{"id":7654,"date":"2021-04-01T15:09:38","date_gmt":"2021-04-01T12:09:38","guid":{"rendered":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/?p=7654"},"modified":"2021-04-01T21:23:10","modified_gmt":"2021-04-01T18:23:10","slug":"hakan-yurdanur-ile-soylesi-sistem-karsiti-hareketler-arasindaki-sinirlar-kalkti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/2021\/04\/01\/hakan-yurdanur-ile-soylesi-sistem-karsiti-hareketler-arasindaki-sinirlar-kalkti\/","title":{"rendered":"Hakan Yurdanur ile S\u00f6yle\u015fi; &#8220;Sistem kar\u015f\u0131t\u0131 hareketler aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131rlar kalkt\u0131!&#8221;"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"font-size:17px\"><strong>Ye\u015fil Direni\u015f Ekoloji ve Ya\u015fam Gazetesi\u2019nde \u201cT\u00fcrkiye\u2019de Covid 19 \u00d6ncesi ve Sonras\u0131 Ekoloji Hareketleri\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan s\u00f6yle\u015filerimiz  \u00d6zg\u00fcr \u00dcniversite&#8217;de ekoloji ve politika \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fan akademisyen Hakan Yurdanur<strong> ile devam ediyor<\/strong>;  &#8220;S\u0131n\u0131rlar\u0131na dayanan kapitalizm, sistem kar\u015f\u0131t\u0131 hareketler aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131rlar\u0131n kalkmas\u0131na neden oldu, t\u00fcm hareketleri birbirleriyle ortak zeminlerde bulu\u015fmaya itti. Yeterli olmasa da olumlu bir geli\u015fme bu.&#8221;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"font-size:17px\"><em>S\u00f6yle\u015fi: Cemil Aksu \/ 1 Nisan 2021 \/ Ye\u015fil Direni\u015f \u2013 Ekoloji ve Ya\u015fam Gazetesi<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"font-size:17px\"><strong>1980&#8217;lerde ba\u015flayan \u00f6zelle\u015ftirme alan\u0131 Kamu \u0130ktisadi Te\u015fekk\u00fclleri (K\u0130T) ile s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildi. Do\u011fan\u0131n m\u00fclks\u00fczle\u015ftirilmesi operasyonu s\u00f6z konusuydu. Ama bunu ne yaz\u0131k ki ge\u00e7 fark ettik. Hatta bug\u00fcn bile tam anlam\u0131yla fark etmi\u015f de\u011filiz.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"font-size:17px\"><strong>Kapitalistler aras\u0131 rekabet, kapitalistlerin ortak hareket mekanizmas\u0131n\u0131 engellemez. Ama kapitalizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadelede rekabet (par\u00e7alanarak yeni yap\u0131lar, gruplar olu\u015fturma) ortak hareket mekanizmas\u0131n\u0131 engeller ve nitekim engelliyorda.\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"font-size:17px\"><strong>Hi\u00e7bir ilerici eylem \/ m\u00fccadele yerelde, tek k\u00f6yde, tek \u015fehirde, tek \u00fclkede ba\u015far\u0131l\u0131 olamaz. Bu \u00f6zelle\u015ftirmeyi sadece o b\u00f6lgede bulunan bir fabrikan\u0131n \u00f6zelle\u015ftirilmesi olarak alg\u0131lamakla ayn\u0131d\u0131r. Bir \u015feyi daha eklemek gerek; merkezine kapitalizmin anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 ve a\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 almayan hi\u00e7 bir ekolojik hareketin ba\u015far\u0131l\u0131 olma \u015fans\u0131 yok. A\u015fmak i\u00e7in \u00f6nce anlamak gerek s\u00f6z\u00fcn\u00fc unutmamal\u0131.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"font-size:17px\"><strong>Kapitalizmin do\u011faya sald\u0131r\u0131s\u0131 b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc politik bir sald\u0131r\u0131d\u0131r. Bu sald\u0131r\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda politik duru\u015f ve m\u00fccadele sergilenmeli. Politik sald\u0131r\u0131ya hukuki cevap yeterli de\u011fil.