\u00fclt\u00fcn\u00fc bir halk s\u00f6ylencesi Sar\u0131k\u0131z efsanesine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcp g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ta\u015f\u0131yan da bu olsa gerek.<\/p>\n\n\n\n

  • \"\"<\/figure><\/li>
  • \"\"<\/figure><\/li>
  • \"\"<\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n

    G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Tanr\u0131\u00e7a K\u00fclt\u00fc ve sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 kadim di\u015fil bilgelik, \u00f6zellikle spir\u00fct\u00fcel alanda fazlas\u0131yla egzantrik, turistik \u00f6\u011fe, mistik ve pop\u00fclist s\u00f6ylemler olarak dola\u015f\u0131mda. Lakin  Ana Tanr\u0131\u00e7a k\u00fclt\u00fcn\u00fc, d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclerek ya\u015fat\u0131lan haliyle g\u00fcndeme asla ta\u015f\u0131m\u0131yorlar. Halbuki ya\u015fat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve korundu\u011fu topraklar bu kadar can yak\u0131c\u0131 bir ekolojik bozguna do\u011fru s\u00fcr\u00fcklenirken, asla bu durumdan bahsetmiyorlar. \u0130\u00e7inde bulundu\u011fumuz y\u00fczy\u0131l\u0131n en kitlesel eylemlili\u011fini y\u00fcr\u00fcten, toplumsal kalk\u0131\u015fmada sistem y\u0131k\u0131c\u0131l\u0131\u011fa en yak\u0131n, en \u00f6nc\u00fc hareketi  feminizmde de kadim di\u015fi ve tanr\u0131\u00e7a k\u00fclt\u00fcn\u00fc irrasyonalite kayna\u011f\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcp, \u00f6zc\u00fcl\u00fck<\/em> ile itham ederek \u00f6nemsizle\u015ftirme e\u011filimi yayg\u0131n. Halbuki biny\u0131llard\u0131r patriyarkal tarihin d\u0131\u015f\u0131nda tutulan, yok say\u0131lan, ne etnik, ne s\u0131n\u0131fsal, ne dini, ne ideolojik farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan de\u011fil, sadece kad\u0131n kimli\u011fi y\u00fcz\u00fcnden katledilip, tarihten silinen kad\u0131nlar\u0131n; \u00f6zg\u00fcrle\u015fmek, ya\u015famda sa\u011f kalmak ve kendini yeniden var etmek i\u00e7in, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn ya\u015fayan organizma a\u011f\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu, k\u00f6kleriyle olan ba\u011flar\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011funu ve bunlardan beslenerek yol alabilece\u011fini hissetmeye ihtiyac\u0131 var. Bayrami\u00e7ten \u00e7ift\u00e7i Sevin\u00e7 ablan\u0131n g\u00fczel s\u00f6z\u00fcd\u00fcr, \u2018insan tohumunu da yadigar tohumlar\u0131 da kad\u0131n saklar. \u0130nsan\u0131n tohumunu da kad\u0131n karn\u0131nda, bitkinin tohumunu da toprak ana i\u00e7inde b\u00fcy\u00fct\u00fcr. Yani yery\u00fcz\u00fcne bakt\u0131\u011f\u0131nda toprakta da, hayvanda da insanda da di\u015fi saklar.\u2019 Evet kad\u0131nlar i\u00e7lerinde saklad\u0131klar\u0131 tohumu besleyip, koruyup b\u00fcy\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc gibi do\u011fada da tohumun saklay\u0131c\u0131s\u0131, koruyucusu olmu\u015flard\u0131r do\u011fru. Ve biliyoruz ki biyolojik ve toplumsal ya\u015fam\u0131n ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131 olan kad\u0131nlar, kadim zamanlardan beri, yery\u00fcz\u00fcn\u00fc bekleyen tehlikeyi, felaketi \u00f6nleyecek bilgi ve yetene\u011fe de sahipler. \u015eimdi kadim di\u015finin, Tanr\u0131\u00e7a K\u00fclt\u00fc\u2019n\u00fcn, ya\u015fayan emanet\u00e7isi  bu topraklar ekolojik y\u0131k\u0131mlarla tarumar edilirken, k\u00f6ylerde ve ekolojik hareketler i\u00e7inde, kad\u0131nlar \u00f6z savunmac\u0131 bir iradeyle en \u00f6nlerdeyken, bakal\u0131m feministlerin tutumu ne olacak?<\/p>\n\n\n\n

