{"id":8882,"date":"2021-11-05T15:08:33","date_gmt":"2021-11-05T12:08:33","guid":{"rendered":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/?p=8882"},"modified":"2026-04-22T09:38:06","modified_gmt":"2026-04-22T06:38:06","slug":"yangin-bolgesinde-5-gun-yazan-hakan-tosun","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.yesildirenis.com\/en\/2021\/11\/05\/yangin-bolgesinde-5-gun-yazan-hakan-tosun\/","title":{"rendered":"Ate\u015flerin ve dumanlar\u0131n aras\u0131nda 5 G\u00fcn -Yazan: Hakan Tosun"},"content":{"rendered":"

Ekoloji hareketinin y\u00fckseli\u015fe ge\u00e7ti\u011fi 2010lu y\u0131llar\u0131n bir g\u00f6rsel belle\u011fi olu\u015ftuysa bunda \u00e7ekti\u011fi belgesellerle Hakan Tosun’un \u00f6nemli katk\u0131lar\u0131 oldu\u011funu biliyoruz. Kendisini video-aktivist olarak tan\u0131ml\u0131yor ve fakat a\u015fa\u011f\u0131daki dikkat \u00e7ekici yaz\u0131da<\/strong> belki de aktivistli\u011fi kadar de\u011ferli olan bilmedi\u011fimiz bir y\u00f6n\u00fcn\u00fc ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 bir deneyimin e\u015fli\u011finde ke\u015ffediyoruz. “Ate\u015flerin ve dumanlar\u0131n aras\u0131nda” kendisi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bir \u015feyin \u00f6z\u00fcn\u00fc aniden anlama ve bulma duygusunun (epifani) getirdi\u011fi bir co\u015fkunlukla -Ar\u015fimet’in Euroka’s\u0131n\u0131 hat\u0131rlay\u0131n- a\u015fa\u011f\u0131daki metni kaleme al\u0131yor. Bu ayd\u0131nlanma halinin i\u00e7eri\u011fini dile getirirken kendisinin g\u00f6rsel imgeler kadar s\u00f6zc\u00fcklerle de b\u00fcy\u00fclenebildi\u011fine tan\u0131k oluyoruz. Sadece kamera de\u011fil Hakan’\u0131n elinde art\u0131k kalem de var! <\/strong> <\/h3>\r\n\r\n\r\n\r\n

(Ye\u015fil Direni\u015f Ekoloji ve Ya\u015fam Gazetesi<\/em>, 8 Aral\u0131k 2021<\/em>) <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\"\"<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

“\u0130stanbul\u2019a d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcmde montaj i\u00e7in g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri tararken kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m kendimle. Mu\u011fla\u2019ya gidi\u015fimizin ikinci g\u00fcn\u00fcnde Kalem mevkisinde sunum yaparken g\u00f6rd\u00fcm ve \u015fa\u015f\u0131rd\u0131m. Sanki aradan onlarca y\u0131l ge\u00e7mi\u015fte ar\u015fivi tararken tesad\u00fcfen eski an\u0131larla kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015f\u0131m gibi bir histi. Oysa aradan sadece 4 g\u00fcn ge\u00e7mi\u015fti. Ba\u015fka bir boyutta ya\u015fayan benmi\u015fim gibi geldi, ya da bir r\u00fcya hali gibi. Uyuyorsun ve uykuda ya\u015fad\u0131klar\u0131n uyand\u0131\u011f\u0131nda bir anda siliniveriyor zihninden. Hat\u0131rlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorsun silik birka\u00e7 g\u00f6r\u00fcnt\u00fc d\u0131\u015f\u0131nda bir \u015fey g\u00f6rm\u00fcyorsun. Oysa ate\u015flerin ve dumanlar\u0131n aras\u0131nda hayatlar\u0131n\u0131 tehlikeye atarak tek bir a\u011fac\u0131 kurtarmak i\u00e7in canla ba\u015fla \u00e7al\u0131\u015fan insanlar ger\u00e7ekti. O g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri \u00e7eken, eve d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde izleyen ve bu yaz\u0131y\u0131 yazan ben de \u00f6yle. \u0130yi ki video var, iyi ki foto\u011fraf var, tekrar hat\u0131rlamak ve hat\u0131rlatmak i\u00e7in.”<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