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"font-size:17px\"><strong>Kapitalizmde i\u015fleyi\u015f: ekonomi &#8211; toplum &#8211; do\u011fa \u015feklindedir. Burada ekonomi toplum ve do\u011fay\u0131 i\u015fgal eder s\u00f6m\u00fcr\u00fcr. Oysa i\u015fleyi\u015f tam tersi y\u00f6nde olmal\u0131. Do\u011fa &#8211; toplum &#8211; ekonomi i\u015fleyi\u015fi kullan\u0131m de\u011ferinin \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 do\u011fan\u0131n ve toplumun s\u00f6m\u00fcr\u00fcl\u00fcp i\u015fgal edilmedi\u011fi , ekonominin onlara tabi k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bir yap\u0131d\u0131r. &nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"font-size:17px\"><strong>Ben i\u015f derdindeyim, a\u00e7\u0131m. Do\u011faya sald\u0131r\u0131ya kar\u015f\u0131 nas\u0131l m\u00fccadele edeyim anlay\u0131\u015f\u0131 bu s\u00fcre\u00e7te hakim k\u0131l\u0131nd\u0131. Bir yerde do\u011fru ama eksik bir anlay\u0131\u015f. Bu s\u00f6ylemin hi\u00e7 bir yerinde kapitalizm yok. Oysa t\u00fcm bunlar\u0131n su\u00e7lusu o. Ekoloji m\u00fccadelesi y\u00fcr\u00fcten \u00f6rg\u00fctler sahaya inip tam da bu zamanda durumu anlatmal\u0131lar. Ekoloji m\u00fccadelesinin tek \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131 do\u011fa ve \u00e7evre de\u011fil. \u0130\u015fsizlik, a\u00e7l\u0131k, yoksulluk, her t\u00fcrl\u00fc \u015fiddette m\u00fccadele alan\u0131 i\u00e7inde. Bu ayn\u0131 zamanda dezavantaj\u0131 avantaja \u00e7evirebilme f\u0131rsat\u0131. Her kesimde kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve panik var. T\u00fcm hareket unsurlar\u0131n\u0131n bir araya geli\u015fi i\u00e7in uygun bir zemin olu\u015fturulabilir. \u00c7\u0131karlar\u0131n ortakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 sistemin daha iyi analiz edilip g\u00f6r\u00fclmesini kolayla\u015ft\u0131racakt\u0131r<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"font-size:17px\"><strong>S\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn y\u00f6n\u00fc ve \u015fiddeti ekomomiden toplum ve do\u011faya do\u011fru su\u00e7 aleti paran\u0131n i\u015flevselli\u011fi ile oluyor. Kapitalizm bir cinayet ekonomisidir ve bunun su\u00e7 aleti de parad\u0131r.&nbsp;&nbsp; \u00dclkeler aras\u0131ndada s\u00f6m\u00fcr\u00fc merkezden \u00e7evreye , kuzeyden g\u00fcneye do\u011fru.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"750\" height=\"537\" src=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/WhatsApp-Image-2021-04-01-at-14.49.13.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-7658\" srcset=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/WhatsApp-Image-2021-04-01-at-14.49.13.jpeg 750w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/WhatsApp-Image-2021-04-01-at-14.49.13-300x215.jpeg 300w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/WhatsApp-Image-2021-04-01-at-14.49.13-269x192.jpeg 269w\" sizes=\"auto, (max-width: 750px) 100vw, 750px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\"><strong>YE\u015e\u0130L \/ EKOLOJ\u0130 HAREKET\u0130N\u0130N TAR\u0130HSEL B\u0130R\u0130K\u0130M\u0130 HAKKINDA G\u00d6R\u00dc\u015eLER\u0130N\u0130Z\u0130 MERAK ED\u0130YORUZ? B\u00d6YLE B\u0130R B\u0130R\u0130K\u0130MDEN S\u00d6Z EDEB\u0130L\u0130RM\u0130Y\u0130Z ? E\u011eER YANITINIZ EVET \u0130SE BUG\u00dcNE KADAR GENEL B\u0130R DE\u011eERLEND\u0130RME YAPMANIZ M\u00dcMK\u00dcN M\u00dc?