    Ekolojistlerin ve feministlerin  Kazda\u011flar\u0131\u2019n\u0131n ekolojik bir y\u0131k\u0131ma s\u00fcr\u00fcklendi\u011fi, sald\u0131r\u0131 alt\u0131nda oldu\u011fu bu d\u00f6nemde, da\u011f\u0131n kendisini tarihsel, k\u00fclt\u00fcrel ve ya\u015fat\u0131lan ruhuyla da g\u00f6rmeleri \u00f6nemli. Hep kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve bilinen bir slogand\u0131r,  \u2018Kazda\u011flar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fc Alt\u0131ndan de\u011ferlidir\u2019 slogan\u0131. Alt\u0131ndan derken hem yerin alt\u0131 hem de alt\u0131n madeni kastedilir. Ve asl\u0131nda tarihsel, mitsel, geleneksel derinlik olarak  \u2018Kazda\u011flar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fc de alt\u0131 da birbirinden de\u011ferlidir\u2019 ve \u00e7\u0131kartmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri 60bin ton alt\u0131n\u0131n hi\u00e7bir maddi ederi bu manevi de\u011feri kar\u015f\u0131lamaya yetmez.<\/p>\n\n\n\n

    Bu manevi de\u011ferin, Sar\u0131k\u0131z\u2019\u0131n tepesinde, \u00f6yle g\u00fc\u00e7l\u00fc ya\u015fayan ve hissedilen bir duygusu varki, gidip de bunu hissetmemek, bu duyguya kap\u0131lmamak neredeyse imkans\u0131z, g\u00f6ren g\u00f6z, duyan kulak, bilen \u00f6zler i\u00e7in..<\/p>\n\n\n\n

    \u00d6z\u00fcn, s\u00f6z\u00fcn birlikte eyledi\u011fi bir yol var ve bu yolda bir etkinli\u011fi de bir grup olarak hayata ge\u00e7irmeye niyet ettik. Pandemi nedeniyle biraz duraklam\u0131\u015f olsa da manifestosu ve eylemiyle hem feminist hem de ekolojik hareket i\u00e7in de bir \u0131\u015f\u0131k olaca\u011f\u0131n\u0131 umarak.<\/p>\n\n\n\n

    Koronavir\u00fcs salg\u0131n\u0131 kazda\u011flar\u0131nda n\u00f6bet tutan ve onlar\u0131n direni\u015flerine d\u0131\u015far\u0131dan destek veren ya\u015fam savunucular\u0131n\u0131 nas\u0131l etkiledi. Alamosgold ve devlet kurumlar\u0131 bu s\u00fcreci nas\u0131l okudu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Salg\u0131n ile hayat\u0131m\u0131za giren \u2018fiziksel mesafe\u2019, \u2018sosyal izalasyon\u2019 gibi yeni terimler \u2018yeni normal\u2019imizin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 da belirledi. \u0130nsanlar\u0131 birbirinden uzakla\u015ft\u0131ran, d\u0131\u015flayac\u0131 tav\u0131r toplumsal dayan\u0131\u015fma ve i\u015fbirli\u011fini de tehlikeye sokar diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrken dayan\u0131\u015fma ve direni\u015f hallerimiz de yenilendi. Sa\u011fl\u0131k\u00e7\u0131lara verilen toplumsal destek, yiyecek ve maddi destek sa\u011flamak ama\u00e7l\u0131 dayan\u0131\u015fma a\u011flar\u0131, ya\u015fl\u0131lara y\u00f6nelik yard\u0131mla\u015fma, kendili\u011finden \u00f6rg\u00fctlenmelerin sosyal platformlarda, toplumsal birliktelikler kurularak olu\u015fturulmas\u0131, g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn esas\u0131, ki\u015fisel insiyatifin \u00f6nde olu\u015fu her \u00e7e\u015fit devlet boyunduru\u011funa gerek olmadan var olaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131, devlet ve temsili kurumlar\u0131n\u0131n despotizmine mahkum olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 da bize g\u00f6stermi\u015f oldu.<\/p>\n\n\n\n