“Mu\u011fla yang\u0131n\u0131ndan d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z de\u011ferlendirmede bu t\u00fcr do\u011fal afetler i\u00e7in (yang\u0131n, deprem, sel bask\u0131n\u0131 vb.) profesyonel yerel ekipler kurulmas\u0131 ve e\u011fitim \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ba\u015flanmas\u0131  gibi sonu\u00e7lar ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Ekoloji hareketinden bir grup arkada\u015f\u0131m\u0131z yang\u0131n s\u00f6nd\u00fcrme teori ve pratik dersleri ald\u0131, EkoAfet M\u00fcdahale \u2013 E\u011fitim grubu kuruldu ve 2021 yaz\u0131nda \u00e7\u0131kan son yang\u0131nlar Dersim da\u011flar\u0131ndayd\u0131,  \u2018Dersim \u0130\u00e7in Yollarday\u0131z\u2019 diyerek bir araya gelerek yollara d\u00fc\u015ft\u00fck. Bir di\u011fer sonu\u00e7 ise bu deneyimleri kay\u0131t alt\u0131na alman\u0131n bu d\u00f6nemin haf\u0131zas\u0131n\u0131 olu\u015fturman\u0131n \u00f6nemiydi.”<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\"\"<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Hakan Tosun’un kaleme ald\u0131\u011f\u0131 “Ate\u015flerin ve dumanlar\u0131n aras\u0131nda 5 G\u00fcn”<\/strong> ba\u015fl\u0131kl\u0131 metnin tamam\u0131:<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u00c7ocukluk an\u0131lar\u0131mdan ate\u015f yakmay\u0131 sevdi\u011fimi hat\u0131rl\u0131yorum. Y\u00fcz\u00fcmde hala izleri durur. Zift dolu bir tenekeyi ate\u015fe verip \u00fcst\u00fcne b\u00fcy\u00fck bir kaya par\u00e7as\u0131 atm\u0131\u015ft\u0131m s\u0131\u00e7rayan ziftler y\u00fcz\u00fcme yap\u0131\u015fm\u0131\u015f ve \u00e7\u0131kar\u0131rken de iz b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131. \u0130z b\u0131rakmak.. ne kadar da \u00e7ok anlam\u0131 var. Y\u00fcz\u00fcmde kalan o izlerin ruhumdaki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 neydi acaba hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm m\u00fc? Ta\u015f\u0131 att\u0131\u011f\u0131mda y\u00fcz\u00fcme do\u011fru gelen siyah ate\u015f par\u00e7alar\u0131n\u0131n tenime dokundu\u011fu anda duydu\u011fum ac\u0131 veren s\u0131cakl\u0131k ruhumda nas\u0131l bir etki b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r acaba? Ac\u0131 m\u0131, korku mu, su\u00e7luluk duygusu mu, nefret mi, yoksa tecr\u00fcbe mi ?<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