&nbsp; <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\">1980&#8217;lerde ba\u015flayan neoliberal mant\u0131kl\u0131 sermaye birikim modeli \u00f6zellikle \u00e7evre \u00fclkelerde (onlar\u0131n deyimiyle kalk\u0131nmakta olan \u00fclkelerde) kapsaml\u0131 do\u011fa sald\u0131r\u0131lar\u0131 s\u00fcrecini ba\u015flatt\u0131. Bu s\u0131n\u0131rs\u0131z s\u00f6m\u00fcr\u00fc fazladan de\u011fer yani art\u0131 de\u011fer \u00fcretmede s\u0131k\u0131nt\u0131 ya\u015fayan kapitalizmin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7ma giri\u015fimiydi. \u0130\u015fte bu y\u0131llarda yo\u011funla\u015fan do\u011fa s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcne kar\u015f\u0131 tepkilerde olu\u015fmaya ba\u015flad\u0131 diyebiliriz. Teoriden prati\u011fe y\u00f6nelmi\u015f bir hareketlenme yerine pratikten prati\u011fe akan s\u00fcre\u00e7 demek bana daha uygun geliyor. D\u00fcnyada ekoloji\/\u00e7evre hareketlerinin teorik miras\u0131 da 1970&#8217;lerin ba\u015flar\u0131ndan ba\u015flatmak gerekit. Elbette \u00f6ncesi de var ama as\u0131l yo\u011funluk bu d\u00f6nemde. \u00d6rne\u011fin J.B. Foster&#8217;\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u011fi bir grup var. Bir de Roma kl\u00fcb\u00fcn\u00fcn sermayeye alan bulma konusundaki i\u00e7erden uyar\u0131lar\u0131 var vd.&nbsp; Bu d\u00f6nem \u201cekolojik \u00f6zelle\u015ftirme&#8221; d\u00f6nemi. Ekonominin toplum ve do\u011fay\u0131 i\u015fgal d\u00f6nemi. Bu ad\u0131mlara kar\u015f\u0131 T\u00fcrkiye&#8217;de \u015fubesi olan Avrupa-ABD merkezli gruplar\u0131n dar eylemleri var. Buna yerel boyuttaki hareketler de k\u0131smen kat\u0131l\u0131yor. B\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc m\u00fccadeleden s\u00f6z etmek zor. Bir \u00e7ok nedeni var elbette. Bir tanesi hatta en \u00f6nemlisi sol\/sosyalist bilin\u00e7 ile ekolojik hareket bilinci i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7emiyor. Bug\u00fcnde bu s\u0131k\u0131nt\u0131lar ya\u015fanmakta. 1980&#8217;lerde ba\u015flayan \u00f6zelle\u015ftirme alan\u0131 Kamu \u0130ktisadi Te\u015fekk\u00fclleri ( K\u0130T ) ile s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildi. Do\u011fan\u0131n m\u00fclks\u00fczle\u015ftirilmesi operasyonu s\u00f6z konusuydu. Ama bunu ne yaz\u0131k ki ge\u00e7 fark ettik. Hatta bug\u00fcn bile tam anlam\u0131yla fark etmi\u015f de\u011filiz. Etkiden do\u011fan tepki bi\u00e7imindeki m\u00fccadele y\u00f6ntemlerinde top hep kapitalizmin aya\u011f\u0131nda kal\u0131yor. Tabi ki bug\u00fcn topu kapmak i\u00e7in m\u00fccadele eden gruplar\u0131, yap\u0131lar\u0131, partileri yok sayamay\u0131z. Kapitalistler aras\u0131 rekabet , kapitalistlerin ortak hareket mekanizmas\u0131n\u0131 engellemez. Ama kapitalizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadelede rekabet (par\u00e7alanarak yeni yap\u0131lar, gruplar olu\u015fturma) ortak hareket mekanizmas\u0131n\u0131 engeller ve nitekim engelliyorda.&nbsp;&nbsp; <\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\"><strong>EKOLOJ\u0130 HAREKET\u0130N\u0130N BUG\u00dcNE KADAR \u00d6NEML\u0130 BA\u015eARI VE BA\u015eARISIZLIKLARI NELERD\u0130R?