    Ki tahakk\u00fcm kurucu \u0130ktidar ve birlikte hareket ettikleri, rant orta\u011f\u0131 \u015firketler i\u00e7in sadece \u00fclkemizde de\u011fil t\u00fcm d\u00fcnyada pandeminin  bu k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 hali yeni hak ihlalleri i\u00e7in zemin haz\u0131rlad\u0131. Yasal de\u011fi\u015fikliklerle \u015firketlere sonsuz yeni imkanlar tan\u0131nd\u0131.Otoriter rejimleri i\u00e7in, gerekli korku imparatorlu\u011funun temellerini daha da g\u00fc\u00e7lendirdiler, yasaklamalara kesilen cezalarla. Gene de hem n\u00f6bete devam eden arkada\u015flar\u0131m\u0131za, hem destek i\u00e7in gidip gelen dostlara kesilen ak\u0131l almaz cezalardan dolay\u0131 y\u0131lg\u0131nl\u0131\u011fa d\u00fc\u015f\u00fclmedi, n\u00f6bet tutulmaya devam edildi.<\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    Su ve vicdan n\u00f6betinden nas\u0131l haberiniz oldu, n\u00f6bete hangi nedenlerle kat\u0131ld\u0131n\u0131z?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Kazda\u011flar\u0131 Karde\u015fli\u011fi \u00fczerinden geli\u015fmelerden haberdard\u0131m. Hali haz\u0131rda ben de b\u00f6lgede ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m  i\u00e7in Kirazl\u0131\u2019daki a\u011fa\u00e7 katliam\u0131ndan \u00f6nceki  bir y\u0131ll\u0131k s\u00fcre\u00e7te zaten bir araya gelip neler yapaca\u011f\u0131m\u0131za dair toplant\u0131lar d\u00fczenliyorduk. Ba\u015fta da s\u00f6yledi\u011fim gibi ekoloji hareketi eylemlilik gerektirir. Bu kadar y\u0131k\u0131c\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 olmu\u015f bir durumun i\u00e7indeyken, evinizde, yata\u011f\u0131n\u0131zda, yast\u0131\u011fa ba\u015f\u0131n\u0131z\u0131 koyup uyuyabiliyorsan\u0131z zaten bir sorun var demektir. Elimden gelen neyse yapmak i\u00e7in kat\u0131ld\u0131m. Mesle\u011fim a\u015f\u00e7\u0131l\u0131k oldu\u011fu i\u00e7in de ilk i\u015fim \u2018Direni\u015fin Mutfa\u011f\u0131\u2019n\u0131 kurmak oldu.<\/p>\n\n\n\n