 \u00c7ocuklu\u011fumun ge\u00e7ti\u011fi \u0130stanbul Sultangazi\u2019deki evimizin arka bah\u00e7e taraf\u0131 askeri alana bak\u0131yordu. Tel \u00f6rg\u00fcleri ge\u00e7ip o sonsuzmu\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnen bo\u015f alana girerdik mahalledeki ya\u015f\u0131tlar\u0131mla. Da\u011flar\u0131n aras\u0131nda kalan k\u00fc\u00e7\u00fck vadinin ortas\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fck bir de deresi vard\u0131. O alanda ge\u00e7irdi\u011fimiz zamanlarda ki oyunlar\u0131m\u0131zdan biri de dereden kurba\u011fa toplamakt\u0131. K\u00fc\u00e7\u00fck kurba\u011falar ama, kurbi\u015fler. Herkesin sevdi\u011fi bir hayvan vard\u0131r ya ve o sevgi \u00e7ocukluktan ba\u015flar genellikle, benim se\u00e7imim de kurba\u011falar olmu\u015ftu. Bilmem belki de kar\u015f\u0131ma \u00e7\u0131kan ilk onlar olmu\u015ftu. Bahsetti\u011fim ya\u015flar 5\u2019le 9 ya\u015f aras\u0131 bir zaman aras\u0131.  Evlerimizden getirdi\u011fimiz ya da \u00e7\u00f6plerden buldu\u011fumuz bo\u015f konserve kutular\u0131na su doldurup k\u00fc\u00e7\u00fck kurba\u011falar\u0131 i\u00e7ine koyup evimizin bah\u00e7esinin kuytu bir k\u00f6\u015fesinde saklard\u0131k. Sabah b\u00fcy\u00fck bir heyecanla kalk\u0131p yanlar\u0131na gitti\u011fimde kutular\u0131n i\u00e7inin bo\u015f oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcrd\u00fcm. Nas\u0131l olup da  kutulardan \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131na anlam veremezdim. Da\u011flar tepeler, dereler dipsiz kuyular, \u00e7al\u0131l\u0131klar bizim i\u00e7in merak uyand\u0131ran gizemli yerlerdi. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn tamam\u0131na yak\u0131n\u0131n\u0131 o alanda ge\u00e7irdi\u011fimiz i\u00e7in \u00fc\u015f\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz zamanlar ya da zevk i\u00e7in buldu\u011fumuz kuru dal par\u00e7alar\u0131ndan ate\u015fler yakard\u0131k. Kurumu\u015f \u00e7al\u0131lar\u0131 tutu\u015fturmak, o esnada \u00e7\u0131kan \u00e7\u0131t\u0131rt\u0131lar\u0131 dinlemek ve ate\u015fi izlemek ho\u015fuma giderdi. O zamanlardan kalm\u0131\u015f akl\u0131mda ate\u015fin de bir sesinin oldu\u011fu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

2009 y\u0131l\u0131yd\u0131 hi\u00e7 unutmam \u00e7\u00fcnk\u00fc benim i\u00e7in milatt\u0131r. Kameram\u0131 al\u0131p yolculu\u011fa \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131m y\u0131ld\u0131r. Arkamda bir hayat b\u0131rak\u0131p yeni bir hayat\u0131n pe\u015fine d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm zamand\u0131r. Yerli tohumlar\u0131 korumak ve devam\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in evinin \u00e7at\u0131s\u0131na bah\u00e7e kuran bir adam\u0131n hikayesiydi ilk belgeselim. \u00c7ekimler bitti\u011finde Erol abinin bana verdi\u011fi ger\u00e7ek tohumlar\u0131 al\u0131p Antalya Olimpos\u2019da ya\u015fayan arkada\u015flar\u0131ma g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcm. Misafir tohumlar demi\u015ftik ad\u0131na. Nerede bir toprak par\u00e7as\u0131 varsa oraya tohumlar ekilmeli ve yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131 diye d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fck. Bir tohumdan bir a\u011faca ve koca bir ormana d\u00f6n\u00fc\u015fen bir hayat s\u00f6z konusuydu ve Erol abi o tohumlar\u0131n emanet\u00e7ileri olarak g\u00f6r\u00fcyordu bizleri.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

 O k\u00f6yde ba\u015flayan yolculu\u011fum ara vermeden devam etti. Bir\u00e7ok ekoloji m\u00fccadelesini belgeledim ge\u00e7en y\u0131llar i\u00e7inde. Hes\u2019 lerden termik santrallere, ta\u015f ocaklar\u0131ndan, alt\u0131n madenlerine, termik santrallere,  do\u011fa ve ya\u015fam i\u00e7in verilen m\u00fccadelelerinin i\u00e7inde bulundum, fakat \u0130lk kez bir yang\u0131n\u0131n i\u00e7inde olacakt\u0131m ve kay\u0131t alacakt\u0131m. Bu sefer y\u0131llar sonra o \u00e7ok sevdi\u011fim ate\u015fin ba\u015fka bir y\u00fcz\u00fcyle kar\u015f\u0131la\u015fmak i\u00e7in \u00e7\u0131kacakt\u0131m yola. Kurumu\u015f otlarla ba\u015flayan o k\u00fc\u00e7\u00fck ate\u015f b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f ve bir orman yang\u0131n\u0131 haline gelmi\u015fti. Bizim gibi o da b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e safl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yitirmi\u015fti. Orman yang\u0131nlar\u0131na m\u00fcdahale etmek ekoloji m\u00fccadelesi i\u00e7inde bir ilkti.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\"\"<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