&nbsp;<\/strong> <\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\">B\u0131rakt\u0131\u011f\u0131m yerden devam edeyim. Ekoloji hareketi etkiye tepki olarak yerelden ba\u015fl\u0131yor. Bu ilk ba\u015flang\u0131\u00e7 olarak gereklidir. A \u015fehrinin B il\u00e7esinin C k\u00f6y\u00fcnde ba\u015flayan hareketlenme B il\u00e7esine ula\u015fsa da A \u015fehrine ula\u015fam\u0131yor yada \u00e7ok c\u0131l\u0131z ses getiriyor. Bu da hareketin ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 yerelle s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131yor. Hi\u00e7bir ilerici eylem \/ m\u00fccadele yerelde, tek k\u00f6yde, tek \u015fehirde, tek \u00fclkede ba\u015far\u0131l\u0131 olamaz. Bu \u00f6zelle\u015ftirmeyi sadece o b\u00f6lgede bulunan bir fabrikan\u0131n \u00f6zelle\u015ftirilmesi olarak alg\u0131lamakla ayn\u0131d\u0131r. Bir \u015feyi daha eklemek gerek; merkezine kapitalizmin anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 ve a\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 almayan hi\u00e7 bir ekolojik hareketin ba\u015far\u0131l\u0131 olma \u015fans\u0131 yok. A\u015fmak i\u00e7in \u00f6nce anlamak gerek s\u00f6z\u00fcn\u00fc unutmamal\u0131. Bug\u00fcn ba\u015far\u0131 ile ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k aras\u0131na s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015f &#8220;s\u0131n\u0131rlamalar&#8221; var. K\u0131saca bir ka\u00e7 \u015fey s\u00f6ylemek gerekirse: ilki; biraz \u00f6nce s\u00f6yledi\u011fim gibi ekolojik m\u00fccadelenin yerele indirgenmesi yerelde kalmas\u0131 ve sonlanmas\u0131. \u0130kinci; s\u0131n\u0131f hareketi ile ekolojik hareketin aras\u0131nda kurulamayan ba\u011flar ve ba\u011flant\u0131lar. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc; ekolojik m\u00fccadelenin hukuki bir mevzuat olarak g\u00f6r\u00fclmesi. Kapitalizmin do\u011faya sald\u0131r\u0131s\u0131 b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc politik bir sald\u0131r\u0131d\u0131r. Bu sald\u0131r\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda politik duru\u015f ve m\u00fccadele sergilenmeli. Politik sald\u0131r\u0131ya hukuki cevap yeterli de\u011fil. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc; ABD ve AB orjinli \/ destekli, yukar\u0131dan inme STK&#8217;lar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ve ekolojik m\u00fccadeleyi ye\u015file boyama \u00e7abalar\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu yap\u0131lar kapitalizmin sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 da ye\u015file boyama \u00e7abas\u0131 i\u00e7indeler. Be\u015fincisi ; ekolojik m\u00fccadeleyi politika d\u0131\u015f\u0131, s\u0131n\u0131flar \u00fcst\u00fc g\u00f6rme ve g\u00f6sterme \u00e7abas\u0131. Bunlar s\u0131k\u0131\u015fmalar\u0131n k\u0131sa nedenleri. Bu s\u0131k\u0131\u015fmalar\u0131 a\u015fan azda olsa yap\u0131lar var. \u00c7o\u011falmak gerek . Ve vakit daral\u0131yor.&nbsp; <\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\"><strong>KORONAV\u0130R\u00dcS SALGINI EKOLOJ\u0130 HAREKET\u0130N\u0130N D\u00d6N\u00dc\u015e\u00dcM\u00dc VE GEL\u0130\u015e\u0130M\u0130 BAKIMINDAN OLUMLU YADA OLUMSUZ B\u0130R ROL OYNAMAKTAMIDIR \/ OYNARMI? SALGIN HAREKET\u0130N G\u00dc\u00c7LENMES\u0130 \u0130\u00c7\u0130N YEN\u0130 OLANAKLAR DO\u011eURDU \u0130SE BUNLAR NELERD\u0130R? \u0130\u00c7\u0130NDE BULUNDU\u011eUMUZ KO\u015eULLARIN AVANTAJ VE DEZAVANTAJI NELERD\u0130R?