    Su ve vicdan n\u00f6betini ba\u015flatanlar daha sonra Heryerkazda\u011flar\u0131 grubu olarak adland\u0131r\u0131lan olu\u015fumla fikir ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fcler. Heryer kazda\u011flar\u0131 olu\u015fumu \u00e7ad\u0131r n\u00f6betine devam ederken sizin i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z Koordinasyon n\u00f6bete devam etmeme karar\u0131 ald\u0131. Bu ayr\u0131\u015fman\u0131n nedeni\/nedenleri ne idi? \u0130li\u015fkileriniz daha sonra nas\u0131l geli\u015fti? Siz hangi tarafta yer ald\u0131n\u0131z, nedeni ne idi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    \u00c7evre komitesi kendi i\u00e7inde toplan\u0131p, alandan \u00e7ekilme karar\u0131 ald\u0131. Bunu da n\u00f6bette her geceki rutin yap\u0131lan foruma gelerek, s\u00f6z isteyip bize bildirdiler. N\u00f6beti devam ettirmek isteyenleri de n\u00f6beti bitirmeye ikna etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 hat\u0131rl\u0131yorum o geceden. Ben elbette n\u00f6betin devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan yanayd\u0131m ve kalmaya devam ettim, hatta \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m bir d\u00f6nemdi i\u015fimi riske ederek d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcml\u00fc olarak gidip geldim. Ayr\u0131\u015fma ile ilgili ise bir \u015fey s\u00f6ylemeyi i\u00e7erden birisi olarak do\u011fru bulmuyorum. Yaln\u0131z bir anekdot   anlatmak istiyorum: uzun bir s\u00fcre Kirazl\u0131 ve \u00e7evresi k\u00f6ylerde madenle ilgili bilgilendirme yapmak, n\u00f6betin neden tutuldu\u011fu, bizlerin kim oldu\u011fumuzu anlatmak i\u00e7in k\u00f6y ziyaretleri yapt\u0131m.  Bu ziyaretlerde k\u00f6yl\u00fcn\u00fcn \u2018\u00e7evreci\u2019 kelimesine ne denli tepkili oldu\u011funu g\u00f6rmek \u00fcz\u00fcc\u00fcyd\u00fc. 10 y\u0131ld\u0131r bu adla k\u00f6ylere gidip gelen \u00e7ok olmu\u015f. \u00dcstenci bak\u0131\u015f, yerel halk\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmseme e\u011filimi, k\u00f6yl\u00fcn\u00fcn halini anlamama durumu fazlas\u0131yla ya\u015fanm\u0131\u015f. T\u00fcm bu s\u00fcre\u00e7te \u00f6\u011frendi\u011fim \u015feylerden biri de tan\u0131\u015f olmadan yolda\u015f olunmad\u0131\u011f\u0131. Madene kar\u015f\u0131 hep birlikte durmak istiyorsak herkesin birbirini tan\u0131mas\u0131 ve anlamas\u0131 gerekiyor.  O y\u00fczden Kirazl\u0131 \u00e7evresindeki hemen hemen her k\u00f6yde, evinde kalabilece\u011fim, sofras\u0131na beraber oturabilece\u011fim bir tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131n olmas\u0131 benim bu direni\u015fteki en b\u00fcy\u00fck kazan\u0131m\u0131md\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    Bug\u00fcn Kazda\u011flar\u0131\u2019nda \u00e7ok farkl\u0131 bir manzara var. Cengiz Holding b\u00f6lgeye geldi. K\u0131sa s\u00fcre sonra yapmak istedikleri bilgilendirme toplant\u0131s\u0131 halk taraf\u0131ndan protesto edildi, toplant\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirilemedi. Bunun hemen ard\u0131ndan \u00e7ad\u0131r n\u00f6beti tutan dostlar\u0131m\u0131z kolluk g\u00fc\u00e7leri marifetiyle Balaban\u2019dan uzakla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131lar. \u00c7ad\u0131rlar\u0131 s\u00f6k\u00fcld\u00fc, barakalar\u0131 yerle bir edildi. Bu ko\u015fullarda gerek Balabanda kurulan Heryer kazda\u011flar\u0131 gerek \u0130stanbulda kurulan Kazda\u011flar\u0131 \u0130stanbul Dayan\u0131\u015fmas\u0131 olu\u015fumunun Su ve Vicdan n\u00f6betini ba\u015flatan bir s\u00fcre fikir ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz \u201cKoordinasyon\u201du olu\u015fturan olu\u015fumlar ve sizden farkl\u0131 duru\u015f sergilyen b\u00f6lgede aktif olan di\u011fer gruplarla ili\u015fkilerinizi g\u00f6zden ge\u00e7irmeyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musun?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Cengiz Holding\u2019in Halila\u011fa\u2019y\u0131 devralmas\u0131yla ger\u00e7ekten zorlay\u0131c\u0131 bir s\u00fcre\u00e7 bizi bekliyor. Ki sadece o da de\u011fil Kazda\u011flar\u0131\u2019n\u0131n her yerinden sondaj haberleri geliyor. Evet n\u00f6bet da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131, s\u00fcren bir eylemlilik hali sona erdi. \u00c7anakkale merkezdeki cumartesi eylemleri de hafta sonu yasa\u011f\u0131 ile son buldu. Ancak her \u015feye ra\u011fmen t\u00fcm bile\u015fenlerin bir araya gelme, toparlanma ve ortak hareket etmesi i\u00e7in giri\u015fimler devam ediyor. Bu y\u00f6nde epey yol al\u0131nd\u0131 Kazda\u011flar\u0131 Ekoloji Platformu ad\u0131yla. \u015euras\u0131 kesin ki, var olma m\u00fccadelesini rekabet ve \u00e7at\u0131\u015fmalardan ar\u0131ndarabilirsek ayakta kalmaya devam edece\u011fiz. Elbette d\u00f6rt koldan ilerlemek gerekiyor. Elde edilen kazan\u0131mlar\u0131n bir\u00e7ok bile\u015fenin sayesinde oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Belki hep birlikte hareket edemeyebiliriz ortak bir eti\u011fimiz olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in. Lakin \u0130ktidar\u0131n bask\u0131c\u0131 tav\u0131rlar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k bu bir araya gelme hallerinde, \u00e7o\u011fulcu, da\u011f\u0131n\u0131k ya da alt \u00fcst egolar\u0131n dayatmac\u0131l\u0131\u011f\u0131nda bir ortak eti\u011fin kurulmas\u0131n\u0131 ummaktansa, kendili\u011finden eylemler, olu\u015fumlar, hareketler gibi birden bu ortak eti\u011fe denk gelmek daha m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc bence evet. Gene de g\u00f6sterilen \u00e7abalar birbirine eklemlendi\u011finde madene kar\u015f\u0131 kendili\u011finden bir saf kurulmu\u015f olur diye umuyorum. En son pandemi bahane edilerek kesilen cezalar i\u00e7in bir kampanya ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bizde kendi i\u00e7imizden destek olmak ad\u0131na direni\u015fin mutfa\u011f\u0131ndan kazan kazan re\u00e7el kaynatt\u0131k, ayva re\u00e7eli bizden dayan\u0131\u015fma sizden diyerek. Dost\u00e7a bir kucakla\u015fmay\u0131 bizden \u00e7alan koronaya  inat, dayan\u0131\u015fma yoluyla hi\u00e7 tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131m\u0131z insanlarla kucakla\u015ft\u0131k. \u00d6yle g\u00fczel d\u00f6n\u00fc\u015fler ald\u0131k ki, dayan\u0131\u015fman\u0131n umudumuz oldu\u011funu ve hi\u00e7bir g\u00fcc\u00fcn bu umudu bizden alamayaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015f olduk yeniden.  <\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    NOT: <\/strong>S\u00f6yle\u015fide \u0130smail k\u0131sa da olsa bir biyografi vermem gerekti\u011finde \u0131srarc\u0131 olu\u011fu i\u00e7in yaz\u0131yorum;<\/p>\n\n\n\n