YOLCULUKLARLA KAZANILAN DENEY\u0130M<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u201c…belirledi\u011fimiz istikamete do\u011fru ilerlerken<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

bir taraftan da \u015fehir merkezinden dahi g\u00f6r\u00fcnen<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

duman\u0131 takip ediyorduk. Duman bir nevi bizim<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

gidece\u011fimiz y\u00f6n\u00fc belirleyen bir i\u015faret gibiydi.\u201d<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Mu\u011fla\u2019da ba\u015flayan yang\u0131n\u0131n haberini ald\u0131\u011f\u0131mda \u0130stanbul\u2019dayd\u0131m. Kad\u0131k\u00f6y Dayan\u0131\u015fma A\u011f\u0131 (KDA) g\u00f6n\u00fcll\u00fcleriyle birlikte yang\u0131n s\u00f6nd\u00fcrme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na kat\u0131lmak i\u00e7in gece yar\u0131s\u0131 Kad\u0131k\u00f6y\u2019den yola \u00e7\u0131kt\u0131k. Aram\u0131zda daha \u00f6nceden yang\u0131n deneyimi ya\u015fam\u0131\u015f kimse yoktu. Ne yapaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131, nas\u0131l davranaca\u011f\u0131m\u0131z konusunda kendi aram\u0131zda konu\u015fuyorduk. Oraya gitti\u011fimizde yang\u0131na m\u00fcdahale eden profesyonel ekibin  \u201cayaklar\u0131na dolanmak\u201d gibi de bir kayg\u0131m\u0131z vard\u0131. Ne ile kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ne yapaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 \u00e7ok bilmeden 10 saatlik yolu atlatt\u0131k.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Sabah saatlerinde Milas Belediyesinin olu\u015fturdu\u011fu \u201cAfet Koordinasyon Merkezine\u201d ula\u015ft\u0131k. \u0130stanbul\u2019dan getirdi\u011fimiz yard\u0131m malzemelerini teslim ettik. Koordinasyon merkezi \u00fclkenin \u00e7e\u015fitli noktalar\u0131ndan gelen yard\u0131mlar\u0131n topland\u0131\u011f\u0131 ve ihtiya\u00e7 olan yerlere ula\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 toplanma yeriydi. G\u0131dadan, giysilere, yang\u0131n s\u00f6nd\u00fcrme t\u00fcplerinden k\u00fcrek, t\u0131rm\u0131k, i\u015f\u00e7i tulumlar\u0131na kadar her \u015fey vard\u0131. Biz de kendimiz i\u00e7in gerekli olan tulumlar\u0131 ve yang\u0131na duyarl\u0131 ayakkab\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131 ve gerekli malzemeleri al\u0131p yang\u0131n b\u00f6lgesine do\u011fru yola \u00e7\u0131kt\u0131k.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Toplanma merkezinde b\u00f6lgeyi iyi bilen yetkili ki\u015filerin y\u00f6nlendirmesiyle belirledi\u011fimiz istikamete do\u011fru ilerlerken bir taraftan da \u015fehir merkezinden dahi g\u00f6r\u00fcnen duman\u0131 takip ediyorduk. Duman bir nevi bizim gidece\u011fimiz y\u00f6n\u00fc belirleyen bir i\u015faret gibiydi. Yang\u0131n b\u00f6lgesine yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n bir di\u011fer i\u015fareti de toprak yollardan yo\u011fun toz bulutlar\u0131 \u00e7\u0131kararak s\u0131ralar halinde ge\u00e7en itfaiye ara\u00e7lar\u0131, aras\u00f6zler, i\u015f makineleri, i\u015f\u00e7ileri ta\u015f\u0131yan kamyonlard\u0131. Bu yo\u011fun atmosfer heyecan\u0131m\u0131z\u0131 da art\u0131rmaya ba\u015flam\u0131\u015f yang\u0131n yerine varmak i\u00e7in acele etmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131k. \u0130lk ula\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z yer Mu\u011fla Mente\u015f k\u00f6y\u00fc yak\u0131nlar\u0131yd\u0131, oradaki yang\u0131n k\u00f6ye ula\u015fmadan s\u00f6nd\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. Ara\u00e7tan inip k\u00f6yl\u00fcler ve \u00fclkenin \u00e7e\u015fitli noktalar\u0131ndan yang\u0131n s\u00f6nd\u00fcrme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na destek vermek i\u00e7in gelen g\u00f6n\u00fcll\u00fclerden durum hakk\u0131nda bilgi almaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. Yang\u0131n\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131, ka\u00e7 ayr\u0131 noktada devam etti\u011fi, nereye do\u011fru ilerledi\u011fi, ka\u00e7 g\u00fcnd\u00fcr devam etti\u011fi ve en \u00f6nemlisi bizim \u00e7al\u0131\u015fmalara nas\u0131l dahil olabilece\u011fimiz sorusunu soruyorduk.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\"\"<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Yang\u0131n\u0131n s\u00f6nd\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f so\u011futma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131l\u0131yordu. G\u00f6n\u00fcll\u00fclere ihtiya\u00e7 duyulan en \u00f6nemli noktada buras\u0131yd\u0131. Yukar\u0131dan helikopter veya u\u00e7akla at\u0131lan su yang\u0131n\u0131n s\u00f6nmesinde etkiliydi fakat suyun at\u0131ld\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgelere a\u015fa\u011f\u0131dan m\u00fcdahale edilmedi\u011finde a\u011fa\u00e7 k\u00f6klerinin tam olarak s\u00f6nmemesi ate\u015fin tekrar canlanmas\u0131na sebep oluyordu. G\u00f6n\u00fcll\u00fcler de kendileri i\u00e7in de daha az tehlikeli bir i\u015f olan so\u011futma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na t\u0131rm\u0131klarla, yang\u0131n s\u00f6nd\u00fcrme t\u00fcpleriyle, bidonlara doldurduklar\u0131 sularla destek oluyorlard\u0131. Daha az tehlikeli derken bir \u015feyi ilave etmek gerekiyor, s\u00f6nm\u00fc\u015f b\u00f6lgelerden \u00e7\u0131kan duman dikkatli olunmazsa bir insan\u0131n hayat\u0131n\u0131 tehlikeye atabilecek kadar yo\u011fun karbon monoksit sal\u0131yordu. Yine b\u00f6lgede olan yetkililerden ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z bilgiye g\u00f6re zehirlenme \u00e7ok yava\u015f ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi i\u00e7in g\u00fcnler sonra bile etkisini g\u00f6sterebiliyordu. Bir anda yere y\u0131\u011f\u0131l\u0131p kalma ihtimali vard\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u201c..yanan a\u011fa\u00e7lar\u0131n k\u00fclleri havaya \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