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\">Biraz \u00f6nce s\u00f6yledi\u011fim gibi ekoloji hareketi di\u011fer hareketlerden ba\u011f\u0131ms\u0131z , kendi ba\u015f\u0131na bir hareket de\u011fildir. S\u0131n\u0131fsal bir politik eylemdir. Tabi ki kendi i\u00e7 dinamikleri ve hareket yasalar\u0131 var. Ama di\u011fer s\u0131n\u0131f m\u00fccadelelerinden kopuk de\u011fil. Kapitalist sald\u0131r\u0131 t\u00fcm toplumsal \/ do\u011fal yap\u0131lar\u0131 ne kadar etkiliyorsa, ekoloji m\u00fccadelesi de o kadar etkilenir. \u0130ster labaratuvar, ister yarasadan, isterse ba\u015fka yollardan bula\u015fs\u0131n ba\u015f su\u00e7lu bellidir. Kapitalizmin do\u011faya, do\u011fal olana sistematik sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131n sonucudur, koronavir\u00fcs bu sald\u0131r\u0131ya bir tepkidir. Bu vir\u00fcs salg\u0131n\u0131 kapitalizmin art\u0131k y\u00f6netemiyece\u011fini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi. Her zaman oldu\u011fu gibi y\u00f6netememenin krizi ezilen s\u00f6m\u00fcr\u00fclen halklarla do\u011faya fatura edildi.&nbsp;&nbsp;Kapitalizmde i\u015fleyi\u015f: ekonomi &#8211; toplum &#8211; do\u011fa \u015feklindedir. Burada ekonomi toplum ve do\u011fay\u0131 i\u015fgal eder s\u00f6m\u00fcr\u00fcr. Oysa i\u015fleyi\u015f tam tersi y\u00f6nde olmal\u0131. Do\u011fa &#8211; toplum &#8211; ekonomi i\u015fleyi\u015fi kullan\u0131m de\u011ferinin \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 do\u011fan\u0131n ve toplumun s\u00f6m\u00fcr\u00fcl\u00fcp i\u015fgal edilmedi\u011fi, ekonominin onlara tabi k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bir yap\u0131d\u0131r. Kapanan i\u015f yerleri, artan i\u015fsizlik, e\u011fitim ve sa\u011fl\u0131kta ya\u015fanan ciddi sorunlar, yoksulluk ve sefalet&#8230; bunlar ortak sorunlar\u0131m\u0131z. Ama bu sorunlar\u0131n yarat\u0131c\u0131s\u0131 bunlar\u0131 dert etmez. Yasaklamalar i\u00e7e d\u00f6n\u00fc\u015flere neden oluyor. \u0130\u015f\u00e7i hareketi, kad\u0131n hareketi, \u00f6\u011frenci hareketi ne kadar olumsuz etkileniyorsa ekoloji hareketi de en az onlar kadar etkileniyor. Bu hareketler aras\u0131nda organik ba\u011flar ve ge\u00e7i\u015fler s\u00f6z konusu. Egemen sermaye birikim modeli koronavir\u00fcs salg\u0131n\u0131n\u0131 \u00e7evreyi tahrip eden projeler i\u00e7in f\u0131rsat olarak g\u00f6r\u00fcyor. Y\u00fczlerce proje ile ekolojik y\u0131k\u0131m\u0131n \u015fiddeti artt\u0131, do\u011faya sald\u0131r\u0131 vites y\u00fckseltti. Ben i\u015f derdindeyim, a\u00e7\u0131m. Do\u011faya sald\u0131r\u0131ya kar\u015f\u0131 nas\u0131l m\u00fccadele edeyim anlay\u0131\u015f\u0131 bu s\u00fcre\u00e7te hakim k\u0131l\u0131nd\u0131. Bir yerde do\u011fru ama eksik bir anlay\u0131\u015f. Bu s\u00f6ylemin hi\u00e7 bir yerinde kapitalizm yok. Oysa t\u00fcm bunlar\u0131n su\u00e7lusu o. Ekoloji m\u00fccadelesi y\u00fcr\u00fcten \u00f6rg\u00fctler sahaya inip tam da bu zamanda durumu anlatmal\u0131lar. Ekoloji m\u00fccadelesinin tek \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131 do\u011fa ve \u00e7evre de\u011fil. \u0130\u015fsizlik, a\u00e7l\u0131k, yoksulluk, her t\u00fcrl\u00fc \u015fiddette m\u00fccadele alan\u0131 i\u00e7inde. Bu ayn\u0131 zamanda dezavantaj\u0131 avantaja \u00e7evirebilme f\u0131rsat\u0131. Her kesimde kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve panik var. T\u00fcm hareket unsurlar\u0131n\u0131n bir araya geli\u015fi i\u00e7in uygun bir zemin olu\u015fturulabilir. \u00c7\u0131karlar\u0131n ortakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 sistemin daha iyi analiz edilip g\u00f6r\u00fclmesini kolayla\u015ft\u0131racakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\"><strong>K\u00dcRESEL EKOLOJ\u0130K KR\u0130Z T\u00dcRK\u0130YE \u2018YE NE \u015eEK\u0130LDE YANSIMAKTA? BUG\u00dcN \u00dcLKEN\u0130N EN \u00d6NEML\u0130 EKOLOJ\u0130K SORUNLARI \u00d6NCEL\u0130K SIRALAMASINA G\u00d6RE NELERD\u0130R?