    “Kazda\u011flar\u0131’na yerle\u015fti\u011fimden beri Sar\u0131k\u0131z\u2019a \u00e7\u0131kmak benim i\u00e7in bir \u00f6zlemdi ve \u2018Sar\u0131k\u0131za y\u00fcr\u00fcyerek \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131m\u2019a inad\u0131m, beni ta da\u011f\u0131n \u00f6tey\u00fcz\u00fcne Mehmetalan\u2019a g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. K\u00f6yl\u00fcler \u2018Hi\u00e7 y\u00fcr\u00fcyerek \u00e7\u0131k\u0131ca\u011f\u0131m diyen g\u00f6rmedik\u2019, \u2018hele kad\u0131n\u00a0 bu yolu y\u00fcr\u00fcyen hi\u00e7 g\u00f6rmedik\u2019 dediler. Bana pek inanmay\u0131p \u2018hadi can\u0131m sende, y\u00fcr\u00fcyemezsin\u2019 dediler. Gitti\u011fim g\u00fcn\u00fcn gecesinde, bir dolunayda, kazda\u011flar\u0131 \u0131\u015f\u0131l \u0131\u015f\u0131l yolumuzu ayd\u0131nlat\u0131rken, gecenin 2sinde ormanlar\u0131n i\u00e7inden ge\u00e7erek y\u00fcr\u00fcmeye ba\u015flad\u0131m Sar\u0131k\u0131za. Sabah\u0131na Sar\u0131k\u0131za ula\u015f\u0131p, niyetimi yerine getirmenin \u00e7o\u015fkusuyla k\u00f6ye geri d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcmde, art\u0131k k\u00f6yden dostlar\u0131m\u0131n bana takt\u0131\u011f\u0131 bir lakab\u0131m vard\u0131; \u2018Evliya\u2019..\u00a0 G\u00fczel bir gelenektir k\u00f6ylerde herkesin lakab\u0131yla an\u0131lmas\u0131. \u0130smini, cismini de\u011fil, ger\u00e7ekte, \u00f6z\u00fcnde ne oldu\u011funun nitelenmesi gibidir \u00e7o\u011fu kez lakab\u0131n. \u00d6yle ki maden belas\u0131 y\u00fcz\u00fcnden, k\u00f6yleri y\u00fcr\u00fcyerek dola\u015fmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131mda fark ettim ki, ben de lakab\u0131m \u2018Evliya\u2019y\u0131 hak etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum bu yolla. Ben kimim sorusuna verebilece\u011fim tek yan\u0131tta bu olsa gerek…”<\/em><\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    “Da\u011flara \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131m diye yakla\u015f\u0131k 10 y\u0131ld\u0131r dola\u015f\u0131yordum, son d\u00f6rt y\u0131ld\u0131r Kazda\u011flar\u0131’n\u0131n yamac\u0131nda, Sar\u0131k\u0131z\u2019\u0131n ete\u011finde ya\u015f\u0131yorum.“ Bu s\u00f6yle\u015fi serisi i\u00e7in \u00c7anakkale’de<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7342,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-7361","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-soylesiler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7361","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7361"}],"version-history":[{"count":69,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7361\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9474,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7361\/revisions\/9474"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7361"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7361"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7361"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}