 bir kar tanesi gibi yere inmi\u015f ve a\u011fa\u00e7lar\u0131n<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

iplerinde kara benzer bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc olu\u015fturmu\u015ftu.<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Siyah ve beyaz\u0131n olu\u015fturdu\u011fu \u00e7ok \u00e7arp\u0131c\u0131 bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcyd\u00fc.\u201d<\/em> <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

R\u00f6portaj yaparak ve \u00e7evreden detaylar toplayarak ilerlerken elinde kaplumba\u011fa ile bekleyen gen\u00e7 bir kad\u0131nla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m. Kaplumba\u011fa yanm\u0131\u015f ve sadece kabu\u011fu kalm\u0131\u015ft\u0131. Foto\u011fraf\u0131n\u0131 \u00e7ektikten sonra r\u00f6portaj yapmak i\u00e7in izin istedim. Ormanda ya\u015fayan hayvanlar\u0131 kurtarmak ve yaral\u0131 olanlar\u0131 tedavi etmek i\u00e7in bir ekip olarak geldiklerini s\u00f6yledi. 4 g\u00fcnd\u00fcr b\u00f6lgede olduklar\u0131n\u0131 bir\u00e7ok hayvan\u0131 kurtard\u0131klar\u0131n\u0131 elindeki kaplumba\u011fa kabu\u011funu g\u00f6stererek ama bu \u00e7abalar\u0131n\u0131n yeterli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, daha geni\u015f bir ekibe ihtiya\u00e7 duyuldu\u011funu g\u00f6zya\u015flar\u0131 i\u00e7inde anlatt\u0131. Kay\u0131plar\u0131n sadece ormanda ya\u015fayan hayvanlar olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, k\u00f6ylerdeki k\u00fcmes hayvanlar\u0131n\u0131n da yang\u0131ndan etkilendi\u011fini s\u00f6yledi. Zira k\u00f6yler bo\u015falt\u0131l\u0131rken k\u00f6yl\u00fcler b\u00fcy\u00fckba\u015f ve k\u00fc\u00e7\u00fckba\u015f hayvanlar\u0131n\u0131 ald\u0131klar\u0131n\u0131 k\u00fcmes hayvanlar\u0131n\u0131 b\u0131rakt\u0131klar\u0131n\u0131 ya da b\u0131rakmak zorunda kald\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Elindeki kaplumba\u011fa kabu\u011funa bakarak \u201cbu anlar\u0131 unutmamak i\u00e7in bu kabu\u011fu evime g\u00f6t\u00fcr\u00fcp saklayaca\u011f\u0131m\u201d dedi.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