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\">Bug\u00fcn ekoloji hareketinin en \u00f6nemli sorunlar\u0131 i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n, kad\u0131n ve \u00f6\u011frenci hareketlerinin sorunlar\u0131d\u0131r. Bu hareketler i\u00e7inde ekolojik sorun \u00f6nemli bir yerde olmal\u0131d\u0131r. Yani \u015funu demek istiyorum : S\u0131n\u0131rlar\u0131na dayanan kapitalizm, sistem kar\u015f\u0131t\u0131 hareketler aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131rlar\u0131n kalkmas\u0131na neden oldu , t\u00fcm hareketleri birbirleriyle ortak zeminlerde bulu\u015fmaya itti. Yeterli olmasa da olumlu bir geli\u015fme bu. Her hareketin oldu\u011fu gibi ekoloji hareketinin de i\u00e7sel sorunlar\u0131, sorumluluklar\u0131 var. Bu sorunlar ve sorumluluklar geni\u015fleyerek kabu\u011fu y\u0131rtma a\u015famas\u0131nda. Buna d\u0131\u015fa yak\u0131n (di\u011fer hareketlere yak\u0131n anlam\u0131nda) i\u00e7sel sorunlar diyebiliriz. S\u0131n\u0131rlamalar\u0131n getirdi\u011fi sorunlar\u0131 ikinci sorunuzda k\u0131smen cevaplamaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131m. Bir ka\u00e7 \u015fey daha s\u00f6ylemek gerekirse; ekonomi &#8211; toplum &#8211; do\u011fa dizili\u015finde en zay\u0131f halka, s\u00f6m\u00fcr\u00fcye en a\u00e7\u0131k halka do\u011fad\u0131r. S\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn y\u00f6n\u00fc ve \u015fiddeti ekomomiden toplum ve do\u011faya do\u011fru su\u00e7 aleti paran\u0131n i\u015flevselli\u011fi ile oluyor. Kapitalizm bir cinayet ekonomisidir ve bunun su\u00e7 aletide parad\u0131r.&nbsp;&nbsp; \u00dclkeler aras\u0131nda da s\u00f6m\u00fcr\u00fc merkezden \u00e7evreye , kuzeyden g\u00fcneye do\u011fru. S\u00f6m\u00fcr\u00fc kaynak transferini de i\u00e7eriyor. \u00c7evre \u00fclkeler merkezin (AB &#8211; ABD vd.) ve onun i\u015fbirlik\u00e7i komprador burjuvazisinin s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fc alt\u0131nda. Hemen her g\u00fcn bir yerin ya\u011fmaland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte bir sald\u0131r\u0131. K\u00fcresel emperyalizme kar\u015f\u0131 &#8220;ortak co\u011frafyalar m\u00fccadelesi&#8221; \u00f6nem kazanmakta. Ortak Co\u011frafyalar M\u00fccadelesi (OCM) ile s\u00f6ylemek istedi\u011fim \u00fclke i\u00e7inde yak\u0131n b\u00f6lgelerin, \u00fclkeler aras\u0131nda s\u0131n\u0131ra dayanan b\u00f6lgelerin sorunlar\u0131n\u0131n ortak m\u00fccadeleler i\u00e7inde ele al\u0131nmas\u0131. OCM teorisi geli\u015ftirilmeye a\u00e7\u0131k bir teori bence. \u00c7\u00fcnk\u00fc dinamik bir yap\u0131s\u0131 var. \u00d6rne\u011fin bir \u015fehirde sel bask\u0131n\u0131 sonucu kanalizasyon borular\u0131 patlad\u0131. Bu k\u0131sa s\u00fcrede t\u00fcm \u015fehri ku\u015fat\u0131r. Buna kar\u015f\u0131 t\u00fcm merkez il\u00e7eler harekete ge\u00e7er . OCM de \u00f6ncelik kanalizasyon borular\u0131 daha patlamadan t\u00fcm birimlere bunun yeri ve \u00f6nemi anlat\u0131l\u0131yor olmas\u0131. Ya\u011fmur ya\u011fmadan \u00f6nce kanalizasyon borular\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fma yapmak gibi bir \u015fey bu. Kapitalist s\u0131n\u0131ftan daha geri daha ge\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrseniz yenilgi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz. Ama en az\u0131ndan onunla ayn\u0131 anda d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrseniz kazanma \u015fans\u0131 y\u00fckselir. \u0130\u015fte OCM bu anlamda bir \u00e7al\u0131\u015fma. Kafa yorulmas\u0131 ve geli\u015ftirilmesi gerek. Saha \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 da i\u00e7erdi\u011fi i\u00e7in hareketli bir teori. Bunun \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum bu aralar. \u00dcrettik\u00e7e sizlerle payla\u015fmak isterim.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\"><strong>EKOLOJ\u0130 HAREKET\u0130N\u0130N BUNDAN SONRA NASIL B\u0130R Y\u00d6NEL\u0130M\u0130 OLACAKTIR \/ &nbsp;OLMALIDIR? NE YAPMALIYIZ? NE YAPMAMALIYIZ?<\/strong>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\">Ekolojik hareketler \u00fc\u00e7 y\u00f6nelimi i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131rmal\u0131 bence. Birincisi ; hareketin orjinine kapitalizmi koyup onunla m\u00fccadeleyi hedef se\u00e7meli. \u0130kincisi; di\u011fer s\u0131n\u0131fsal dinamiklerle ortak hareket etmeli, onlar\u0131n sorunlar\u0131n\u0131 kendine, kendi sorunlar\u0131n\u0131 onlara dahil etmeli. Aksi takdirde daral\u0131r yerele hapsolur kabu\u011funa \u00e7ekilir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc; biraz \u00f6nce k\u0131saca bahsetti\u011fim OCM \u00fczerinden zincir olu\u015fturmal\u0131. Bu zincirdeki halkalar kapitalizmi s\u0131n\u0131rlar\u0131nda daha fazla s\u0131k\u0131\u015ft\u0131racakt\u0131r. Bug\u00fcn kapitalizm eni ile ekolojik co\u011frafi s\u0131n\u0131r\u0131na, boyu ile ekonomik s\u0131n\u0131r\u0131na, derinli\u011fi ile toplumsal s\u0131n\u0131r\u0131na, zaman ile de tarihsel s\u0131n\u0131r\u0131na dayanm\u0131\u015f durumda. S\u0131k\u0131\u015fman\u0131n \u015fiddet g\u00f6stergesi biraz \u00f6nce s\u00f6yledi\u011fim \u00fc\u00e7 unsurun ortak hareketine ba\u011fl\u0131.&nbsp;&nbsp; \u015eu ana kadar gelinen nokta (tabii ki hepsi de\u011fil) ekolojik hareketlerin neler yapmamas\u0131 gerekti\u011fi, hangi yoldan gitmemesi konusundaki tarihsel derslerle dolu. Sorun bu dersleri ne kadar anlamam\u0131zla ilgili. Bu dersler iyi anla\u015f\u0131l\u0131rsa olumlu sonu\u00e7lar \u00e7\u0131kacakt\u0131r diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\"><strong>EKLEMEK \u0130STED\u0130\u011e\u0130N\u0130Z BA\u015eKA B\u0130R \u015eEY VAR MI?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\">D\u00f6rt boyutlu kapitalizm co\u011frafi \/ ekolojik &#8211; ekonomik &#8211; toplumsal ve zamansal s\u0131n\u0131rlar\u0131na dayan\u0131rken insanl\u0131\u011f\u0131 ve do\u011fay\u0131 da k\u00f6pr\u00fcden \u00f6nceki son \u00e7\u0131k\u0131\u015fa h\u0131zla s\u00fcr\u00fcklemekte. Vaktin darald\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Acil bir \u015feyler yap\u0131lmazsa geriye kurtaracak fazla bir \u015fey kalmayacak. Neoliberal iktisat savunucular\u0131na g\u00f6re, insan ihtiya\u00e7lar\u0131 sonsuz. Nas\u0131l oluyor da sonlu olan insan\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131 sonsuz olabiliyor? Bu tam bir \u00e7eli\u015fki. Asl\u0131nda burada s\u00f6ylenmek istenen sermayenin s\u0131n\u0131rs\u0131z b\u00fcy\u00fcme ihtiyac\u0131d\u0131r. Bu gidi\u015fle yeni birka\u00e7 gezegene daha ihtiya\u00e7 var. D\u00fcnya limit a\u015f\u0131m g\u00fcn\u00fc her y\u0131l geriye \u00e7ekiliyor ve do\u011faya olan bor\u00e7 art\u0131yor. Ya vakitlice bir \u015feyler yapaca\u011f\u0131z yada toptan D\u00fcnyaya veda edece\u011fiz. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir yol ba\u015fka bir \u015fans\u0131m\u0131z kalmad\u0131. Zaten kapitalizm i\u00e7inde kalarak ba\u015fka \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretmek nafile \u00e7abalar gibi geliyor bana. \u00c7\u00fcnk\u00fc kapitalizm &nbsp;kendi i\u00e7sel hareket yasalar\u0131 ve sermaye birikim modeliyle reforme edilebilir bir yap\u0131 de\u011fildir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\"><strong>BUG\u00dcN AKT\u0130F OLARAK HANG\u0130 \u00c7ALI\u015eMALAR \u0130\u00c7\u0130NDES\u0130N\u0130Z?<\/strong>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\">\u00d6zg\u00fcr \u00dcniversite&#8217;de ekoloji ve politika \u00fczerine olan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131 yazmaktay\u0131m. Bunun yan\u0131nda &nbsp;Polen Ekoloji&#8217;yi de eklemek gerek. Bir \u00e7ok gazete ve dergide de \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m var.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\"><strong>KEND\u0130N\u0130Z\u0130 KISACA TANITAB\u0130L\u0130RM\u0130S\u0130N\u0130Z? BUG\u00dcNE KADAR HANG\u0130 YE\u015e\u0130L \/ EKOLOJ\u0130 HAREKETLER\u0130N\u0130N PAR\u00c7ASI OLDUNUZ?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\">Matematik ve \u0130ktisat e\u011fitimleri alm\u0131\u015f bir akademisyenim. \u015eu an aktif olarak i\u00e7inde faaliyet g\u00f6sterdi\u011fim bir ekolojik hareket yok. Hemen hepsini takip ediyorum. Elimden geldi\u011fince destek olmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Bu g\u00fczel sohbet i\u00e7in te\u015fekk\u00fcr ederim.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"747\" height=\"863\" src=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/WhatsApp-Image-2021-04-01-at-14.48.51.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-7662\" srcset=\"https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/WhatsApp-Image-2021-04-01-at-14.48.51.jpeg 747w, https:\/\/www.yesildirenis.com\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/WhatsApp-Image-2021-04-01-at-14.48.51-260x300.jpeg 260w\" sizes=\"auto, (max-width: 747px) 100vw, 747px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-normal-font-size wp-block-paragraph\">&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ye\u015fil Direni\u015f Ekoloji ve Ya\u015fam Gazetesi\u2019nde \u201cT\u00fcrkiye\u2019de Covid 19 \u00d6ncesi ve Sonras\u0131 Ekoloji Hareketleri\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan s\u00f6yle\u015filerimiz \u00d6zg\u00fcr \u00dcniversite&#8217;de ekoloji<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7655,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-7654","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-soylesiler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7654","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7654"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7654\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7675,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7654\/revisions\/7675"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7655"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7654"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7654"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7654"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}