Melek Mutio\u011flu \u00d6zkesin kitab\u0131n\u0131n giri\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yukar\u0131daki soru ile i\u015fe ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade ediyor ve s\u00f6zlerine \u015fu \u015fekilde devam ediyor;<\/strong> “Gerekiyordu diyorum, \u00e7\u00fcnk\u00fc mevcut yasal d\u00fczenleme tarlalar\u0131 \u00fczerinde tasarruflar\u0131n\u0131 devam ettirmek isteyen aileler i\u00e7in ba\u015fka bir se\u00e7enek b\u0131rakm\u0131yordu. \u00d6te yandan, madem ki bu topraklar\u0131n tasarruf y\u00f6netiminin bize verilmesi i\u00e7in \u00f6deme yapmak durumunday\u0131z; bu durumda \u00f6denecek mebla\u011f neye g\u00f6re belirleniyor ve ne i\u00e7in kullan\u0131l\u0131yordu? <\/p>\n\n\n\n Bundan bir zaman sonra, haber kanallar\u0131, y\u00f6re halk\u0131 taraf\u0131ndan Havva Ana diye bilinen Rabiye Bekar\u2019\u0131n, k\u0131sa ad\u0131 \u201cYe\u015fil Yol Projesi\u201d olan Yaylalar Aras\u0131 Ba\u011flant\u0131 Yolu i\u00e7in Samistal Yaylas\u0131 mevkiinde yap\u0131lacak \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 durdurmak amac\u0131yla i\u015f makinelerinin \u00f6n\u00fcnde oturarak kendini siper etmesinden, onu \u201cdevlet emri\u201d diyerek kald\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fan gen\u00e7 jandarma g\u00f6revlisini \u201cDevlet kimdir? Devlet bizim sayemizde devlettir!\u201d<\/strong> diye hayk\u0131rmas\u0131ndan bahsediyordu. Ye\u015fil Yol Projesi Do\u011fu Karadeniz halklar\u0131 i\u00e7in b\u00f6lgesel kalk\u0131nma stratejisinin bir par\u00e7as\u0131 olarak tan\u0131t\u0131lan, kapsaml\u0131 bir turizm projesinin ula\u015f\u0131m aya\u011f\u0131yd\u0131. Ama Havva Ana ve beraberindekilerin \u2013ve daha ba\u015fka b\u00f6lgelerde verilen toplumsal m\u00fccadelelerin\u2013 ortaya koydu\u011fu fikir, bu \u201chalk\u201d\u0131n herkesi kapsayacak bir halk olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, devletin de herkesin hakk\u0131n\u0131 g\u00f6zeten bir merci olarak alg\u0131lanmad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeydi. O halde bu kalk\u0131nma ideali kimin i\u00e7indi? T\u00fcrkiye\u2019de devlet, toprak \u00fczerindeki tasarruflar\u0131n\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesini gerektiren kalk\u0131nma politikalar\u0131n\u0131 kim i\u00e7in, hangi yarar \u00e7er\u00e7evesinde belirliyordu? Toprak tasarruflar\u0131n\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcnde devletin karar mekanizmalar\u0131 ve kendini yeniden \u00fcretme mekanizmalar\u0131na dair ara\u015ft\u0131rma hedefi de bu sorgulamalardan beslendi. <\/p>\n\n\n\n 2\/B d\u00fczenlemesi, Ye\u015fil Yol Projesi, \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc K\u00f6pr\u00fc ve \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Havaliman\u0131 gibi projeler T\u00fcrkiye\u2019de toprak tasarruflar\u0131nda \u00f6nemli bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde ortaya koyuyordu. \u00d6te yandan, 2007 y\u0131l\u0131ndan itibaren d\u00fcnyada say\u0131s\u0131 gittik\u00e7e artan toprak anla\u015fmalar\u0131 topra\u011f\u0131 uluslararas\u0131 m\u00fcbadele de\u011feri olan bir metaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyor, buna dair d\u00fcnyan\u0131n her b\u00f6lgesinde \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131l\u0131yor; fakat T\u00fcrkiye\u2019de olup bitenler uluslararas\u0131 literat\u00fcrde hemen hemen hi\u00e7bir \u00e7al\u0131\u015fmaya konu edilmiyordu. T\u00fcrkiye\u2019nin Sudan\u2019da yapt\u0131\u011f\u0131 yat\u0131r\u0131mlar bu Giri\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden aktard\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu uzunca al\u0131nt\u0131 ard\u0131ndan kitab\u0131n tan\u0131t\u0131m b\u00fclteni bakal\u0131m;<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u201cYa\u015famsal bir kaynak olan topra\u011f\u0131n \u00f6zelle\u015ftirilmesi \u00fczerinde ya\u015fayan insanlar\u0131n ve t\u00fcm canl\u0131lar\u0131n ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131n gasp edilmesi, o toprak \u00fczerinde \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f yerle\u015fik toplumsal formlar\u0131n ve ekosistemin bozulmas\u0131 anlam\u0131na gelir. Bu nedenle \u00f6zelle\u015ftirmeler, tek ba\u015f\u0131na bir toprak par\u00e7as\u0131n\u0131n\/arazinin kullan\u0131m hakk\u0131n\u0131n ya da m\u00fclkiyetinin de\u011fi\u015fmesinden ibaret olmayan; toplumsal ili\u015fkileri, ya\u015fam bi\u00e7imlerini, do\u011fay\u0131 ve \u00e7evreyi etkileyen ve siyasi-iktisadi stratejiler ile \u015fekil de\u011fi\u015ftiren olduk\u00e7a hayati bir s\u00fcre\u00e7 olarak kar\u015f\u0131m\u0131zdad\u0131r.\u201d <\/p>\n\n\n\n Meralar, yaylaklar, k\u0131\u015flaklar, otlaklar, harman ve panay\u0131r yerleri… Ormanlar… Yollar, meydanlar, k\u00f6pr\u00fcler… Kamu hizmet binalar\u0131, parklar, bah\u00e7eler… Sahipsiz yerler… Kamunun, b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n \u00f6teden beri m\u00fc\u015ftereken yararland\u0131\u011f\u0131 kaynaklar\u0131n, mek\u00e2nlar\u0131n, ortamlar\u0131n \u00f6zelle\u015ftirilmesi ger\u00e7ekten ne anlama geliyor? Melek Mutio\u011flu \u00d6zkesen, bu yal\u0131n sorunun cevaplar\u0131n\u0131 ar\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n Topraklar\u0131 Kapatmak, T\u00fcrkiye\u2019de \u00f6zelle\u015ftirmenin k\u00f6y topraklar\u0131, ormanlar, TOK\u0130, Ye\u015fil Yol Projesi, Kuzey Marmara Otoyolu Projesi ve \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc K\u00f6pr\u00fc gibi bir\u00e7ok \u00f6rne\u011fini ele alan kapsaml\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fma. Bu \u00f6zelle\u015ftirme siyasetinin, her \u015feyden \u00f6nce devletin kamusal niteli\u011fini a\u015f\u0131nd\u0131ran etkisini ortaya koyuyor.Neoliberalizmin \u00fczerindeki sermaye tahakk\u00fcm\u00fcn\u00fc art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 devletin, kendini yeniden \u00fcretebilmek i\u00e7in kamu topraklar\u0131n\u0131 bir bak\u0131ma \u201cyeniden ke\u015ffederek\u201d rant kayna\u011f\u0131 olarak kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcr\u00fcyor. AKP d\u00f6neminde topra\u011f\u0131 ticarile\u015ftirme siyasetinin, iktidar\u0131n toplumsal ve sermaye taban\u0131n\u0131 kurmak i\u00e7in de kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. \u201cTopraklar\u0131 kapatma\u201d siyasetinin, \u201ckamu \u00e2lemi\u201dni m\u00fclks\u00fczle\u015ftiren, halk\u0131 yoksunla\u015ft\u0131ran sonu\u00e7lar\u0131na dikkat \u00e7eken bir kitap. <\/p>\n\n\n\n \u201cTopraklar\u0131 kapatma\u201d siyasetinin, \u201ckamu \u00e2lemi\u201dni m\u00fclks\u00fczle\u015ftiren, halk\u0131 yoksunla\u015ft\u0131ran sonu\u00e7lar\u0131na dikkat \u00e7eken bir kitap.<\/p>\n\n\n\n
literat\u00fcr\u00fcn \u00f6rnekledi\u011fi tabloya uygundu fakat T\u00fcrkiye topraklar\u0131nda neler oluyordu, toprak tasarruflar\u0131nda de\u011fi\u015fen ne vard\u0131, hangi topraklar yat\u0131r\u0131ma a\u00e7\u0131l\u0131yordu, topra\u011f\u0131n tasarrufundaki d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ne y\u00f6ne do\u011fru kanalize ediliyordu? Bunlar\u0131 anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken T\u00fcrkiye\u2019de yat\u0131r\u0131mlara ve projelere konu olan topraklar\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak kamu mal\u0131 topraklar oldu\u011funu farkettim. Bu fark\u0131ndal\u0131k bana o zamana kadar merak etti\u011fim t\u00fcm sorular\u0131n cevab\u0131n\u0131 arayabilece\u011fim bir \u00e7er\u00e7eve sundu. \u0130\u015fte elinizdeki \u00e7al\u0131\u015fma, b\u00fct\u00fcn bu sorma-sorgulama s\u00fcreci neticesinde, T\u00fcrkiye\u2019de kamu topraklar\u0131n\u0131n \u00f6zelle\u015ftirilmesi s\u00fcrecini, onu besleyen dinamikleri, s\u00fcre\u00e7leri, karar mekanizmalar\u0131n\u0131 ortaya koymay\u0131 ve devletin t\u00fcm bu s\u00fcreci nas\u0131l ve niye bu \u015fekilde \u00f6rg\u00fctledi\u011fini anlamay\u0131 hedefledi…”<\/p>\n\n\n\n