YANMI\u015e KAPLUMBA\u011eA VE ATE\u015eLE YEN\u0130DEN KAR\u015eILA\u015eMA<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Yanm\u0131\u015f a\u011fa\u00e7lar\u0131n oldu\u011fu alana girdi\u011fimde hissetti\u011fim iki karma\u015f\u0131k duygu vard\u0131. Korku filmlerinde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz o \u00fcrpertici manzaraya benzer bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc kara delik gibi beni i\u00e7ine \u00e7ekmi\u015fti. Hava ayd\u0131nl\u0131kt\u0131 fakat kar\u015f\u0131m\u0131zda kocaman bir karart\u0131 vard\u0131.  Ba\u015f\u0131n\u0131z\u0131 nereye \u00e7evirseniz k\u00f6m\u00fcre d\u00f6nm\u00fc\u015f y\u00fczlerce belki binlerce a\u011fa\u00e7la kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yordunuz. Yanm\u0131\u015f a\u011fa\u00e7 kokusu nas\u0131ld\u0131r bilir misiniz? Y\u00fczlerce a\u011fac\u0131n k\u00fcle d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc bir ormandaki kokunun nas\u0131l olabilece\u011fini tahmin edebiliyor musunuz? Yo\u011fun bir yan\u0131k kokusu havaya kar\u0131\u015fm\u0131\u015f, g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz o \u00fcrpertici manzaray\u0131 tamamlar hale gelmi\u015fti. Ayn\u0131 karart\u0131ya bakt\u0131\u011f\u0131mda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm bir di\u011fer \u015fey ise yanan a\u011fa\u00e7lar\u0131n k\u00fcllerinin yerden y\u00fckselerek kar taneleri gibi yere inmesi ve a\u011fa\u00e7lar\u0131n diplerinde kara benzer bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler olu\u015fturmas\u0131yd\u0131. Siyah ve beyaz\u0131n olu\u015fturdu\u011fu \u00e7ok \u00e7arp\u0131c\u0131 bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcyd\u00fc. Sanki orman yanmam\u0131\u015fta gece karanl\u0131\u011f\u0131nda kar ya\u011fm\u0131\u015f bir orman g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc veriyordu. Ye\u015fil yerini ba\u015fka renklere b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131 o renkler bu sefer siyah ve beyazd\u0131.   <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\"\"<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Kalem mevkiinden ayr\u0131l\u0131p ayn\u0131 b\u00f6lgenin bir di\u011fer ucuna do\u011fru yola \u00e7\u0131kt\u0131k. Uzaktan g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz duman\u0131n kayna\u011f\u0131 olan alevlere ula\u015ft\u0131k. S\u00f6nm\u00fc\u015f b\u00f6lgelerdeki dura\u011fanl\u0131k, karanl\u0131k atmosfer bir anda yerini hareketlili\u011fe b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131. \u0130tfaiye ekipleri, g\u00f6n\u00fcll\u00fcler b\u00fcy\u00fck bir \u00e7abayla yang\u0131na m\u00fcdahale ediyorlard\u0131. Hortum ta\u015f\u0131yan insanlar, dar patika yollarda ilerlemeye \u00e7al\u0131\u015fan araz\u00f6zler yang\u0131n\u0131n ilerlemesini durdurmak i\u00e7in kesilen a\u011fa\u00e7lar\u0131n d\u00fc\u015fme sesleri, seslerini duyurmak i\u00e7in birbirlerine ba\u011f\u0131ranlar, g\u00f6n\u00fcll\u00fc sa\u011fl\u0131k ekipleri, testere sesleri, sirenler, bir an da y\u00f6n de\u011fi\u015ftiren alevlerden ve dumandan ka\u00e7maya \u00e7al\u0131\u015fan insanlar tam bir mah\u015fer yeri gibiydi. Biz s\u00f6nd\u00fcrme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na destek olurken r\u00fczgar\u0131n etkisiyle ba\u015fka bir yere s\u0131\u00e7rayan k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u0131v\u0131lc\u0131m bir an da onlarca a\u011fac\u0131 yutan kocaman bir canavara d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyordu. Bir a\u011fac\u0131 kurtarmak i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir \u00f6zveriyle verilen u\u011fra\u015f onlarca a\u011fac\u0131n yanmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmemizle yerini karamsarl\u0131\u011fa b\u0131rak\u0131yordu. Yukar\u0131dan helikopterlerin att\u0131\u011f\u0131 sular\u0131n etkisi oluyordu fakat su a\u015fa\u011f\u0131 inene kadar etkisi azal\u0131yor bir k\u0131sm\u0131 ise daha yere inmeden ate\u015fin etkisiyle buhara d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyordu. Yang\u0131n s\u00f6nd\u00fcrme u\u00e7a\u011f\u0131n\u0131n olmamas\u0131, helikopterlerin say\u0131s\u0131n\u0131n az olmas\u0131 farkl\u0131 noktalarda \u00e7\u0131kan yang\u0131nlar\u0131 s\u00f6nd\u00fcrmede yetersiz kal\u0131yordu. \u0130lk kez bu kadar b\u00fcy\u00fck alevler g\u00f6r\u00fcyordum. Bir tarafta kay\u0131t yaparken bir tarafta da \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131kla b\u00fcy\u00fck alevleri izliyordum. R\u00fczgar\u0131n ani y\u00f6n de\u011fi\u015ftirmesi alevlerin \u00fczerimize gelmesini sa\u011fl\u0131yor ayn\u0131 zamanda duman\u0131n i\u00e7inde bo\u011fulma tehlikesi ya\u015f\u0131yorduk. Havan\u0131n s\u0131cak olmas\u0131, yo\u011fun ko\u015fu\u015fturma ve alevlerin \u0131s\u0131s\u0131 nedeniyle v\u00fccut \u0131s\u0131m\u0131z olduk\u00e7a y\u00fckselmi\u015fti. Arada bir helikopterlerden at\u0131lan suyun k\u00fc\u00e7\u00fck damlalar\u0131 bizi serinletiyor ve bir an olsun kendimize gelmemizi sa\u011fl\u0131yordu. Havadan at\u0131lan sular y\u00fcksek yerlerde g\u00f6k ku\u015fa\u011f\u0131 olu\u015fturuyordu. Bu da hayat\u0131n bizim i\u00e7in sundu\u011fu renkler g\u00f6sterisiydi. Ye\u015fil yerini siyahla beyaza, ard\u0131ndan da b\u00fct\u00fcn renklerin i\u00e7inde oldu\u011fu g\u00f6k ku\u015fa\u011f\u0131na b\u0131rak\u0131yordu. O renkleri g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde tekrar umudumuz ye\u015feriyordu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\"\"<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Yang\u0131n b\u00f6lgesinde 5 g\u00fcn kald\u0131k. Mente\u015f k\u00f6y\u00fc ve Kalem mevkiinden sonra Dalaman ve K\u00f6yce\u011fiz\u2019deki yang\u0131nlara m\u00fcdahale ettik. Uzaktan g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz dumanla ba\u015flayan yolculu\u011fumuz yanm\u0131\u015f ormanlara daha sonra ise ate\u015fle s\u0131cak temas\u0131m\u0131za kadar ilerledi. \u0130stanbul\u2019dan gelen 12 ki\u015filik di\u011fer ekip bu \u00e7al\u0131\u015fmalara dahil oldu. \u0130ki g\u00fcnl\u00fck deneyimle yeni gelen arkada\u015flar\u0131m\u0131zdan daha tecr\u00fcbeli yapm\u0131\u015ft\u0131 bizi. \u0130ki g\u00fcn \u00f6nce bize yap\u0131lan uyar\u0131lar\u0131 biz onlara yap\u0131yorduk. Ku\u015faktan ku\u015fa\u011fa ge\u00e7en bilgi ve tecr\u00fcbe aktar\u0131m\u0131n\u0131 fark\u0131nda olmadan biz de devam ettiriyorduk. <\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

T\u00fcrkiye\u2019deki orman yang\u0131nlar\u0131 birka\u00e7 ana ba\u015fl\u0131kta incelenebilir; \u0130klim krizi, yang\u0131na yeteri kadar m\u00fcdahale edilememesi, yang\u0131n s\u00f6nd\u00fcrme u\u00e7aklar\u0131n\u0131n yetersizli\u011fi, yanan b\u00f6lgelerin imara a\u00e7\u0131lmas\u0131, yang\u0131nlar\u0131n bilerek \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve s\u00f6nd\u00fcr\u00fclmemesi gibi. <\/em>\u00d6n\u00fcm\u00fczdeki zamanlarda bu iddialarla ilgili yeni geli\u015fmelerle kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131m\u0131z kesin. Yeni u\u00e7aklar al\u0131n\u0131p al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131, yanan b\u00f6lgelerin tekrar a\u011fa\u00e7land\u0131r\u0131l\u0131p a\u011fa\u00e7land\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 gibi konular\u0131n takip\u00e7ileri olacak duyarl\u0131 insanlar ve kurumlar olacakt\u0131r.  Bizim yolculu\u011fumuz a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirilmesi gereken konu ise yang\u0131na m\u00fcdahale eden g\u00f6n\u00fcll\u00fclerle ilgili olacak. Mu\u011fla yang\u0131n\u0131ndan d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z de\u011ferlendirmede bu t\u00fcr do\u011fal afetler i\u00e7in (yang\u0131n, deprem, sel bask\u0131n\u0131 vb.) profesyonel yerel ekipler kurulmas\u0131 ve e\u011fitim \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ba\u015flanmas\u0131  gibi sonu\u00e7lar ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Ekoloji hareketinden bir grup arkada\u015f\u0131m\u0131z yang\u0131n s\u00f6nd\u00fcrme teori ve pratik dersleri ald\u0131, EkoAfet M\u00fcdahale \u2013 E\u011fitim grubu kuruldu ve 2021 yaz\u0131nda \u00e7\u0131kan son yang\u0131nlar Dersim da\u011flar\u0131ndayd\u0131,  \u2018Dersim \u0130\u00e7in Yollarday\u0131z\u2019 diyerek bir araya gelerek yollara d\u00fc\u015ft\u00fck. Bir di\u011fer sonu\u00e7 ise bu deneyimleri kay\u0131t alt\u0131na alman\u0131n bu d\u00f6nemin haf\u0131zas\u0131n\u0131 olu\u015fturman\u0131n \u00f6nemiydi. Aradan on y\u0131llar ge\u00e7er ve biz ilerlemi\u015f ya\u015flar\u0131m\u0131zda bu d\u00f6nemleri m\u00fccadele deneyimleri ve ki\u015fisel an\u0131lar\u0131m\u0131z olarak b\u00fcy\u00fck bir gururla hat\u0131rlar\u0131z. Yaz\u0131n\u0131n giri\u015finde eksik kalan bir \u015feyi ekleyerek yaz\u0131m\u0131z\u0131 sonland\u0131ral\u0131m.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\"\"<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

 \u0130yi ki, foto\u011fraf var, iyi ki video var, iyi ki yaz\u0131 var. Tekrar hat\u0131rlamak ve hat\u0131rlatmak i\u00e7in.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Hakan Tosun’un \u00e7ekti\u011fi “Mu\u011fla Yang\u0131n\u0131 G\u00f6n\u00fcll\u00fc M\u00fcdahalesi”<\/strong> ba\u015fl\u0131kl\u0131 30 dakika 25 saniyelik videonun tamam\u0131: <\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n